सूरजकुंडमध्ये साडी संस्कृतीचा आवाज! 'ऑपरेशन सिंदूर' ला समर्पित 'शिखाची कारीगारी' एक भावनिक थीमॅटिक फॅशन
यंदा सूरजकुंड आंतरराष्ट्रीय हस्तकला मेळ्याच्या चैतन्यपूर्ण वातावरणात कला आणि वस्त्र यांचा अप्रतिम संगम पाहायला मिळाला.जेव्हा शिखाच्या कारीगरीने आपल्या खास थीमवर आधारित सादरीकरणाद्वारे फॅशन रॅम्पला भारतीय आत्म्याच्या अभिव्यक्तीमध्ये बदलले. हे केवळ कपड्यांचे प्रदर्शन नव्हते, उलट ती भारताच्या परंपरा, संवेदनशीलता आणि सर्जनशीलतेची जिवंत कहाणी होती, ज्यामध्ये प्रत्येक साडीने स्वतःसोबत वेळ, मेहनत आणि कारागिराच्या स्पर्शाची कथा आणली होती.(फोटो सौजन्य – Shikha’s Kariigarii)
देशाच्या विविध भागात काम करणाऱ्या कारागिरांनी प्रदीर्घ कालावधीत तयार केलेल्या या संग्रहांनी हे सिद्ध केले की, कपडे ही केवळ घालण्याची वस्तू नसून संस्कृतीचा वारसा आहे.सुरुवातीच्या सादरीकरणात भारतातील आदिवासी जीवन आणि त्यांच्या वस्त्र परंपरा आदरपूर्वक रंगमंचावर आणण्यात आल्या. या समाजाची जीवनशैली, निसर्गाशी खोलवर जोडलेले, त्यांचे संस्कार आणि संघर्षाच्या आठवणी कपड्याच्या विणण्यातून जिवंत झाल्या.विविधता असूनही, एक सामान्य सांस्कृतिक आत्मा स्पष्ट अर्थ होता.
सूरजकुंडमध्ये साडी संस्कृतीचा आवाज! ‘ऑपरेशन सिंदूर’ ला समर्पित ‘शिखाची कारीगारी’ एक भावनिक थीमॅटिक फॅशन
यानंतर भारतीय रेशमाच्या भव्यतेने उपस्थितांना मंत्रमुग्ध केले. छत्तीसगडच्या तुसार आणि घीचा ते वाराणसीच्या बनारसी बुटीदार, मुबारकपूरच्या लच्छा बुटापर्यंत, मध्य प्रदेशच्या चंदेरीपासून आंध्र प्रदेशच्या वेंकटगिरी आणि केरळच्या कुट्टमपुल्लीपर्यंत प्रत्येक साडीने स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली. हा संग्रह संयम, अचूकता आणि समर्पणावर आधारित हस्तकलेच्या परंपरेचे प्रतीक आहे.
संध्याकाळचे एक आकर्षण म्हणजे साडीचे हलत्या गॅलरीमध्ये सादरीकरण. पिचवाई, पटचित्र, वारली, गोंड, मधुबनी, आसामी परंपरा आणि चित्तार कला यांनी प्रेरित मूळ हाताने रंगवलेल्या कलाकृतींनी कापडाचे कॅनव्हासमध्ये रूपांतर केले. पुरस्कार विजेत्या कलाकारांनी एकाच झटक्यात तयार केलेल्या या साड्या शतकानुशतके जुन्या कला आणि समकालीन अभिव्यक्तीच्या स्मृती यांच्यातील संतुलन दर्शवितात.
या प्रसंगी बोलताना ब्रँड प्रवर्तक आणि कलाकार शिखा अजमेरा म्हणाल्या की, त्यांच्यासाठी साडी ही केवळ एक वस्त्र नाही तर एक जिवंत कॅनव्हास आहे, जी कलाकाराच्या भावनांना मूर्त रूप देते आणि इतिहासाचे प्रतिध्वनी करते. भारतीय पारंपारिक कलाप्रकार केवळ संग्रहालयांपुरते मर्यादित न राहता लोकांच्या जीवनाचा भाग बनावेत हे त्यांचे ध्येय आहे. जेव्हा एखादी व्यक्ती या साड्या घालते तेव्हा ती केवळ फॅशनच नाही तर संस्कृती आणि सर्जनशीलतेचा वारसा आत्मसात करते. अलीकडेच, तिने आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ सह अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर “भारताच्या साड्या” प्रदर्शित केल्या आहेत.
