गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू पंचांगानुसार पौष महिना हा आध्यात्मिकदृष्ट्या खूप ऊर्जावान मानला जातो. या महिन्याची सुरुवात 21 डिसेंबर 2025 पासून झाली आहे. या महिन्याची समाप्ती 14 जानेवारी रोजी होणार आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, पौष महिना आध्यात्मिक साधना, आत्मशुद्धी आणि ग्रहांच्या दु:खांपासून मुक्तीसाठी महत्त्वाचा असल्याचे मानले जाते. जरी दररोज महादेवाची पूजा करणे फायदेशीर असले तरी पौष महिन्यात रुद्राभिषेक करण्याचे महत्त्व अनेक पटींनी वाढते. या महिन्यात शिवाच्या रुद्र रूपाची पूजा का केली जाते आणि त्याचे फायदे काय आहेत ते जाणून घेऊया.
पौष महिन्यात सूर्य धनु राशीत प्रवेश करतो, ज्याला धनु संक्रांती किंवा खरमास म्हणतात. या काळात विवाहासारखे शुभ कार्यक्रम निषिद्ध मानले जातात. शास्त्रांमध्ये सांगितल्यानुसार, जेव्हा बाह्य सांसारिक क्रियाकलाप थांबतात, तेव्हा आंतरिक शुद्धीकरण आणि देवाच्या भक्तीचा काळ सुरू होतो. म्हणूनच यावेळी रुद्राभिषेक केल्याने आध्यात्मिक शांती मिळते.
शिवाचे रुद्र रूप दुःखाचा नाश करणारे मानले जाते. असे मानले जाते की आपल्या जीवनातील अडथळे हे आपल्या मागील जन्मातील पापांचे परिणाम आहेत. पौष महिन्यात विधीनुसार केलेला रुद्राभिषेक भक्ताने नकळत केलेल्या पापांचा नाश करतो आणि जीवनातील कठीण संघर्षांपासून मुक्तता देतो.
ज्योतिषशास्त्रानुसार, जन्मकुंडलीत उपस्थित असलेल्या कालसर्प दोष, पितृदोष किंवा शनीच्या धैय्या/सडे सतीचे अशुभ प्रभाव कमी करण्यासाठी रुद्राभिषेक हा एक अतुलनीय उपाय आहे. पौष महिन्यात महादेवांची पूजा केल्याने ग्रहांच्या नकारात्मक प्रभावांना शुभतेत बदलता येते.
पौष महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी चंद्र पुष्य नक्षत्रात असतो. पुष्य नक्षत्र हे सर्व नक्षत्रांचा राजा मानले जाते आणि यशस्वी कार्यांसाठी अत्यंत शुभ मानले जाते. यावेळी केलेला रुद्राभिषेक अक्षय पुण्य म्हणजेच कधीही न संपणारे फळ प्रदान करतो.
सकाळी लवकर उठून आवरुन झाल्यानंतर स्वच्छ कपडे परिधान करा. देव्हारा स्वच्छ करुन घ्या आणि भक्तीने भगवान शिव यांना रुद्राभिषेक करण्याचा संकल्प करा. देव्हाऱ्याजवळ तांबे, पितळ किंवा दगडाच्या भांड्यात शिवलिंगाची स्थापना करा. शिवलिंग उत्तरेकडे तोंड करून असणे शुभ मानले जाते. त्यानंतर गणेशाची पूजा करून पूजा सुरू करा, नंतर मंत्रांचा जप करताना शिवलिंगाला पाणी, दूध, दही, तूप, मध आणि उसाचा रस अर्पण करा. अभिषेक केल्यानंतर शिवलिंगावर बेलपत्र, धतुरा, राख आणि पांढरी फुले अर्पण करा. धूप लावा आणि भगवान शिवाची आरती करा, त्यांच्या आशीर्वादासाठी प्रार्थना करा.
रुद्राभिषेक ही केवळ पूजा करण्याचा विधी नसून भगवान शिवाच्या कृपेला आवाहन करणारी एक दिव्य विधी आहे. यात वेदांमध्ये वर्णन केल्याप्रमाणे रुद्र मंत्रांचा जप करताना शिवलिंगावर पाणी, दूध, दही, मध, तूप आणि उसाच्या रसाचे पवित्र धारा ओतल्या जातात. रुद्रावर प्रसन्न होऊन तो भक्तांच्या जीवनातील पापे, दोष आणि रोग दूर करतो. हा अभिषेक नकारात्मक ऊर्जा शांत करतो, ग्रहांचे अडथळे दूर करतो आणि जीवनात आनंद, शांती आणि समृद्धी आणतो.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: पौष महिना भगवान शंकराला अतिशय प्रिय मानला जातो. या काळात रुद्राभिषेक केल्याने शिवकृपा प्राप्त होते आणि जीवनातील दुःख, आजार व अडचणी दूर होतात.
Ans: वेदातील रुद्रसूक्त मंत्रांच्या पठणासह शिवलिंगावर जल, दूध, दही, मध, तूप इत्यादी अर्पण करण्यास रुद्राभिषेक म्हणतात.
Ans: पौष महिन्यातील सोमवार, पौर्णिमा, अमावस्या आणि प्रदोष काळात केलेला रुद्राभिषेक विशेष फलदायी मानला जातो.
