रविवार, 12 जुलै 2026
फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया
Maharashtra TET 2026 Paper Leak: नीट युजी (NEET UG) परीक्षेच्या गोंधळानंतर महाराष्ट्र टीईटी (TET) २०२६ च्या पेपर लीक प्रकरणाने सर्वांनाच हादरवून सोडले आहे. ही परीक्षा २८ जून रोजी राज्यातील १,०२८ परीक्षा केंद्रांवर होणार होती, ज्यासाठी ६ लाखांहून अधिक उमेदवार बसणार होते. मात्र, त्यापूर्वीच पेपर लीक झाल्याचे उघडकीस आले आणि लाखो उमेदवारांच्या मेहनतीवर पाणी फेरले गेले. विशेष म्हणजे, महाराष्ट्र टीईटीचा पेपर लीक होण्याची ही सलग दुसऱ्या वर्षाची घटना आहे.
‘इंडियन एक्सप्रेस’च्या वृत्तानुसार, महाराष्ट्र टीईटीच्या प्रश्नपत्रिकेची छपाई आग्रा येथील एका प्रिंटिंग प्रेसमध्ये झाली होती, ज्याची ओळख पूर्णपणे गोपनीय ठेवण्यात आली होती. केवळ परीक्षा परिषदेचे प्रमुखच त्या प्रेसच्या संपर्कात होते. गेल्या अनेक वर्षांपासून हीच व्यवस्था अवलंबली जात आहे. राज्याबाहेर पेपर छापण्याचा उद्देश गोपनीयता राखणे हाच होता, परंतु केवळ एका बुटाने ही संपूर्ण व्यवस्था कोलमडून टाकली.
अहवालानुसार, पेपर लीक करण्यामागे प्रिंटिंग प्रेसच्याच एका कर्मचाऱ्याची भूमिका समोर येत आहे. त्याने १५ ते १७ जून दरम्यान प्रश्नपत्रिकेच्या प्रती घड्या घालून आपल्या बुटाच्या इनसोलखाली (तळव्यात) लपवल्या आणि कडक सुरक्षा तपासणीला चकवून तो बाहेर पडला. सुरक्षेसाठी तैनात असलेले रक्षक, जे माजी सैनिक होते, ते फक्त त्याच्या कपड्यांची झडती घेत असत. बुटात लपवूनही काहीतरी बाहेर नेले जाऊ शकते, असा विचारही त्यांनी केला नव्हता. वृत्तानुसार, महाराष्ट्र टीईटीच्या दोन्ही पेपरचे (पेपर-१ आणि पेपर-२) दोन-दोन सेट छापण्यात आले होते, जेणेकरून परीक्षेच्या दिवशी दोन्हीपैकी कोणत्याही एका सेटची अचानक निवड करता येईल. परंतु, बुटात लपवून तीन दिवसांत चारही सेट बाहेर पोहोचवले गेले.
अहवालानुसार, बुटात लपवून पेपर बाहेर काढणाऱ्या कर्मचाऱ्याला आणि त्याच्या साथीदारांना प्रति व्यक्ती आठ हजार रुपये आणि एक-एक जमिनीचा प्लॉट देण्याचे आश्वासन देण्यात आले होते. एका पोलीस अधिकाऱ्याने सांगितले की, सहसा छोट्या गुन्ह्यांमध्येही मोठ्या रकमेची देवाणघेवाण होते. परंतु, ६ लाख शिक्षकांचे भविष्य धोक्यात आणणारा प्रश्नपत्रिकांचा संच अवघ्या आठ हजार रुपयांसाठी बाहेर काढला गेला, हे अत्यंत धक्कादायक होते.
वृत्तानुसार, तपासामध्ये सर्वात आश्चर्यकारक बाब ही समोर आली की, या संपूर्ण षड्यंत्रात पेपर तयार करणारे तज्ज्ञ किंवा वरिष्ठ अधिकारी सामील नव्हते. मुख्य आरोपी बिहारचा राहणारा बिजेंद्र गुप्ता असून तो पूर्वी एका कोचिंग क्लासचा शिक्षक होता. तो सध्या फरार आहे. त्याने परीक्षा प्रणालीच्या सुरक्षा व्यवस्थेचा वापर तिच्याच विरुद्ध केला.
माहितीनुसार, आतापर्यंत पेपर लीक करणारे लोक कोणत्याही एका विशिष्ट परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेच्या मागे लागत असत. परंतु, बिजेंद्रने वेगळी रणनीती आखली. त्याने देशातील वेगवेगळ्या राज्यांमधील अशा प्रिंटिंग प्रेसच्या कर्मचाऱ्यांशी संबंध प्रस्थापित केले, जिथे विविध राज्यांचे पेपर छापले जात होते. जी कोणती प्रश्नपत्रिका तिथे छापायला येत असे, तीच लीक केली जात होती.
‘इंडियन एक्सप्रेस’नुसार एका वरिष्ठ आयपीएस (IPS) अधिकाऱ्याने सांगितले की, तिथे नेमका कोणता पेपर छापला जाणार आहे, याची आधीच त्याला माहिती असावी असे आम्हाला वाटत नाही. प्रेसचे कर्मचारी जशी त्याला माहिती द्यायचे, तसा तो आपल्या कोचिंग नेटवर्कच्या माध्यमातून ग्राहक (खरेदीदार) शोधून काढायचा.
अहवालानुसार, आग्र्यातील ज्या ‘महिम पत्रन प्रायव्हेट लिमिटेड’मध्ये महाराष्ट्र टीईटीचा पेपर छापला गेला होता, तिथे गेल्या सुमारे २० वर्षांपासून महाराष्ट्र सरकारच्या अनेक सरकारी परीक्षांचे पेपर छापले जात होते. यामध्ये विविध शिष्यवृत्ती परीक्षा, सरकारी भरती परीक्षा आणि मेट्रो कॉर्पोरेशनच्या भरती परीक्षांचा समावेश आहे.
