गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मात एकादशीची तिथी अत्यंत पवित्र मानली जाते. एकादशीचे व्रत हे जगाचे पालनपोषण करणारे भगवान श्री हरी विष्णू यांना समर्पित आहे. वर्षभरात एकूण २४ एकादशी येतात. फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील एकादशीला विजया एकादशी म्हणतात. या दिवशी जगाचा पालनपोषण करणारे भगवान श्री हरी विष्णू यांचे उपवास व पूजा केली जाते.
धार्मिक मान्यतेनुसार, विजया एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूचे व्रत आणि उपासना केल्याने जीवनातील सर्व दुःख आणि संकटे दूर होतात. जीवनात सुख, समृद्धी आणि वैभव टिकून राहते. विजया एकादशीच्या दिवशी व्रत आणि पूजा केल्याने शत्रूंवर विजय प्राप्त होतो. या दिवशी पूजा करताना विजया एकादशीची व्रत कथा वाचावी. यामुळे उपासना आणि व्रताचे पूर्ण फळ मिळते. तसेच वैवाहिक जीवन आनंदी राहते.
हिंदू कॅलेंडरनुसार, फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील एकादशी तिथी 23 फेब्रुवारी रोजी दुपारी 1:55 वाजता सुरू झाली आहे. ही तारीख दुसऱ्या दिवशी 24 फेब्रुवारी रोजी दुपारी 1:44 वाजता संपेल. अशा परिस्थितीत उदयतिथीनुसार 24 फेब्रुवारी रोजी विजया एकादशी साजरी केली जाईल.
एकदा धर्मराजा युधिष्ठिराने भगवान श्रीकृष्णांना विनंती केली की फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षात कोणती एकादशी पाळली जाते? कृपया सांगा. यावर भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले की, फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षात विजया एकादशी येते. हे व्रत अत्यंत पवित्र आणि पापांचा नाश करणारे आहे. ही एकादशी राजांना विजय मिळवून देते. विजया एकादशीबद्दल ब्रह्माजींनी नारद मुनींना काय सांगितले होते ते मी तुम्हाला सांगतो.
कथेनुसार, त्रेतायुगात भगवान राम आपली पत्नी सीता आणि धाकटा भाऊ लक्ष्मण यांच्यासह वनात गेले आणि तेथे 14 वर्षे राहू लागले. एके दिवशी जंगलात राहत असताना रावणाने माता सीतेचे फसवणूक करून तिला लंकेला नेले. माता सीतेच्या अपहरणानंतर प्रभू राम अस्वस्थ झाले. यानंतर त्यांनी आपला धाकटा भाऊ लक्ष्मण यांच्यासह माता सीतेचा जंगलात शोध सुरू केला.
काही अंतर गेल्यावर प्रभू राम जटायूला भेटले. यानंतर देवाने जंगलात कबंध नावाच्या राक्षसाचा वध केला. त्यानंतर त्याची वानरराजा सुग्रीवाशी मैत्री झाली. यानंतर माता सीतेचा शोध घेण्यासाठी वानरांची फौज जमा झाली. हनुमानजी लंकेला गेले, तिथे त्यांनी माता सीतेला अशोक वाटिकेत पाहिले. हनुमानजींनी अशोक वाटिकेत सीतेचे दर्शन घेतले होते.
यानंतर माता सीतेने त्याला ओळख म्हणून अंगठी दिली. यानंतर हनुमानजींनी लंका जाळून नष्ट केली आणि परत आले आणि भगवान रामांना माता सीतेची स्थिती सांगितली. यानंतर लंकेवर हल्ला करण्याचे ठरले, पण सर्वात मोठी अडचण होती ती विशाल सागर ओलांडण्याची. यावर सर्वजण विचार करू लागले. एके दिवशी लक्ष्मणजींनी सांगितले की काही अंतरावर वाकडलाभ्य ऋषींचा आश्रम आहे. तो आपल्याला महासागर पार करण्याचा मार्ग सांगू शकतो.
यानंतर प्रभू राम वकदलाभ्य ऋषींच्या आश्रमात गेले आणि त्यांना नमन करून त्यांना येण्याचे कारण सांगितले. त्यानंतर ऋषींनी देवाला विजया एकादशीचे व्रत करण्यास सांगितले आणि विधीनुसार भगवान विष्णूची पूजा केली. त्यांनी प्रभू रामाला सांगितले की, तुला हे व्रत तुझा भाऊ, सेनापती आणि मित्रांसह पाळावे लागेल. तसेच विजया एकादशी व्रताची पद्धत सांगितली.
यानंतर भगवान राम आपल्या वानर सैन्यात परतले आणि त्यांनी फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील विजया एकादशीचे व्रत विधीपूर्वक पाळले. तसेच भगवान विष्णूची पूर्ण विधीपूर्वक पूजा केली. व्रताच्या प्रभावामुळे वानरसेनेने समुद्रावर पूल बांधला आणि तो पार करून लंकेत पोहोचले, तिथे भगवान रामाने रावणाचा पराभव करून त्याला जिंकले आणि सीतेला अशोक वाटिकेतून मुक्त केले.
( टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
