गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
अयोध्येच्या पराभवाचा मिल्कीपूरमध्ये काढला वचपा; CM योगींची रणनीती ठरली यशस्वी
लोकसभा निवडणुकीत अयोध्येतील पराभव भाजपला पचवता आला नव्हता. पराभवाचे खापर मुख्यमंत्री योगींवर फोडण्यात आलं होतं. मात्र मिल्कीपूरमध्ये साठ हजारांहून अधिक मतांनी विजय मिळवत हा त्या पराभवाचा वचपा काढला. मिल्कीपूर विधानसभा पोटनिवडणुकीत भाजप उमेदवार चंद्रभानू पासवान यांनी ऐतिहासिक विजय मिळवला आहे. भाजप उमेदवार चंद्रभानू पासवान यांनी सपाचे उमेदवार अजित प्रसाद यांचा ६१५४० मतांनी पराभव केला.
मिल्कीपूरची जागा भाजपपेक्षा मुख्यमंत्री योगींसाठी प्रतिष्ठेची होती. म्हणून मुख्यमंत्र्यांनी याची जबाबदारी स्वीकारली. सरकार आणि संघटना यांच्यात संतुलन राखताना, मुख्यमंत्र्यांनी केवळ चांगला रणनीती आखली नाही तर सपाच्या पीडीए फॉर्म्युला आणि खासदार अवधेश प्रसाद यांच्या रणनीतीही हाणून पाडली.
लोकसभा निवडणुकीत पीडीए फॉर्म्युलामुळे भाजपचे मोठे नुकसान झाले होते. पासी समाजाचे अवधेश प्रसाद यांनी मागासवर्गीयांचे एकमताने मत मिळवले होते. अयोध्येतील ज्येष्ठ पत्रकार त्रियुग नारायण तिवारी म्हणतात की, राखीव जागेवरून अवधेश प्रसाद यांचा रेकॉर्ड जबरदस्त आहे. त्यांनी येथून नऊ वेळा निवडणूक जिंकली. मुख्यमंत्री योगी यांना हे समजले. त्यांनी चंद्रभानू पासवान यांना उमेदवारी देण्याची रणनीती आखली, जी पक्षाने स्वीकारली.
यासोबतच, मुख्यमंत्र्यांनी मिल्कीपूरमध्ये भाजपच्या मागासवर्गीय नेत्यांना आणि मागासवर्गीय मंत्र्यांना सरकारमध्ये उतरवले. केशव मौर्य यांना मागासवर्गीयांना पक्षाशी जोडण्याची जबाबदारी देण्यात आली. समाजवादी पक्षाच्या जातीय समीकरणांविरुद्ध सरळ लढा देऊन आणि त्यांना त्यांच्याच भाषेत उत्तर देऊन, मागासवर्गीयांचा भाजपकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलत होता. त्याला पुन्हा पक्षात आणण्यात यश आले.
उत्तर प्रदेशातील लोकसभा निवडणुकीचे निकाल मतदारांमध्ये संताप असल्याचे दर्शवत होते. विशेषतः संत आणि ब्राह्मण मतदार. त्यांना पटवून देण्यासाठी, मुख्यमंत्री योगी यांनी संतांची भेट घेतली आणि त्यांच्या समस्या समजून घेण्याचा प्रयत्न केला. अयोध्येतील विकासकामांमुळे ज्यांची घरे पाडली गेली किंवा ज्यांना योग्य मोबदला मिळाला नाही ते यामुळे संतप्त झाले. त्याचा राग दूर करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. मुख्यमंत्र्यांनी पुन्हा एकदा भाजपच्या विखुरलेल्या मतपेढीचे व्यवस्थापन केले. महाकुंभाच्या आयोजनामुळे संत समुदाय आणि ब्राह्मण मतदारही खूप उत्साहित दिसत होते. भाजपच्या विजयाचे हे देखील एक मोठे कारण होते.
