शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
काबासमोर 200 दहशतवादी, 1 लाख मुस्लिम कैद... मक्कातील ती घटना, जेव्हा जग हादरले होते ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
हज : हज यात्रेसाठी जगभरातून लाखो मुस्लिम सौदी अरेबियात जातात. या पवित्र यात्रेनंतर 1979 मध्ये येथे एक हल्ला झाला, ज्याने संपूर्ण जग हादरले. स्वत:ला देवाने पाठवलेला मसिहा असल्याचा दावा करत 200 हून अधिक दहशतवाद्यांनी मक्काच्या मस्जिद-अल-हराममध्ये घुसून हजारो उपासकांना ओलीस ठेवले. हा हल्ला सौदीच्या आधुनिक इतिहासातील सर्वात मोठा हल्ला मानला जात आहे.
20 नोव्हेंबर 1979 हा दिवस होता जेव्हा मक्का मुकर्रमा आणि मदिना मुनाव्वरामध्ये हजचे सर्व विधी पूर्ण झाले होते आणि बरेच लोक आपापल्या देशात परतले होते. असे असूनही, खाना-ए-काबामध्ये सुमारे एक लाख लोक उपस्थित होते कारण तो वर्षाचा पहिला दिवस म्हणजेच मोहरम होता. अरबस्तानचा राजा शाह खालिद खान-ए-काबा येथे येऊन शतकातील पहिल्या फजर नमाजमध्ये सहभागी होईल, अशी या लोकांना अपेक्षा होती.
हल्लेखोरांनी उपासकांना घेरले
सकाळच्या नमाजाच्या वेळी (फजर) (सकाळी 5:15), लोक मक्काच्या मस्जिद अल-हरममध्ये नमाज अदा करून बसले होते तेव्हा पांढरे कपडे घातलेल्या सशस्त्र हल्लेखोरांनी उपासकांना घेरले. त्याने माईक घेतला आणि आपल्या लोकांना पोझिशन घेण्याचे आदेश द्यायला सुरुवात केली. ते अरबी भाषेत बोलत होते.
मस्जिद अल-हरममध्ये मुंगी मारणेही गुन्हा आहे, तिथे तैनात असलेले सुरक्षारक्षक कधीही शस्त्रे बाळगत नाहीत. अशा परिस्थितीत या लोकांकडे शस्त्रे कुठून आली हा मोठा प्रश्न होता. ते आधीच मशिदीत उपस्थित होते आणि त्यांची शस्त्रे तिथल्या ताबूतांमध्ये ठेवण्यात आली होती. सुरक्षा दलाच्या डोळ्यात धूळफेक करून त्याला अंत्ययात्रेच्या रूपात आत आणण्यात आले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : नेपाळमध्ये रामलल्लाच्या सासरी पहिला वर्धापन दिन करण्यात आला साजरा; 1.25 लाख दिव्यांनी उजळली जनकपुरी
मस्जिद अल-हराममध्ये गोळी झाडली
मस्जिद अल-हरममध्ये नमाज संपताच लोकांनी नमस्कार केला आणि त्यांच्या कानात गोळ्यांचे आवाज येऊ लागले. त्यामुळे हरम शरीफमध्ये बेधडकपणे फिरणारे पक्षीही फडफडायला लागले आणि सशस्त्र लोक इकडून तिकडे पोझिशन घेऊ लागले. दरम्यान, मशिदीच्या मायक्रोफोनवरून घोषणा करण्यात आली की, इमाम मेहंदीचे आगमन झाले असून, अत्याचार आणि अन्यायाने भरलेल्या या जगात आता न्याय मिळेल. माइकजवळ उभी असलेली व्यक्ती, ज्याचे नाव जुहा मान अल ताबी आहे, त्याने एका उपासकाकडे बोट दाखवून सांगितले की तो इमाम मेहंदी आहे. इमाम मेहंदी असे वर्णन केलेल्या व्यक्तीचे खरे नाव मोहम्मद अब्दुल्ला अल काहतानी होते.
भीतीने भरलेले सुमारे 1 लाख लोक मस्जिद-उल-हरममधून बाहेर पडण्यासाठी दरवाजाकडे धावले तेव्हा असे दिसून आले की दरवाजे आधीच लोखंडी साखळदंडांनी बंद केले आहेत. यानंतर, शस्त्रांनी सज्ज असलेला 45 वर्षीय व्यक्ती पुन्हा हायमान अल तबी खाना-ए-काबाच्या इमामच्या माइकजवळ आला आणि पुन्हा माईकजवळ आला आणि धमकी दिली की कोणी काही चुकीचे केले तर त्याला ठार मारले जाईल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : इराणचा आत्मघाती ड्रोन ‘रझवान’ निघाला इस्रायली मॉडेलची कॉपी; जाणून घ्या किती प्राणघातक आहे?
