रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
तहान लागणे हे डिहायड्रेशनचे सर्वात पहिले आणि महत्त्वाचे लक्षण मानले जाते. शरीरात पाण्याची पातळी कमी होताच मेंदू तहान लागल्याचा संदेश देतो. जर सतत तहान लागत असेल आणि तरीही पुरेसे पाणी प्यायले जात नसेल, तर शरीरातील पाण्याची कमतरता अधिक वाढू शकते.
पाण्याची कमतरता झाल्यावर लाळेचे उत्पादन कमी होते. त्यामुळे तोंड कोरडे पडते, घशात कोरडेपणा जाणवतो आणि बोलताना किंवा अन्न गिळताना त्रास होऊ शकतो. हा शरीराला तातडीने हायड्रेशनची गरज असल्याचा स्पष्ट संकेत असतो.
सामान्यतः लघवीचा रंग फिकट पिवळा असतो. मात्र ती गडद पिवळी किंवा नारिंगी दिसू लागल्यास शरीरात पाण्याची कमतरता असल्याचे समजावे. शरीर पाण्याची बचत करण्यासाठी कमी प्रमाणात लघवी तयार करते, त्यामुळे तिचा रंग अधिक गडद होतो.
शरीर योग्य प्रकारे हायड्रेट नसल्यास रक्ताभिसरण आणि ऑक्सिजनचा पुरवठा कमी होतो. परिणामी थकवा, सुस्ती, अशक्तपणा आणि कामात लक्ष न लागणे यांसारख्या समस्या जाणवू शकतात. अगदी सौम्य डिहायड्रेशनमुळेही ऊर्जा कमी झाल्याचे जाणवते.
पाण्याची कमतरता वाढल्यास डोकेदुखी, चक्कर येणे किंवा डोळ्यांसमोर अंधारी येणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. गंभीर डिहायड्रेशनमध्ये ही समस्या अधिक वाढू शकते. त्यामुळे अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित पाणी, नारळपाणी, ताक किंवा इतर द्रवपदार्थांचे सेवन करावे.
तज्ज्ञांच्या मते, दिवसातून पुरेसे पाणी पिणे, फळे आणि द्रवयुक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करणे तसेच दीर्घकाळ उन्हात राहणे टाळणे यामुळे डिहायड्रेशनचा धोका कमी करता येतो. शरीराने दिलेले हे संकेत वेळेत ओळखल्यास अनेक गंभीर आरोग्य समस्यांपासून बचाव होऊ शकतो.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
जसलोक हॉस्पिटलची कमाल! कोणतीही शस्त्रक्रिया न करता ‘रोबोटिक’ पद्धतीने कर्करोगावर मात
