शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
आतड्यांची घाण कशी होईल साफ (फोटो सौजन्य - iStock)
आजकाल बद्धकोष्ठता आणि पचनक्रिया खराब होणे ही जीवनशैलीतील सर्वात सामान्य समस्या मानली जाते. ज्या लोकांना यावर उपचार केले जात नाहीत त्यांना मूळव्याध, फिस्टुला आणि अगदी कर्करोगाचा त्रास होऊ शकतो. आयुर्वेदिक तज्ज्ञांनी बद्धकोष्ठता टाळण्यासाठी आणि आतडे स्वच्छ करण्यासाठी उपाय सांगितले आहेत. वेलनेस अड्डा येथील आरोग्य तज्ज्ञ लेखक सुरेंद्र अग्रवाल यांनी आहारतज्ज्ञ आणि आयुर्वेद तज्ज्ञ डॉ. अंजना कालिया यांना विचारले की बद्धकोष्ठता का होते आणि शौचालयात पोट साफ होण्यासाठी किती वेळ लागतो? जाणून घ्या
बद्धकोष्ठता कधी होते?
बद्धकोष्ठता कशी होते जाणून घ्या
डॉ. अंजना कालिया म्हणाल्या की, सकाळी उठल्यानंतर आणि पाणी पिल्यानंतर पोट साफ होण्यास १० मिनिटांपेक्षा जास्त वेळ लागला तर हे चांगले लक्षण नाही आणि ते बद्धकोष्ठतेचे पहिले लक्षण असू शकते. मुलांमध्ये असे दिसून येते की त्यांचे पोट दर दुसऱ्या दिवशी साफ होते. परंतु आता प्रौढांमध्ये हे होऊ लागले आहे, कारण जीवनशैली बिघडू लागली आहे. ही स्थिती हळूहळू बद्धकोष्ठतेत बदलते.
आतड्यांचे आरोग्य कधी खराब होते?
आतडे स्वच्छ कसे करता येईल
आहारतज्ज्ञांनी सांगितले की तूप आतड्यांसाठी खूप महत्वाचे आहे. ते आतड्यांना आतून वंगण घालते. त्यामुळे मल सहज बाहेर येतो आणि आत चिकटत नाही. आयुर्वेदानुसार, वात प्रवृत्तीच्या लोकांसाठी हा एक चांगला उपाय आहे. सकाळी उठल्यानंतर कोमट पाण्यात एक चतुर्थांश चमचा देशी तूप घाला आणि ते प्या.
बद्धकोष्ठतेचा कायमस्वरूपी उपाय
डॉ. अंजना म्हणाल्या की, बद्धकोष्ठतेचा त्रास असल्यास, सर्वप्रथम तुमच्या अन्नाकडे लक्ष द्या. त्यात पुरेशा प्रमाणात फायबर आणि पाणी असले पाहिजे. मैदा खाणे वगळा आणि जास्त चहा-कॉफी किंवा सोडा घेऊ नये. प्रत्येक जेवणात फायबरयुक्त अन्न घ्या. जर तुम्ही फळे आणि काजूचा नाश्ता केला तर पोट आणि यकृत स्वच्छ होऊ लागेल. त्यासोबत भरड धान्य खा, पण ते मिसळू नका. दोन किंवा अधिक भरड धान्य एकत्र केल्याने पचनावर जास्त भार पडतो. कोंडा समृद्ध पिठापासून रोट्या बनवा आणि त्या खा.
मलासन करत पाणी प्या
मलासन करताना पाणी कसे प्यावे
सकाळी उठल्यानंतर, सर्वप्रथम रिकाम्या पोटी बसून एक किंवा दोन ग्लास पाणी प्या. दात न घासता मालासनात घोट घोट पाणी प्या. यासाठी ५ ते ७ मिनिटे लागतील. रात्रभर तोंडात असलेले बॅक्टेरिया अन्ननलिकेतून आतडे स्वच्छ करतात. ज्यांना गुडघ्यांमध्ये कोणतीही समस्या नाही किंवा बसू शकत नाहीत त्यांनी हे आसन नक्कीच घ्यावे.
शौचाला जाण्याची योग्य पद्धत
शौचाला जाताना काय करावे
सकाळ म्हणजे वाताचा काळ. या वेळी आपल्या शरीरात जास्त आंतरिक हालचाल होते. तुम्ही जितक्या लवकर उठाल तितके आतडे चांगले काम करतील. रात्री लवकर झोपण्याची सवय लावा आणि दररोज ७ ते ८ तास झोपा. तसेच, शौचालयात, फक्त मलविसर्जनावर लक्ष केंद्रित करा. हे मोबाईल पाहण्याची किंवा वर्तमानपत्र वाचण्याची जागा नाही. घरात भारतीय शौचालय ठेवा, त्याची स्थिती आतड्यांसाठी सर्वोत्तम आहे.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.
