शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
पंचांगानुसार, रविवार 2 नोव्हेंबर रोजी तुळशी विवाहाचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जाणार आहे. कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या द्वादशी तिथीला हा सण साजरा केला जातो. या दिवशी भगवान विष्णूंचे रुप असलेले शालिग्राम आणि तुळस यांच्या विवाहाचे ते प्रतीक आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी पूजा आणि विवाहाचा विधी केल्याने वैवाहिक जीवनात आनंद आणि समृद्धी येते आणि मुलीच्या दानाइतकेच पुण्य मिळते.
दरम्यान बऱ्याचदा लोक घाईघाईमध्ये पूजा करताना आवश्यक असलेल्या गोष्टी विसरतात. ज्यामुळे पूजा करणे अपूर्ण मानली जाते आणि त्याचे योग्य ते फळ मिळत नाही, अशी मान्यता आहे. तुळशी विवाह पूजेदरम्यान कोणत्या गोष्टी विसरु नये ते जाणून घ्या
आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून हा सण खूप महत्त्वाचा मानला जातो. भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मीचे विशेष आशीर्वाद मिळतात. तसेच व्यक्तीच्या जीवनामध्ये संतुलन, यश आणि आंतरिक शांती येते. कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षात सकाळी 7.31 वाजता द्वादशी तिथीची सुरुवात होणार आहे आणि दुसऱ्या दिवशी म्हणजे सोमवार, 3 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 5.7 वाजता ही तिथी संपणार आहे.
तुळशी विवाहाच्या दिवशी तुळशीला वधूप्रमाणे सजवले जाते. तिला सुहाग वस्तू अर्पण करणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. या वस्तूंशिवाय लग्न समारंभ अपूर्ण राहतो.
कारण देवी तुळशीला लक्ष्मीचे रुप मानले जाते. त्यामुळे तिला सुहाग वस्तू अर्पण केल्या जातात. तसेच घरामध्ये सुख, समृद्धी आणि सौभाग्य येते.
देवुथनी एकादशी नंतर तुळशी विवाह होतो आणि चातुर्मास संपतो. या काळात हंगामी फळे आणि भाज्या सामान्यतः नैवेद्य म्हणून तुळशी विवाहाच्या दिवशी अर्पण केल्या जातात.
या वस्तू कापणी आणि शुभ कार्यक्रमांच्या पुनरुज्जीवनाचे प्रतीक आहेत. उसापासून मंडप बनवणे हा लग्न समारंभांचा एक महत्त्वाचा भाग मानला जातो.
लग्नात वधू-वरांसाठी नवीन कपडे आणि हार यांचे विशेष महत्त्व असते. त्याचप्रमाणे विवाह सोहळा पूर्ण करण्यासाठी दोन्ही रूपांना नवीन कपडे घातले जातात आणि विवाह विधींमध्ये हळदीचा वापर केला जातो.
कोणत्याही पूजेमध्ये नैवेद्य खूप महत्त्वाचा असतो. परंतु तुळशी विवाहात, भगवान विष्णूला अर्पण केलेल्या नैवेद्यात तुळशीची पाने समाविष्ट केली पाहिजेत. तुळशीच्या पानांशिवाय भगवान विष्णूला नैवेद्य अर्पण करणे अपूर्ण मानले जाते. नैवेद्य तयार करताना त्यात तुळशीची पाने ठेवल्याची खात्री करुन घ्यावी.
तुळशी विवाहाच्या दिवशी संध्याकाळची पूजा दिव्यांशिवाय अपूर्ण मानली जाते. दिव्यांच्या प्रकाशामुळे केवळ मंडपच प्रकाशित होत नाही तर तो सकारात्मकतेचे आणि घरात देवी लक्ष्मीच्या आगमनाचे प्रतीक आहे.
तुळशीचे रोप किंवा झाड हे गेरुने रंगवलेले असायला हवे.
शालिग्रामची मूर्ती
पूजा मंच आणि कलश
सुहाग साहित्य (चुनरी, बांगड्या, सिंदूर, मेंदी इ.)
उस, केळीची पाने (मंडपासाठी)
हळदीचे गूळ, रोळी, चंदनाची पेस्ट, तांदूळ
धूप, दिवे, कापूर
हंगामी फळे (मुळा, शेंगदाणे, आवळा) आणि मिठाई
कपडे आणि फुलांचे हार
कच्चा कापूस या सर्व गोष्टी तुळशी विवाहाच्या वेळी असणे आवश्यक असते त्यामुळे तुळशी विवाहाचा सोहळा अडथळ्याशिवाय पूर्ण होण्यासाठी या गोष्टींचा वापर करणे गरजेचे असते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
