रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
भारताच्या 'या' राज्यात मुली हवी तितकी लग्न करू शकतात; एकाच वेळी राहू शकतात अनेक पतींसोबत ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
लग्न करून सेटल होणे हे प्रत्येक मुलीचं स्वप्न असतं. साधारणपणे, कोणत्याही स्त्रीला एक स्थिर संसार घालण्याची इच्छा असते. पण जर आम्ही तुम्हाला भारतातील एका अनोख्या परंपरेबद्दल सांगितले, जिथे महिला एक-दोन्ही नव्हे, तर अनेक विवाह करू शकतात, तर तुमचे उत्तर काय असेल? होय, हे खरे आहे. भारताच्या ईशान्येकडील राज्य मेघालयात एक अशी परंपरा आहे जिथे स्त्रिया आपल्या इच्छेनुसार अनेक पुरुषांशी विवाह करतात.
मेघालयातील खासी समाज
मेघालयमध्ये, खासकरून खासी जमातीमध्ये, एक अनोखी परंपरा अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये महिलांना एकापेक्षा जास्त पुरुषांशी लग्न करण्याचा अधिकार आहे. खासी जमातीतील महिलांना ‘काह’ म्हटले जाते, ज्याचा अर्थ ‘माती’ असा आहे. हा शब्द स्त्रियांच्या महत्त्वाचे प्रतीक मानला जातो. खासी समाजात महिलांना विशेष आदर दिला जातो आणि त्या कुटुंबाच्या प्रमुख असतात. या परंपरेमुळे महिलांना आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र होण्याची आणि समाजात मान-सम्मान मिळवण्याची संधी मिळते.
भारताच्या ‘या’ राज्यात मुली हवी तितकी लग्न करू शकतात; एकाच वेळी राहू शकतात अनेक पतींसोबत ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
बहुपत्नीत्वाची परंपरा
खासी समाजात बहुपत्नीत्वाला ‘ले स्ला’ म्हणतात. या परंपरेनुसार, एक स्त्री अनेक पुरुषांशी विवाह करू शकते, आणि या पुरुषांना ‘हू’ असे संबोधले जाते. सर्व ‘हू’ एकाच घरात राहतात, एकत्र कुटुंबाच्या काळजीत सहभाग घेतात. या पद्धतीमुळे कुटुंबाची आर्थिक स्थिती अधिक स्थिर राहते, कारण अनेक पुरुष एकत्र येऊन कुटुंबाच्या पालनपोषणात योगदान देतात.
हे देखील वाचा : पिनाका, ब्रह्मोस, आकाश! जगात भारताकडून युद्धसामुग्रीची मोठी मागणी; या यादीत अमेरिकेचाही समावेश
कारणे
खासी समाजातील बहुपत्नीत्वाची अनेक कारणे आहेत. सर्वप्रथम या परंपरेमुळे महिलांना आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होण्याची संधी मिळते. यामुळे, स्त्रिया त्यांच्या कुटुंबाच्या समृद्धीसाठी महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात. उदाहरणार्थ, जमिनीचे विभाजन महिलांच्या नावावर केले जाते, त्यामुळे त्या स्वतःची मालकी असलेल्या संपत्तीसह स्वतंत्रपणे जगू शकतात.
हे देखील वाचा : लाखो दिव्यांनी उजळणार चारी दिशा; पहा रामलल्लाच्या अयोध्येत कशी साजरी होतेय दिवाळी?
दुसरे, जर कोणी ‘हू’ मरण पावला, तर त्या महिलेकडे आणखी एक ‘हू’ असतो जो तिची आणि तिच्या मुलांची काळजी घेऊ शकतो. यामुळे महिलांना एक सुरक्षात्मक जाळे मिळते, जे त्यांच्या मानसिक आरोग्यासाठी महत्त्वाचे ठरते.
समारोप
खासी समाजाची या अनोखी परंपरा हा एक आदर्श उदाहरण आहे की कसे विवाह आणि कुटुंबाची संरचना स्थानिक संस्कृतीच्या अनुषंगाने विकसित होते. मेघालयातील महिलांना त्यांच्या अधिकारांचे जाणीव असून त्यांनी आपली भूमिका सांभाळण्याची संधी मिळते. यामुळे, हे लक्षात येते की बहुपत्नीत्व केवळ एक सांस्कृतिक परंपरा नाही, तर ती स्त्रियांच्या सामाजिक आणि आर्थिक स्थिरतेसाठी एक महत्त्वाची साधन आहे. आजच्या आधुनिक काळात, जिथे स्त्रिया समानतेसाठी लढत आहेत, तिथे खासी समाजाचा हा दृष्टिकोन एक नवीन चर्चेला सुरुवात करतो.
