शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
आधुनिक जीवनशैली आणि धावपळीच्या काळात पारंपरिक वैदिक संस्कार व धार्मिक विधी पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवण्याच्या उद्देशाने डोंबिवलीत उपकर्म उत्सवाचे आयोजन करण्यात आले. या उत्सवात सुमारे २०० ब्राह्मण कुटुंबीयांनी सहभाग घेतला. वैदिक परंपरांचे जतन, ऋषीमुनींचे स्मरण आणि समाजाच्या कल्याणाची भावना या उत्सवामागील प्रमुख उद्दिष्टे होती.
आधुनिक जीवनातील धावपळीत लोप पावत चाललेल्या वैदिक परंपरा आणि विधी पुढे चालवण्याच्या संकल्पाने डोंबिवलीमध्ये सलग तिसऱ्या वर्षी श्रावणी उपकर्म उत्सवाचे आयोजन करण्यात आले. राष्ट्रीय ब्राह्मण संस्कृती विकास संस्था, डोंबिवली द्वारा आयोजित या उत्सवात सुमारे २०० ब्राह्मण कुटुंबांनी सहभाग घेतला आणि योग्य विधी व संस्कारांसह श्रावणी उपकर्म विधी पार पाडला. वैदिक मंत्रांच्या पठणात पार पडलेल्या या विधीद्वारे आत्मशुद्धी, ऋषीमुनींचे स्मरण आणि समाजाचे कल्याण हे उद्दिष्ट साधण्यात आले.
डोंबिवली पूर्व येथील टाटा पॉवर हाऊसजवळ देशमुख होम्समधील न्यू लॉ इंग्लिश स्कूलमध्ये, आचार्य शिवमोहन पांडे यांनी वैदिक परंपरा आणि विधींनुसार हा धार्मिक विधी पार पाडला. श्रवणी उपकर्म हा केवळ जानवे बदलण्याचा विधी नसून, आत्मशुद्धी आणि वैदिक विधींच्या स्मरणाचा एक महत्त्वाचा उत्सव आहे.
श्रावणी उपकर्मामध्ये स्नान, जलार्पण, सायंकाळची पूजा, सूर्योपस्थान, ऋषीपूजा, यज्ञोपवीत अभिषेक आणि जानवे योग्य रीतीने धारण करणे यांसारख्या प्रमुख धार्मिक विधींचा समावेश आहे. तर्पण हे देव, ऋषीमुनी आणि पूर्वजापति आदर व्यक्त करते, तर सप्तर्षी पूजा ही ऋषीमुनीप्रति कृतज्ञता व्यक्त करते आणि त्यांच्या आदशांचे स्मरण करते, असे यावेळी सांगण्यात आले.
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत अनेक धार्मिक आणि वैदिक विधी लोकांच्या दैनंदिन जीवनातून हळूहळू नाहीसे होत आहेत. वेळेच्या अभावामुळे या परंपरा जतन करणे आणि त्या पुढच्या पिढीपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचवणे हे एक आव्हान बनले आहे. या उद्देशाने, संस्था सातत्याने धार्मिक आणि विधी-आधारित कार्यक्रमांचे आयोजन करत असल्याचे राष्ट्रीय ब्राह्मण संस्कृती विकास संस्थेचे विश्वनाथ (नान्हे) दुबे यांनी सांगितले.
शोवनाथ मिश्रा, महेश दुबे आणि सागर दुबे यांनी हा कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी विलक्षण मेहनत घेतली. समाजातील ज्येष्ठ सदस्यांमध्ये बडोदा येथील डॉ. विजय पंडित, विजय तिवारी, मुन्नाजी मिश्रा, शिवकुमार मिश्रा, हेमकांत मिश्रा, उपेंद्र तिवारी, वीरेंद्र तिवारी, निशाकांत मिश्रा, बलराम मिश्रा, आलोक पांडे आणि अजय मिश्रा यांच्यासह ब्राह्मण समाजाच्या मोठ्या संख्येने सदस्यांचा समावेश होता.
(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)
