मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
जागतिक महिला दिनाच्या निमित्ताने राज्यातील शालेय मुलींच्या सक्षमीकरणासाठी राज्य सरकारने महत्त्वपूर्ण निर्णय जाहीर केला आहे. सांगली येथे आयोजित करण्यात आलेल्या विशेष कार्यक्रमात उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री Chandrakant Patil यांनी ही घोषणा केली. या निर्णयानुसार, आगामी शैक्षणिक वर्षापासून म्हणजेच जून महिन्यापासून राज्यातील विविध शाळांमध्ये मुलींना स्वसंरक्षणासाठी लाठीकाठीचे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. मुलींच्या सुरक्षेचा प्रश्न लक्षात घेता त्यांना शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्याचा हा महत्त्वाचा उपक्रम असल्याचे पाटील यांनी सांगितले.
आजच्या बदलत्या सामाजिक परिस्थितीत महिलांची सुरक्षितता हा अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मुद्दा बनला आहे. अनेक वेळा महिलांवर होणाऱ्या अत्याचारांच्या घटना समाजासमोर येत असतात. अशा पार्श्वभूमीवर मुलींना लहान वयातच स्वसंरक्षणाचे प्रशिक्षण देणे आवश्यक असल्याचे मत अनेक तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. याच विचारातून राज्य सरकारने हा उपक्रम हाती घेतल्याचे पाटील यांनी स्पष्ट केले. लाठीकाठीसारख्या पारंपरिक स्वसंरक्षण तंत्रांमुळे मुलींमध्ये आत्मविश्वास वाढेल आणि कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत स्वतःचे संरक्षण करण्याची क्षमता त्यांच्यात निर्माण होईल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.
या प्रशिक्षणामध्ये केवळ शारीरिक तंत्रे शिकवली जाणार नाहीत, तर मानसिक धैर्य, निर्णयक्षमता आणि संकटाच्या वेळी योग्य प्रतिसाद देण्याचे कौशल्यही विकसित केले जाणार आहे. शाळांमध्ये विशेष प्रशिक्षकांच्या माध्यमातून हे प्रशिक्षण दिले जाईल. यासाठी राज्यातील विविध शैक्षणिक संस्थांशी तसेच क्रीडा आणि प्रशिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांशी समन्वय साधला जाणार असल्याची माहितीही देण्यात आली.
याचबरोबर मुलींच्या शिक्षणाला चालना देण्यासाठी आणखी एक महत्त्वाची घोषणा करण्यात आली. ‘कमवा आणि शिका’ या योजनेअंतर्गत पात्र मुलींना दरमहा २ हजार रुपये मानधन देण्यात येणार असल्याचे पाटील यांनी जाहीर केले. अनेक विद्यार्थिनी आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षण अर्धवट सोडतात किंवा त्यांना शिक्षण पुढे सुरू ठेवताना अडथळे येतात. अशा परिस्थितीत ही आर्थिक मदत त्यांच्यासाठी मोठा आधार ठरणार आहे. शिक्षण घेत असताना थोडेफार उत्पन्न मिळाल्यामुळे विद्यार्थिनींचा आत्मविश्वास वाढेल आणि त्यांना स्वावलंबी बनण्याची प्रेरणा मिळेल, असेही त्यांनी नमूद केले.
सांगली येथे आयोजित करण्यात आलेला हा कार्यक्रम कन्या सक्षमीकरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरला. या कार्यक्रमात स्वसंरक्षण प्रशिक्षण घेतलेल्या सुमारे एक हजार मुलींना बेल्ट ग्रेड प्रमाणपत्रे देण्यात आली. या मुलींनी कराटे आणि इतर स्वसंरक्षण तंत्रांचे प्रशिक्षण पूर्ण केल्यामुळे त्यांचा सन्मान करण्यात आला. या वेळी उपस्थित असलेल्या विद्यार्थिनींमध्ये मोठा उत्साह पाहायला मिळाला. अनेक मुलींनी अशा प्रकारचे प्रशिक्षण मिळाल्यामुळे स्वतःमध्ये आत्मविश्वास वाढल्याचे सांगितले. महिलांना सक्षम बनवण्यासाठी शिक्षण, सुरक्षा आणि आर्थिक स्वावलंबन या तीन गोष्टी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. राज्य सरकार विविध योजनांच्या माध्यमातून या तिन्ही बाबींवर लक्ष केंद्रित करत असल्याचे पाटील यांनी सांगितले. मुलींना शिक्षणात पुढे आणणे, त्यांना कौशल्य प्रशिक्षण देणे आणि स्वसंरक्षणासाठी तयार करणे हे राज्याच्या विकासासाठीही तितकेच आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
राज्य सरकारच्या या निर्णयामुळे शिक्षण क्षेत्रात सकारात्मक बदल घडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः ग्रामीण आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील विद्यार्थिनींना याचा मोठा फायदा होणार आहे. भविष्यात अशा प्रकारच्या अधिक योजनांद्वारे मुलींच्या प्रगतीसाठी प्रयत्न केले जातील, असा विश्वासही व्यक्त केला जात आहे.