“ऑपरेशन सिंदूर, द प्राइड ऑफ इंडिया” ने कार्यक्रमाचा समारोप झाला, जो समकालीन राष्ट्रीय भावनांना एक अनोखी श्रद्धांजली आहे. “वंदे मातरम” च्या १५० व्या वर्धापन दिनाच्या ऐतिहासिक प्रसंगाशी सुसंगत असलेल्या या सादरीकरणाने वातावरणात भावनिक उत्साह निर्माण केला. “वंदे मातरम” च्या प्रेरणादायी सुरांमध्ये, रॅम्पवरील प्रत्येक पाऊल राष्ट्रीय अभिमान, एकता आणि आत्मविश्वासाचा संदेश देत होते. “सारे जहाँ से अच्छा, हिंदुस्तान हमारा” ही भावना संपूर्ण ठिकाणी गुंजत होती, ज्यामुळे फॅशन स्टेज श्रद्धा आणि आदराच्या ठिकाणी रूपांतरित झाले.
सूरजकुंडमध्ये साडी संस्कृतीचा आवाज! ‘ऑपरेशन सिंदूर’ ला समर्पित ‘शिखाची कारीगारी’ एक भावनिक थीमॅटिक फॅशन
शिखाची कारीगारी देशभरातील राष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त कारागिरांसोबत पारंपारिक कला प्रकारांचे जतन करण्यासाठी आणि त्यांना शाश्वत उपजीविका प्रदान करण्यासाठी काम करते. कलेला घालण्यायोग्य स्वरूपात रूपांतरित करून, हा उपक्रम परंपरा आणि आधुनिकतेमध्ये एक शक्तिशाली पूल बांधत आहे. हा कार्यक्रम फॅशन डायरेक्टर संदीप नवलखा यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आला होता, ज्यांचे सुव्यवस्थित सादरीकरण आणि सजीव रचना यामुळे तो संस्मरणीय बनला. शेवटी प्रेक्षकांच्या उभे राहून केलेल्या टाळ्यांनी या कार्यक्रमाला सूरजकुंड आंतरराष्ट्रीय हस्तकला मेळा २०२६ च्या उल्लेखनीय सादरीकरणांमध्ये स्थान मिळवून दिले.
शिखाची कारीगारी ही महाराष्ट्रातील औरंगाबाद येथील महिलांच्या नेतृत्वाखालील एक उपक्रम आहे, जो कापडांवर हाताने रंगवण्याच्या माध्यमातून भारतीय पारंपारिक कलांचे जतन आणि प्रचार करण्यासाठी समर्पित आहे. हा उपक्रम भारत सरकारच्या ‘एक जिल्हा एक उत्पादन’ उपक्रमाचा अधिकृत भागीदार आहे आणि वस्त्रोद्योग मंत्रालयाच्या इंडिया हँडमेड प्लॅटफॉर्मशी संलग्न आहे. सध्या, शंभराहून अधिक प्रतिष्ठित कारागीर आणि कलाकार या उपक्रमाशी जोडलेले आहेत. या संस्थेला अनेक प्रतिष्ठित कार्यक्रमांमध्ये आमंत्रित केले गेले आहे, ज्यात संस्कृती मंत्रालयाने आयोजित केलेला सांस्कृतिक बिएनाले २०२३, वस्त्रोद्योग मंत्रालयाने आयोजित केलेला इंडिया टेक्स एक्स्पो २०२४, माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने आयोजित केलेला आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२४ आणि २०२५ आणि २०२४ मध्ये सालार जंग संग्रहालयात एक प्रदर्शन यांचा समावेश आहे.