भारत आणि पाकिस्तानचे नागरिक वेगळे झाले
तेथे उपस्थित असलेल्या एक लाख लोकांपैकी बहुतांश लोकांना अरबी भाषा येत नसल्याने दहशतवाद्यांनी भारत आणि पाकिस्तानच्या नागरिकांना वेगळे केले. त्यापैकी अरबी, हिंदी आणि उर्दू जाणणाऱ्या व्यक्तीला आम्ही निवडले. इतर देशांतील लोकांपर्यंत इंग्रजीत संदेश पोहोचवण्यासाठी त्याच्याकडे लोक होते. या हल्ल्याचे नेतृत्व जुहेमान अल-ओतायबी यांनी केले होते, ज्यांनी पूर्वी सैन्यात सेवा केली होती आणि इस्लामिक शिक्षण शिकवणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या गटाचा तो नेता होता.
या गोंधळाची माहिती मिळताच मशिदीच्या परिसरात तैनात असलेले पोलीस तेथे पोहोचले. ज्या मशिदीवर हल्ला झाला. त्यावेळी तुर्की अरब लीगमध्ये सहभागी होण्यासाठी सौदी गुप्तचर विभागाचे प्रमुख क्राउन प्रिन्स फहद यांच्यासोबत ट्युनिशियाला गेले होते. याशिवाय सौदी नॅशनल गार्ड्सचे प्रमुख प्रिन्स अब्दुल्ला हेही मोरोक्कोमध्ये होते. या हल्ल्याची माहिती मिळताच कारवाईची तयारी सुरू करण्यात आली.
लष्कराने लष्करी कारवाईसाठी धार्मिक नेत्यांची परवानगी मागितली
या ऑपरेशनमधील सर्वात मोठी अडचण ही होती की मशिदीवर कोणताही मोठा लष्करी हल्ला होऊ शकला नाही, कारण ही मशीद इस्लाम धर्मातील सर्वात पवित्र स्थानांपैकी एक आहे आणि काबा देखील येथे आहे. सौदी सैन्याने लष्करी कारवाई सुरू करण्यासाठी धार्मिक नेत्यांची परवानगी मागितली. परवानगी मिळाल्यानंतर सौदीचे सैन्य मशिदीच्या संकुलाकडे सरकू लागले. सैन्य आपल्या मिशनमध्ये यशस्वी होऊ शकले नाही कारण ते शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज होते आणि आवारात मर्यादित कारवाई करू शकत होते. काही वेळातच एक आठवडा उलटला आणि हल्लेखोर अजूनही आतच होते.
पाकिस्तान-फ्रान्सकडून मदत मागितली
यानंतर सौदी अरेबिया सरकारने पाकिस्तान आणि फ्रान्सकडे मदत मागितली, त्यानंतर दोन्ही देशांचे सैन्य सौदी अरेबियाकडे रवाना झाले. परदेशी मदत मिळाल्यानंतर सौदी लष्कराची स्थिती मजबूत झाली. सुमारे दोन आठवडे चाललेल्या कारवाईनंतर मशिदीचा काही भाग सौदी सैन्याने तर काही भाग हल्लेखोरांच्या ताब्यात घेतला. काही हल्लेखोरांनी मशिदीच्या भूमिगत भागात आश्रय घेतला होता. हल्लेखोरांना हुसकावून लावण्यासाठी सुरक्षा दलांनी स्मोक बॉम्ब फेकले, त्यामुळे श्वास घेणे कठीण झाले आणि हल्लेखोरांनी आत्मसमर्पण केले.
14 दिवस चाललेल्या या कारवाईनंतर सुमारे 137 हल्लेखोर मारले गेले तर 63 जणांना अटक करण्यात आली. 63 हल्लेखोरांना अटक केल्यानंतर महिन्याभरात सौदी अरेबियाच्या आठ शहरांमध्ये सार्वजनिकरित्या फाशी देण्यात आली. या हल्ल्यासाठी इराणने अमेरिकेला जबाबदार धरले होते आणि मुस्लिमांनी या हल्ल्याविरोधात जगभरात निदर्शने केली होती. पाकिस्तानातील इस्लामाबादमध्ये संतप्त जमावाने अमेरिकन दूतावासाला आग लावली.