समाजवादी पक्षाने अयोध्येतून खासदार होण्यासाठी अवधेश प्रसाद आणि मिल्कीपूरमधून आमदार होण्यासाठी त्यांचा मुलगा अजित प्रसाद यांना उमेदवारी दिली होती. मुख्यमंत्री योगी यांनी हे घराणेशाहीचे उदाहरण म्हणून अशा प्रकारे सादर केले की सपाकडे त्याचे उत्तर नव्हते. अखिलेश यादव यांच्या मदतीने अवधेश प्रसाद अयोध्याला स्वतःसाठी सैफई बनवू इच्छितात हे मिल्कीपूरच्या लोकांना पटवून देण्यात मुख्यमंत्री यशस्वी झाले. घराणेशाहीच्या या आरोपाचे समाधानकारक उत्तर एसपी किंवा अवधेश प्रसाद देऊ शकले नाहीत. याचा परिणाम असा झाला की अजित प्रसाद यांना त्यांचा बूथही गमवावा लागला. अजित प्रसाद यांना उमेदवारी देऊन, सपाने बाउन्सर वापरण्याचा प्रयत्न केला होता. यावर मुख्यमंत्री योगी यांचा हुक शॉट पाहण्यासारखा होता.
अवधेश प्रसाद यांना पुढे आणणे आणि त्यांना अयोध्येचा राजा घोषित करणे सपाला महागात पडले. अयोध्या विजय मोठा करण्यासाठी, समाजवादी पक्षाने अवधेश प्रसाद यांना पुढे करून पीडीए सूत्राचा विजय आणि भाजपच्या हिंदुत्वावर सपाच्या जातीय समीकरणाचे श्रेष्ठत्व स्थापित करण्याचा प्रयत्न केला. पण मुख्यमंत्री योगींच्या हेलिकॉप्टर शॉटने या दोन्ही कथांवर पडदा टाकला. अवधेश प्रसाद यांना राजा घोषित करण्याची सपाची रणनीती मुख्यमंत्र्यांनी हाणून पाडली.
सतत मिल्कीपूरला भेट देऊन आणि आपल्या सर्व मंत्र्यांना पाठवून, मुख्यमंत्र्यांनी लोकशाहीत राजाचे अस्तित्व मान्य नाही असा संदेश दिला आहे. अयोध्येचे राजा फक्त भगवान राम आहेत आणि इतर सर्व त्यांचे सेवक आहेत. मंत्री आणि वरिष्ठ नेत्यांद्वारे मुख्यमंत्र्यांनी संदेश दिला की मिल्कीपूरचे लोक सर्वोपरि आहेत आणि त्यांच्या ज्या काही तक्रारी असतील त्या सोडवल्या जातील. खासदार अवधेश प्रसाद यांनी मिल्कीपूरमधील बलात्कार आणि खून प्रकरणावर रडून परिस्थिती हाताळण्याचा प्रयत्न केला असला तरी तोपर्यंत मुख्यमंत्र्यांचा हेलिकॉप्टर शॉट कामी आला होता.
पोटनिवडणुकीत सपा आणि काँग्रेसमध्ये सहमतीचा अभाव आणि दिल्ली निवडणुकीत अखिलेश यादव यांनी केजरीवालांसाठी मते मागणे हे देखील सपाचे उमेदवार अजित प्रसाद यांना महागात पडले. मुख्यमंत्री योगींनी त्यांच्या मित्रपक्षांच्या नेत्यांमार्फत याचा पुरेपूर फायदा घेतला. ओमप्रकाश राजभर हे सतत असे म्हणत होते की सपा कोणाशीही सहकार्य करू शकत नाही.
याचा परिणाम असा झाला की काँग्रेस मतदारांनी अजित प्रसाद यांच्यापासून स्वतःला दूर केले, तर समाजवादी पक्षाचे मतदार निराश झाले की अखिलेश मिल्कीपूरऐवजी दिल्लीला वेळ देत आहेत. अखिलेश यादव मिल्कीपूरबद्दल गंभीर झाल्याने एक प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले! दुसरीकडे, मुख्यमंत्री संतप्त स्थानिक नेत्यांना भेटत होते आणि त्यांचा राग दूर करण्याचा प्रयत्न करत होते. तो खब्बू तिवारी सारख्या नेत्यांना तीन वेळा भेटला.
मुख्यमंत्री योगींच्या या पाच फटक्यांना समाजवादी पक्षाकडे उत्तर नव्हते. तो मुख्यमंत्र्यांनी चुकीचा शॉट खेळून झेल घेण्याची वाट पाहत होता, पण मुख्यमंत्र्यांचे शॉट एकामागून एक सीमा ओलांडत राहिले आणि भाजपचे चंद्रभानू पासवान निवडणूक जिंकले.
