बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
महाशिवरात्री हा सनातन धर्मातील प्रमुख सणांपैकी एक मानला जातो. हिंदूंसाठी ही सर्वात शक्तिशाली आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या महत्त्वाची रात्र आहे. भगवान शिव यांना समर्पित ही पवित्र तिथी आंतरिक जागृती, बाह्य परिवर्तन आणि नकारात्मकतेच्या नाशाचे प्रतीक आहे. महाशिवरात्रीला उपवास, धार्मिक पूजा आणि विविध विधी पाळले जातात. या विधींमध्ये शिवलिंगाचा अभिषेक करण्याचे विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी बरेच लोक घरी भगवान शिवाची पूजा करतात. मात्र बऱ्याच लोकांना हे माहीत नाही की शिवलिंगावर काय आणि केव्हा अर्पण करावे. शिवलिंगाच्या पूजेमध्ये वस्तू व्यवस्थित अर्पण करण्याचे खूप महत्त्व आहे. शिवलिंगाला दूध, दही आणि पाणी अर्पण करण्याचा योग्य क्रम, जाणून घ्या
महाशिवरात्रीला शिवलिंगाची पूजा करण्यापूर्वी त्याचा अभिषेक केला जातो. या विधीमध्ये मंत्रांचा जप करताना शिवलिंगावर पाणी, दूध, मध आणि दह्याने स्नान घालणे समाविष्ट आहे. असे मानले जाते की महाशिवरात्रीच्या वेळी वैश्विक ऊर्जा अत्यंत सक्रिय होतात, ज्यामुळे ही विधी आणखी शक्तिशाली बनते. महाशिवरात्रीला शिवलिंगावर अभिषेक करणे हे केवळ एक विधी नसून ते आत्मशुद्धी, समर्पण आणि परिवर्तनाची एक आध्यात्मिक प्रक्रिया आहे.
सकाळी किंवा संध्याकाळी पूजा करण्यापूर्वी आंघोळ करा आणि स्वच्छ कपडे परिधान करा. त्यानंतर देव्हारा स्वच्छ करून घ्या. नंतर शिवलिंगाची स्थापना करावी.
शिवलिंगावर सर्वांत पहिले पाणी अर्पण करावे. जलाभिषेक केल्याने भगवान शिव थंड होतात. शिवलिंगावर नेहमी तांब्याच्या भांड्यातून पाणी अर्पण करावे, कारण ते शुद्धता आणि पावित्र्याचे प्रतीक आहे. “ॐ नमः शिवाय” मंत्राचा जप करताना शिवलिंगावर नेहमी पाणी अर्पण करावे.
त्यानंतर दुसरा घटक म्हणजे दूध. दूध अर्पण करणे हे शांती आणि सौम्यतेचे प्रतीक आहे. कच्च्या गाईचे दूध स्टीलच्या भांड्यातून शिवलिंगावर अर्पण करावे, कारण तांब्याच्या भांड्यात कच्चे दूध अर्पण करणे अशुभ मानले जाते.
दुधानंतर शिवलिंगावर दही अर्पण करावे. दही हे समृद्धी आणि शक्तीचे प्रतीक मानले जाते.
शिवलिंगावर दुधानंतर मध अर्पण करावे. शिवलिंगावर मध अर्पण केल्याने जीवनामध्ये गोडवा येतो.
शिवलिंगावर मधानंतर तूप अर्पण करावे. कारण तुपाला ऊर्जा आणि तेजाचे प्रतीक मानले जाते.
शिवलिंगावर तुपानंतर साखर अर्पण करावी. सुख आणि समृद्धीची कामना करण्याचे प्रतीक मानले जाते.
या सर्व गोष्टी अर्पण करून झाल्यानंतर शेवटी पुन्हा एकदा पाण्याने अभिषेक करावा.
पूजेची सुरुवात करण्यापूर्वी डोळे मिटून शांत बसा. जीवनात शांती, अडथळे दूर होण्यासाठी आणि आध्यात्मिक प्रगतीसाठी भगवान शिवाची प्रार्थना करा.
यानंतर, डोळे उघडा आणि “ॐ नमः शिवाय” या मंत्रांचा जप करत शिवलिंगावर पाण्याने अभिषेक करा. प्रथम, शिवलिंगाच्या उजवीकडे आणि डावीकडे असलेल्या गणेश आणि कार्तिकेय यांना पाणी अर्पण करा. त्यानंतर, शिवलिंगाच्या वर्तुळाकार काठावर पाणी अर्पण करा, जे देवी पार्वतीला समर्पित आहे. त्यानंतर, मध्यभागी, जे शिव आणि पार्वतीची कन्या अशोक सुंदरीला समर्पित आहे, तेथे पाणी अर्पण करा आणि नंतर शिवलिंगावरच पाणी घाला.
आता शिवमंत्रांचा जप करताना हळूहळू दूध, दही, मध, तूप आणि साखर एक एक करून शिवलिंगावर अर्पण करा.
सर्व नैवेद्य अर्पण करून झाल्यानंतर शिवलिंगावर पुन्हा पाण्याने अभिषेक करा.
नंतर, मंत्रांचा जप करताना भगवान शिव यांना बेलपत्र अर्पण करा, जी त्यांना खूप प्रिय मानली जातात. ही बेलपत्र स्वच्छ आणि अखंड असावीत.
त्यानंतर शिवलिंगावर चंदनाचा टिळा लावून पांढरी फुले अर्पण करावी
पूजा झाल्यानंतर प्रार्थना करा आणि धूप आणि दिवा लावून आरती करा आणि पूजेची सांगता करा.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: महाशिवरात्रीच्या दिवशी भगवान शिव यांची विशेष पूजा केली जाते. शिवलिंगावर अभिषेक केल्याने मनःशांती, पापक्षालन आणि इच्छित फलप्राप्ती होते, अशी श्रद्धा आहे.
Ans: पाणी हे शुद्धतेचे प्रतीक आहे. अभिषेकाची सुरुवात आणि शेवट जलाने केल्यास पूजाविधी पूर्ण आणि शुद्ध मानला जातो.
Ans: अर्पणाचा क्रम बदलणे, अस्वच्छ वस्तू वापरणे, राग किंवा नकारात्मक भावनेतून पूजा करणे
