शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
विद्यार्थ्यांच्या समस्या समजून घेण्याची काऊन्सलर्सची क्षमता तपासण्यासाठी ही परीक्षा घेतली जात आहे. ही परीक्षा ‘क्षमता विकास कार्यक्रमाचा’ म्हणजेच Capacity Building Program चा एक भाग आहे. यामुळे शाळांमध्ये मुलांसाठी एक उत्तम Counseling System तयार होण्यास मदत होणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या समस्या सोडवण्यासाठी ही व्यक्ती सक्षम असणार आहे.
या परिक्षेचं स्वरुप ऑनलाईन आहे. त्यामुळे ते सोयीस्क ठरणार आहे. ही परीक्षा DIGI-EXAM प्लॅटफॉर्मवर घेतली जात असून, काऊन्सलर्स ही परीक्षा घरबसल्या देता येऊ शकते. मुख्य म्हणजे ही परीक्षा घेतली जात असताना AI ची नजर असणार आहे. परीक्षेदरम्यान पारदर्शकता राखण्यासाठी AI प्रोक्टरिंग सिस्टम वापरली जात आहे. ही म्हणजेच, कॅमेऱ्याद्वारे AI प्रत्येक हालचालीवर रिअल-टाइम लक्ष ठेवेल, ज्यामुळे कॉपी किंवा गैरप्रकार रोखले जातील. या परिक्षेचा सिलॅबस केवळ किताबी ज्ञान नाही तर या परीक्षेत केवळ पुस्तकी प्रश्न नसून, काऊन्सलर्स प्रत्यक्ष परिस्थितीत विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आणि भावनात्मक समस्या कशा सोडवतात, याचे मूल्यमापन केले जाईल असा स्वरुपाचे प्रश्न असणार आहेत. या प्रक्रियेत देशभरातील एकूण १०,००० काऊन्सलर्स सहभागी होणार असून, फेब्रुवारी २०२६ पासून पहिल्या बॅचची सुरुवात झाली आहे.
सीबीएसई (CBSE) शाळांमध्ये कार्यरत असलेले स्कूल काऊन्सलर्स आणि वेलनेस टीचर्स ही परीक्षा देऊ शकतात. त्याचबरोबर सामाजिक आणि भावनात्मक समुपदेशन करणारे व्यावसायिक देखील परीक्षा देऊ शकतात. शाळांच्या पोर्टलवर ज्यांचे डेटा अपडेट आहे असे अधिकृत प्रोफेशनल्स या परिक्षेत सहभागी होऊ शकतात.
आजच्या धावपळीच्या युगात शालेय विद्यार्थ्यांवर अभ्यासाचा आणि मानसिक ताण मोठा असतो. या परीक्षेमुळे काऊन्सलर्सना स्वतःच्या त्रुटी समजतील आणि ते अधिक चांगल्या प्रकारे विद्यार्थ्यांच्या समस्या हाताळू शकतील. केवळ प्रमाणपत्र देणे हा उद्देश नसून, काऊन्सलर्सना अधिक कार्यक्षम बनवणे हा यामागचा मुख्य हेतू आहे. थोडक्यात तंत्रज्ञानाच्या मदतीने शिक्षकांचे आणि काऊन्सलर्सचे मूल्यमापन करणे, ही काळाची गरज आहे. यामुळे शाळांमधील शिस्त आणि विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य जपण्यास मोठी मदत होणार आहे.
