रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
IIT Bombay In New York Sub Campus University: भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT) बॉम्बेने पहिल्यांदाच अमेरिकेत आपला शैक्षणिक सब-कैंपस स्थापन करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. यासाठी आयआयटी बॉम्बे आणि अमेरिकेतील ‘स्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यूयॉर्क’ (SUNY) च्या ओल्ड वेस्टबरी कैंपस यांच्यात एका आशय पत्रावर (Letter of Intent – LoI) स्वाक्षरी करण्यात आली आहे. हा करार न्यूयॉर्कच्या लॉंग आयलंड येथील ‘SUNY ओल्ड वेस्टबरी’ परिसरात विज्ञान, अभियांत्रिकी आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञान (Emerging Technologies) या क्षेत्रांमध्ये नवीन शैक्षणिक कार्यक्रम आणि संशोधनाच्या संधी विकसित करण्यासाठी करण्यात आला आहे. या प्रसंगी न्यूयॉर्कमधील भारताचे महावाणिज्य दूत बिनाय प्रधान देखील उपस्थित होते.
प्रस्तावित आयआयटी बॉम्बे सब-कैंपसचा मुख्य भर विज्ञान, अभियांत्रिकी, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि इतर प्रगत तंत्रज्ञानावर असेल. दोन्ही संस्था मिळून पदवी, पदव्युत्तर आणि संशोधन कार्यक्रम तयार करतील. याशिवाय फॅकल्टी एक्सचेंज, संशोधकांची देवाणघेवाण, संयुक्त संशोधन प्रकल्प, शैक्षणिक परिषदा आणि ज्ञान सामायिक करण्याचे उपक्रमही सुरू केले जातील. यामुळे भारतीय आणि अमेरिकन विद्यार्थ्यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शिकण्याची आणि संशोधन करण्याची संधी मिळणार आहे.
केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी या भागीदारीला भारत-अमेरिका शैक्षणिक संबंधांमधील एक ऐतिहासिक कामगिरी म्हटले आहे. ते म्हणाले की, “यामुळे भारताच्या संशोधन संस्कृतीला बळ मिळेल, विद्यार्थी आणि संशोधकांसाठी नवीन संधी निर्माण होतील आणि दोन्ही देशांमधील ज्ञानावर आधारित सहकार्य अधिक मजबूत होईल.”
आयआयटी बॉम्बेचे संचालक प्राध्यापक शिरीष केदारे म्हणाले की, “SUNY ओल्ड वेस्टबरी ही दर्जेदार शिक्षण आणि दूरदर्शी विचार असणारी संस्था आहे. दोन्ही संस्थांचे कौशल्य एकमेकांना पूरक आहे, ज्यामुळे ही भागीदारी येत्या काही वर्षांत खूप पुढे जाऊ शकते.
अमेरिकेतील आयआयटी बॉम्बेचा हा पहिलाच शैक्षणिक सब-कैंपस असेल आणि भारतीय उच्च शिक्षणाच्या जागतिक विस्ताराच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल मानले जात आहे. या कार्यक्रमादरम्यान केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान, उच्च शिक्षण सचिव डॉ. विनीत जोशी आणि अमेरिकेतील भारताचे राजदूत विनय क्वात्रा हे देखील व्हर्च्युअली उपस्थित होते. अधिकाऱ्यांच्या मते, हा उपक्रम भारत आणि अमेरिका यांच्यातील उच्च शिक्षण, विज्ञान आणि संशोधन सहकार्याला एका नवीन उंचीवर घेऊन जाईल.
तज्ज्ञांच्या मते, या भागीदारीमुळे भारतीय विद्यार्थ्यांना आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या संशोधन सुविधा, जागतिक नेटवर्क, फॅकल्टी सहकार्य आणि नवीन तंत्रज्ञानावर काम करण्याच्या अधिक संधी मिळतील. तसेच भारतीय संस्थांची जागतिक ओळख मजबूत करण्याच्या दृष्टीनेही हे एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकते.
