शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
माघ महिन्यातील जया एकादशीचे व्रत शनिवार, ८ फेब्रुवारी रोजी आहे. हे व्रत माघ शुक्ल एकादशीला पाळले जाते. यंदा जया एकादशीच्या दिवशी रवियोग तयार होत आहे. हे व्रत केल्याने भूत, पिशाच, पिशाच्च इत्यादीपासून मुक्ती मिळते. यामध्ये लोक भगवान विष्णूची पूजा करतात आणि दिवसभर उपवास करतात. त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी स्नान आणि दान केल्यानंतर पारणा होतो. विष्णुपूजेच्या वेळी जया एकादशीची व्रत कथा ऐकावी. जया एकादशी व्रताची कथा जाणून घ्या.
जया एकादशीच्या व्रताची कथा पद्मपुराणात वर्णन केलेली आहे. एकदा युधिष्ठिराने भगवान श्रीकृष्णांना माघ शुक्ल एकादशीचे महत्त्व सांगण्याची विनंती केली. यावर भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले की, भूत, पिशाच्च, पिशाच्च इत्यादींच्या तावडीतून जीवांना मुक्त करणारी ही एकादशी म्हणून ओळखली जाते. विष्णूच्या कृपेने मोक्ष प्राप्त होतो. त्याची कथा अशी आहे-
धनिष्ठ नक्षत्रात सूर्याचे संक्रमण, या राशींच्या लोकांना आर्थिक लाभ होण्याची शक्यता
देवराज इंद्र सर्व देवदेवतांसह स्वर्गात सुखाने राहत होते. एके दिवशी तो अप्सरांसोबत सुंदरबनला गेला. गंधर्व मल्यवान आणि अप्सरा पुष्पावती यांच्यासह गंधर्वही त्याच्याबरोबर गेले. माल्यावनाला पाहून पुष्पावती मोहित झाली, माल्यवानही पुष्पावतीच्या सौंदर्याने मंत्रमुग्ध झाले. ते दोघेही देवराज इंद्राला प्रसन्न करण्यासाठी नाचत आणि गात होते. पण या काळात ते प्रेमाने एकमेकांकडे आकर्षित झाले, ज्याची देवराज इंद्राला जाणीव झाली.
देवराज इंद्राला वाटले की, ते दोघे आपला अपमान करत आहेत. रागाच्या भरात त्याने मल्यवान आणि पुष्पावती यांना शाप दिला की तुम्ही दोघेही स्वर्गातून खाली पडाल. पृथ्वीवर पिशाच स्वरूपात तुम्हाला अनेक प्रकारचे त्रास सहन करावे लागतील. शापाच्या प्रभावामुळे माल्यवन आणि पुष्पावती हिमालयात पोहोचले. त्या दोघांना पिशाच्च रूप प्राप्त झाले आणि त्यांना अनेक प्रकारचे त्रास होऊ लागले. त्यांचे जीवन अतिशय वेदनादायी होते.
जया एकादशीच्या दिवशी उपवास केला नाही तरी या मंत्रांनी नक्की करा उपासना
माघ शुक्ल एकादशीचा दिवस आला. त्या दिवशी माल्यवान आणि पुष्पावती यांनी उपवास केला आणि अन्न खाल्ले नाही. फक्त फळे आणि फुले खाऊन दिवस घालवा. सूर्यास्त होताच दोघेही एका पिंपळाच्या झाडाखाली बसले. रात्र कशीतरी काढली. त्यावेळी थंडीचा मोसम होता, थंडीमुळे दोघांनाही झोप येत नव्हती. संपूर्ण रात्र जागरणात घालवली. नकळत दोघांनी जया एकादशीचे व्रत पाळले. पहाटे होताच भगवान विष्णूंनी त्यांना आशीर्वाद दिला आणि ते दोघेही पिशाच जातीपासून मुक्त झाले.
श्रीहरींच्या कृपेने दोघांनाही पूर्वीपेक्षा अधिक सुंदर शरीरे प्राप्त झाली आणि ते स्वर्गात पोहोचले. माल्यवान आणि पुष्पावती यांनी देवराज इंद्राला नमस्कार केला. तेव्हा त्या दोघांना पाहून इंद्राला आश्चर्य वाटले की त्यांना पिशाच जगतापासून मुक्ती कशी मिळाली? त्याने दोघांना पिशाच्चांपासून मुक्ती मिळवण्याचा उपाय विचारला. तेव्हा माल्यवानाने सांगितले की हा सर्व जया एकादशीचा प्रभाव आहे. श्री हरी विष्णूच्या कृपेने दोघांनाही पिशाच जातीपासून मुक्ती मिळाली.
जया एकादशीचे व्रत कर्मकांडानुसार करणाऱ्याला मालवण, पुष्पावती असे पुण्यही प्राप्त होते. आयुष्याच्या शेवटी त्याला पिशाच, भूत किंवा भूत अशी स्थिती प्राप्त होत नाही.
( टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
