सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
बारावीनंतर वैद्यकीय क्षेत्रात करिअर घडवण्यासाठी केवळ एमबीबीएस हाच पर्याय नसून अनेक विविध अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. मेडिकल लॅब टेक्नॉलॉजी, रेडिओग्राफी, फिजिओथेरपी, ऑक्युपेशनल थेरपी, स्पीच थेरपी, ऑप्टोमेट्री, नर्सिंग आणि पॅरामेडिकल अशा क्षेत्रांमध्ये विद्यार्थी तांत्रिक तज्ज्ञ म्हणून करिअर करू शकतात. एमबीबीएससारख्या अभ्यासक्रमाला साडेचार ते सात वर्षे लागतात, तर इतर अनेक कोर्सेस दोन ते चार वर्षांत पूर्ण होऊन लवकर नोकरीच्या संधी उपलब्ध होतात.
नर्सिंग क्षेत्रात डिप्लोमा आणि डिग्री असे दोन्ही प्रकारचे कोर्सेस उपलब्ध आहेत. बीएससी नर्सिंग, पोस्ट सर्टिफिकेट कोर्सेसद्वारे हॉस्पिटल, नर्सिंग होम तसेच परदेशातही चांगल्या संधी मिळतात. फिजिओथेरपीमध्ये शारीरिक व्यायाम आणि हालचालींच्या मदतीने रुग्णांचे पुनर्वसन केले जाते. या क्षेत्रातील पदवी अभ्यासक्रम साधारण साडेचार वर्षांचा असतो आणि सरकारी तसेच खासगी रुग्णालयांत रोजगाराच्या संधी उपलब्ध असतात.
ऑप्थेल्मिक टेक्नॉलॉजीमध्ये डोळ्यांची तपासणी करणाऱ्या आधुनिक उपकरणांचा वापर शिकवला जातो. १२वी नंतर डिप्लोमा करून या क्षेत्रात काम करता येते. फार्मसीमध्ये डी. फार्मसी किंवा बी. फार्मसी करून फार्मासिस्ट, ड्रग इन्स्पेक्टर, मॅन्युफॅक्चरिंग केमिस्ट अशा विविध पदांवर काम करता येते. या क्षेत्रातही प्रवेशासाठी प्रवेश परीक्षा आवश्यक असते.
स्पीच थेरपी हा मूकबधिर किंवा बोलण्यात अडचण असलेल्या व्यक्तींसाठी महत्त्वाचा कोर्स आहे. बीएससी इन स्पीच थेरपी हा तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम असून यामध्ये संवाद कौशल्य सुधारण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. डायटेटिक्स आणि न्यूट्रिशन या क्षेत्रात आहारतज्ज्ञ म्हणून करिअर करता येते. हॉस्पिटल, फिटनेस सेंटर, हॉटेल्स याठिकाणी या तज्ज्ञांची मागणी वाढत आहे.
पॅरामेडिकल क्षेत्रात रेडिओग्राफी, लॅब टेक्नॉलॉजी यांसारखे कोर्सेस येतात. सर्टिफिकेट, डिप्लोमा किंवा डिग्री स्तरावर हे अभ्यासक्रम उपलब्ध असून डॉक्टरांच्या सहाय्यक म्हणून काम करता येते. तसेच पब्लिक हेल्थ संस्था आणि संशोधन केंद्रांमध्येही संधी मिळते. हॉस्पिटल मॅनेजमेंटमध्ये रुग्णालयाच्या व्यवस्थापनाचे प्रशिक्षण दिले जाते आणि खासगी रुग्णालयांमध्ये व्यवस्थापक म्हणून करिअर करता येते. एकूणच, वैद्यकीय क्षेत्रात विविध पर्याय उपलब्ध असून विद्यार्थ्यांनी आपल्या आवडी आणि क्षमतेनुसार योग्य कोर्स निवडल्यास कमी कालावधीत स्थिर आणि समाधानकारक करिअर घडवता येते.
