Baramati By Election:अजित पवारांच्या निधनानंतर बारामती पोटनिवडणूक; निवडणूक आयोगाकडून SIR प्रक्रिया सुरू
Baramati By Election: राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या निधानानंतर बारामती विधानसभेची जागा रिक्त झाली आहे. या जागेसाठी निवडणूक आयोगाकडून पोटनिवडणूक घेण्याच्या हालचाली सुरू झाल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर आयोगाने आता प्रशासकीय तयारी सुरू केली असून, मतदार यादी अद्ययावत करण्यावर भर दिला जात आहे.
खरंतर ज्या विधानसभेची जागा विविध कारणांमुळे रिक्त होते. त्यानंतर ६ महिन्यांच्या आतच संबंधित ठिकाणी पोटनिवडणूक घेणे बंधनकारक असते. त्या अनुषंगाने केंद्रीय निवडणूक आयोगाने बारामती विधानसभा मतदारसंघासाठी विशेष मतदार यादी पुनरीक्षण कार्यक्रम जाहीर केला आहे.
सहा महिन्यांच्या आतच पोटनिवडणूक घेणे बंधनकारक असल्याने येत्या एप्रिल मे महिन्यात मतदारसंघासाठी निवडणूक लागण्याची शक्यता आहे. केंद्रीय निवडणूक आयोगाच्या सूचनांनुसार, १ जानेवारी २०२६ हा ‘अर्हता दिनांक’ निश्चित करण्यात आला आहे. त्यानुसार ज्या तरुणांनी १ जानेवारी २०२६ रोजी वयाची १८ वर्षे पूर्ण केली आहेत, त्यांना या यादीत नाव नोंदवण्याची संधी मिळणार आहे. सोमवार ९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी या मतदारसंघाची एकत्रित प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाईल.
स्थलांतरित किंवा मृत मतदारांची नावे वगळून ही यादी अधिक पारदर्शक आणि अद्ययावत केली जाणार आहे. या प्रारूप यादीत मतदारांना आपली नावं तपासता येतील. नाव नसल्यास किंवा दुरुस्ती असल्यास विहित मुदतीत दावे आणि हरकती नोंदवता येतील. सर्व दावे आणि हरकती निकाली काढल्यानंतर मार्च महिन्यात अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर प्रत्यक्ष निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर केला जाऊ शकतो.
लोकप्रतिनिधित्व अधिनियम, १९५० मधील कलम २१ अन्वये ही प्रक्रिया राबवली जात आहे. याचे महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत:
प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध: आज, सोमवार ९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी एकत्रित प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध करण्यात येणार आहे.
दावे व हरकती: ९ फेब्रुवारी ते २५ फेब्रुवारी २०२६ या कालावधीत नागरिक मतदार यादीबाबत आपले दावे किंवा हरकती नोंदवू शकतील.
अंतिम मतदार यादी: प्राप्त हरकतींची विल्हेवाट ६ मार्चपर्यंत लावली जाईल आणि १० मार्च २०२६ रोजी अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाईल.
Chhatrapati Sambhajinagar: बेकायदेशीर पिस्तूल हातात… ट्रिगर दाबताच सुटली गोळी; क्षणभराची मस्ती ठर
या पोटनिवडणुकीसाठी १ जानेवारी २०२६ पर्यंत ज्यांची नावे नोंदणीकृत आहेत, ते सर्व मतदार मतदानासाठी पात्र असतील. मतदार यादी अद्ययावत, अचूक आणि पारदर्शक असावी यासाठी जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा निवडणूक अधिकारी राजकीय पक्षांच्या प्रतिनिधींसोबत बैठकाही घेणार आहेत.
२८ जानेवारी २०२६ रोजी अजित पवार यांचे विमान अपघातात निधन झाले होते. त्यांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांनी उपमुख्यमंत्री पदाची शपथ घेतली आहे. सुनेत्रा पवार सध्या राज्यसभा सदस्य असून, त्या बारामती विधानसभेची ही पोटनिवडणूक लढवण्याची दाट शक्यता राजकीय गोटात वर्तवली जात आहे.
दरम्यान, अजित पवार यांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांनी राज्यसभा सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला. त्यानंतर त्यांनी राज्याच्या उपमुख्यमंत्री पदाची शपथ घेतली. सुनेत्रा पवार यांना उपमुख्यमंत्रीपद टिकवण्यासाठी त्यांना ६ महिन्यांच्या आत विधानसभेवर निवडून येणे आवश्यक आहे. त्या बारामतीमधून पोटनिवडणूक लढवण्याची दाट शक्यता आहे. २०२४ मध्ये झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत या दोघींमध्ये लढत झाली होती. आता सुनेत्रा पवारांच्या नव्या जबाबदारीमुळे बारामतीतील वर्चस्वाची लढाई नव्या वळणावर पोहोचली आहे.
