मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
Chandrapur News: चंद्रपुरात पावसाची मोठी तूट; रब्बी पिकांचे नियोजन कसे कराल? कृषी विभागाने सांगितला पर्याय
हरभरा, करडई, रब्बी ज्वारी, सूर्यफूल आणि जवस यांसारख्या तुलनेने कमी पाण्यावर येणाऱ्या पिकांना प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन कृषी विभागाने केले आहे. दुष्काळसदृश परिस्थितीत अधिक पाणी लागणाऱ्या पिकांची लागवड केल्यास सिंचनाचा प्रश्न निर्माण होण्यासोबतच उत्पादनावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी उपलब्ध पाणीसाठा, जमिनीचा प्रकार, जमिनीतील ओलावा आणि स्थानिक हवामानाचा विचार करून रब्बी हंगामाचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. कमी पाण्यात तग धरणाऱ्या पिकांची निवड केल्यास संभाव्य नुकसान कमी करण्यास मदत होऊ शकते. (फोटो सौजन्य – AI Created)
विशेषतः हरभरा व जवस ही पिके कमी ते मध्यम पाण्याच्या उपलब्धतेत घेता येतात. करडई आणि रब्बी ज्वारी ही पिकेही कोरडवाहू परिस्थितीसाठी उपयुक्त ठरू शकतात. स्थानिक परिस्थिती अनुकूल असल्याससूर्यफूल लागवडीचाही विचार करता येईल. २०२५-२६ च्या रब्बी हंगामात जिल्ह्यात एकूण १ लाख २२ हजार ९३० हेक्टर क्षेत्रावर विविध पिकांची लागवड करण्यात आली होती. यामध्ये ९४ हजार ५६५ हेक्टरवर कडधान्ये, २५ हजार ८१९ हेक्टरवर तृणधान्ये, तर २ हजार ५४५ हेक्टरवर गळीतधान्यांची लागवड झाली होती. यंदा पावसाचे प्रमाण कमी असल्याने मागील हंगामातील पीक पद्धतीचा आढावा घेऊन परिस्थितीनुरूप बदल करणे गरजेचे आहे.
चंद्रपूर जिल्ह्याचे सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान १,१४३ मिलिमीटर आहे. मागील वर्षी जिल्ह्यात १,२९८ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली होती. मात्र, यंदा केवळ ७०० मिलिमीटर पाऊस झाला असून, हे प्रमाण सरासरीच्या ६१.९१ टक्के आहे. अपुऱ्या पावसामुळे जमिनीतील ओलावा कमी झाला असून, आगामी रब्बी हंगामात सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध होण्याबाबतही मर्यादा निर्माण झाल्या आहेत. त्यामुळे पेरणीपूर्वी पाण्याचे नियोजन आणि योग्य पीक निवड यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
रब्बी हंगामात गहू व मका यांसारख्या तुलनेने अधिक पाण्याची आवश्यकता असलेल्या पिकांची लागवड करताना शेतकऱ्यांनी उपलब्ध पाण्याचा विचार करावा. त्याऐवजी कमी पाण्यावर येणाऱ्या आणि स्थानिक परिस्थितीशी अनुकूल असलेल्या पिकांची निवड करावी. पेरणीपूर्वी स्थानिक कृषी अधिकारी आणि कृषी सहाय्यकांचा सल्ला घ्यावा, योग्य पीक नियोजन, उपलब्ध ओलाव्याचा कार्यक्षम वापर आणि पाण्याची बचत यांमुळे प्रतिकूल परिस्थितीत संभाव्य पीक नुकसान कमी करता येऊ शकते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामाचे नियोजन काळजीपूर्वक करावे.
