मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
भविष्य पुराणात असा उल्लेख आहे की, तृतीयेला व्रत आणि पूजा केल्याने विवाहित महिलांचे सौभाग्य वाढते आणि अविवाहित मुलींच्या विवाहाची शक्यता बळकट होते आणि त्यांना त्यांच्या पसंतीचा वर मिळतो. भोपाळचे रहिवासी ज्योतिषी आणि वास्तु सल्लागार पंडित हितेंद्र कुमार शर्मा यांच्याकडून हरियाली तीजच्या वेगवान कथेबद्दल जाणून घेऊया.
हेदेखील वाचा- भगवान शिवाशी संबंधित या सर्व गोष्टी काय संदेश देतात, ते जाणून घेऊया
हिंदू धर्मात श्रावण महिना आणि त्यात येणाऱ्या सणांना खूप महत्त्व आहे. श्रावण महिन्यात बुधवार ७ ऑगस्ट रोजी हरियाली तीज व्रत पाळले जाते. दरवर्षी विवाहित स्त्रिया आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी हे व्रत करतात. या दिवशी विवाहित स्त्रिया एकत्र येतात आणि देवी पार्वती आणि भगवान शिव यांची पूजा करतात. या निमित्ताने झुलण्याची आणि मेहंदी लावण्याचीही परंपरा आहे. भोपाळचे रहिवासी ज्योतिषी आणि वास्तु सल्लागार पंडित हितेंद्र कुमार शर्मा यांच्याकडून हरियाली तीजच्या वेगवान कथेबद्दल जाणून घेऊया.
हेदेखील वाचा- यंदा कधी सुरु होतोय श्रावण महिना, जाणून घ्या तिथी, महत्त्व
हरियाली तीजची कथा
पौराणिक मान्यतेनुसार, हरियाली तीजची कथा भगवान शिवाने स्वतः माता पार्वतीला तिच्या मागील जन्माची आठवण करून देण्यासाठी सांगितली होती.
भगवान शिवाने माता पार्वतीला सांगितले होते की, हे पार्वती, अनेक वर्षांपूर्वी तू मला मिळवण्यासाठी हिमालय पर्वतावर कठोर तपश्चर्या केली होती. कठीण परिस्थिती असतानाही तुम्ही उपवास सोडला नाही आणि कोरडी पाने खाऊन उपोषण चालू ठेवले, जे सोपे काम नव्हते. शिवजींनी पार्वतीजींना सांगितले की, जेव्हा तुम्ही व्रत करत असता तेव्हा तुमची अवस्था पाहून तुमचे वडील पर्वतराज खूप दुःखी झाले होते, त्याचवेळी नारद मुनी तिला भेटायला आले आणि म्हणाले की, तुमच्या कन्येची पूजा पाहून भगवान विष्णू खूप आनंदित झाले आणि तिच्याशी लग्न करायचे आहे.
नारदमुनींचा हा प्रस्ताव पर्वतराजांनी लगेच मान्य केला. पण जेव्हा पार्वतीला हा प्रस्ताव कळला तेव्हा ती खूप दुःखी झाली कारण पार्वतीने भगवान शंकरांना आधीच वर म्हणून स्वीकारले होते.
मान्यतेनुसार, भगवान शिव पार्वतीला म्हणाले, ‘तू या सर्व गोष्टी तुझ्या एका मित्राला सांगितल्या आहेत. मित्राने पार्वतीला घनदाट जंगलात लपवून ठेवले. यादरम्यानही पार्वती शिवाची तपश्चर्या करत राहिली.
तृतीया तिथी म्हणजेच हरियाली तीजच्या दिवशी वाळूचे शिवलिंग बनवले गेले. पार्वतीच्या कठोर तपश्चर्येने प्रसन्न होऊन भगवान शिव शिवलिंगातून प्रकट झाले आणि त्यांनी पार्वतीचा स्विकार केला.
कथेनुसार भगवान शिव म्हणाले, ‘पार्वती, तुझ्या कठोर तपश्चर्येमुळेच ही भेट शक्य झाली. श्रावण महिन्यातील शुक्ल पक्षातील तृतीयेला जी कोणी स्त्री माझ्यावर समान श्रद्धा ठेवून तपश्चर्या करेल, तिला मी अपेक्षित फळ देईन.
मान्यतेनुसार, पार्वतीने भगवान शिव प्राप्त करण्यासाठी 107 जन्म घेतले. माता पार्वतीच्या कठोर तपश्चर्येमुळे आणि भगवान शिवाने 108 व्या जन्मात तिला पत्नी म्हणून स्वीकारल्यामुळे हे व्रत सुरू झाले. देवी पार्वतीनेदेखील या दिवसासाठी वचन दिले आहे की जी कोणतीही स्त्री या दिवशी आपल्या पतीच्या नावाने उपवास करते, ती तिच्या पतीला दीर्घायुष्य आणि निरोगी आयुष्य देईल.
भविष्यपुराणात असा उल्लेख आहे की, तृतीयेला व्रत आणि पूजा केल्याने विवाहित स्त्रियांचे सौभाग्य वाढते आणि अविवाहित मुलींच्या विवाहाची शक्यता बळकट होते आणि त्यांना इच्छित वराची प्राप्ती होते.
