शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
पावसाळ्यात सर्पदंशाचा धोका वाढला! उल्हासनगरच्या रुग्णालयात एका दिवसात आठ जण दाखल (फोटो सौजन्य-ChatGPT)
Ulhasnagar Central Hospital : पावसाळ्याच्या सुरुवातीलाच सर्पदंशाच्या वाढत्या घटनांनी आरोग्य यंत्रणेची चिंता वाढवली आहे. उल्हासनगरच्या मध्यवर्ती रुग्णालयात अवघ्या एका दिवसात तब्बल आठ सर्पदंशग्रस्त उपचारासाठी दाखल झाल्याने प्रशासन आणि आरोग्य विभाग सतर्क झाला आहे. विशेष म्हणजे, यापैकी काही रुग्णांना विषारी सापांनी दंश केला होता. मात्र, वेळेत वैद्यकीय उपचार मिळाल्याने सर्व रुग्णांचे प्राण वाचवण्यात डॉक्टरांना यश आले आहे.
रुग्णालयात दाखल झालेल्या आठ रुग्णांमध्ये तीन महिला, तीन पुरुष तसेच चार वर्षांची मुलगी आणि आठ वर्षांच्या मुलाचाही समावेश आहे. महिला रुग्ण वांगणी, अंबरनाथ आणि उल्हासनगर कॅम्प क्रमांक पाच येथील आहेत, तर पुरुष रुग्ण कर्जत, टिटवाळा आणि मुरबाड येथील असल्याची माहिती समोर आली आहे. दोन्ही बालके उल्हासनगरमधील आहेत. जून महिन्यात आतापर्यंत सर्पदंशाच्या एकूण ३२ घटना नोंदवण्यात आल्या असून, पावसाळ्यात सापांची बिळे पाण्याने भरल्यामुळे ते मानवी वस्त्यांकडे वळत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागासह शहरी भागातही सर्पदंशाचा धोका वाढला आहे.
डॉक्टरांनी नागरिकांना महत्त्वाचा इशारा देत सर्पदंश झाल्यानंतर कोणतेही घरगुती उपाय, झाडफूक किंवा अंधश्रद्धेचा आधार घेऊ नये, असे आवाहन केले आहे. साप चावल्यास संबंधित व्यक्तीला शांत ठेवून जखमेच्या भागाची हालचाल कमी करावी आणि तातडीने जवळच्या रुग्णालयात दाखल करावे. योग्य वेळी उपचार आणि अँटी-स्नेक व्हेनम मिळाल्यास अनेक रुग्णांचे प्राण वाचू शकतात, असे डॉक्टरांनी स्पष्ट केले आहे. सर्पदंशाच्या वाढत्या घटनांमुळे नागरिकांनी विशेष सावधगिरी बाळगण्याची गरज निर्माण झाली असून, घराच्या परिसरातील झुडपे, साचलेले पाणी आणि अंधाऱ्या जागांची नियमित स्वच्छता ठेवण्याचे आवाहन आरोग्य विभागाकडून करण्यात आले आहे.
पावसाळ्यात घराच्या परिसरातील झुडपे, गवत आणि कचरा नियमित साफ ठेवा.
रात्री घराबाहेर जाताना टॉर्चचा वापर करा.
शेतात, बागेत किंवा पाणथळ भागात काम करताना बूट आणि पूर्ण कपडे घाला.
घराच्या आजूबाजूला उंदरांचा वावर कमी ठेवा, कारण उंदरांच्या मागे साप वस्तीत येतात.
जमिनीवर किंवा उघड्यावर झोपणे टाळा.
लाकूड, दगड किंवा कचऱ्याचे ढीग हाताळताना विशेष काळजी घ्या.
घाबरून जाऊ नका आणि रुग्णाला शांत ठेवा.
चावलेल्या अवयवाची हालचाल शक्य तितकी कमी करा.
रुग्णाला तातडीने जवळच्या रुग्णालयात घेऊन जा.
शक्य असल्यास सापाचा रंग किंवा स्वरूप लक्षात ठेवा; मात्र साप पकडण्याचा प्रयत्न करू नका.
रुग्णाला आडवे झोपवून धीर द्या.
जखमेवर चिरा मारू नका.
विष शोषून काढण्याचा प्रयत्न करू नका.
जखमेवर घट्ट दोरी किंवा कपडा बांधू नका.
हळद, माती, औषधी पाने किंवा इतर घरगुती उपाय करू नका.
झाडफूक, मंत्रतंत्र किंवा अंधश्रद्धेवर विश्वास ठेवू नका.
डॉक्टरांच्या मते, सर्पदंशानंतर पहिल्या काही तासांत योग्य वैद्यकीय उपचार मिळाल्यास रुग्णाचे प्राण वाचण्याची शक्यता खूप वाढते. त्यामुळे साप चावल्यास विलंब न करता तातडीने रुग्णालय गाठणे हाच सर्वात सुरक्षित उपाय आहे.
