रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
रस्त्यावरच गुन्हेगारांची ओळख पटणार! पोलिसांसाठी ‘अभिज्ञान’ फिंगरप्रिंट अ‍ॅप लाँच, काही सेकंदांतच मिळणार संशयितांची माहिती
ही नवीन प्रणाली लागू करण्यासाठी राष्ट्रीय गुन्हे नोंदणी ब्युरोने (एनसीआरबी) ‘अभिज्ञान’ अ‍ॅप विकसित केले आहे, जे केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते लाँच करण्यात आले. हे अ‍ॅप राष्ट्रीय स्वयंचलित फिंगरप्रिंट ओळख प्रणालीशी (एनएएफआयएस) जोडले जाईल, जी आरोपी, दोषी आणि कैद्यांचे बोटांचे ठसे एका केंद्रीय प्लॅटफॉर्मवर साठवते.
या अ‍ॅपद्वारे पोलीस रस्त्यावर असतानाच संशयितांची बायोमेट्रिक तपासणी करू शकतील, ज्यामुळे पाहिजे असलेल्या गुन्हेगारांना पकडणे सोपे होईल. यामुळे पोलीस आणि सुरक्षा यंत्रणांना संशयिताच्या जुन्या नोंदी काही सेकंदात मिळवणे शक्य होईल. या अ‍ॅपच्या डेमोमध्ये असे दिसून येते की, केवळ ३५ सेकंदात बोटांचे ठसे डेटाबेसशी जुळवले जातात. (फोटो सौजन्य – AI Created)
अभिज्ञान अ‍ॅपचे अनावरण करताना शाह म्हणाले की, गुन्हेगारांना पकडणेच नव्हे, तर त्यांना ठराविक वेळेत शिक्षा देणेही महत्त्वाचे आहे. यासाठी त्यांनी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याच्या गरजेवर भर दिला. ते म्हणाले की, आरोपपत्रांमध्ये बोटांचे ठसे, डीएनए, मोबाईल टॉवर डेटा, चेहऱ्याची ओळख आणि डोळ्यांच्या बुबुळांचे स्कॅन यांसारखे पुरावे शास्त्रीय पद्धतीने सादर केल्यास गुन्हेगारांना अधिक कठोर शिक्षा मिळण्यास मदत होऊ शकते.
Telegram बॅन होताच वेगाने वाढली VPN ची डाउनलोड संख्या! कसं करत काम अ‍ॅप? जाणून घ्या सविस्तर
अहवालानुसार, सध्या देशभरातील पोलीस ठाण्यांमध्ये आणि जिल्हा मुख्यालयांमध्ये स्थापित केलेल्या केवळ १,५५६ वर्कस्टेशन्सवरच बोटांच्या ठशांची पडताळणी उपलब्ध आहे. सध्या बोटांचे ठसे जुळवण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीला पोलीस ठाण्यात आणणे आवश्यक आहे. मात्र, अभिज्ञान अ‍ॅपमुळे पोलीस आणि सुरक्षा यंत्रणा आता थेट त्यांच्या फोनवर गुन्हेगारी नोंदी शोधू शकतील. हे अ‍ॅप टू-स्टेप ऑथेंटिकेशनने सुरक्षित असेल आणि रिअल टाईममध्ये निकाल देईल. राष्ट्रीय स्वयंचलित बोटांच्या ठशांच्या ओळख प्रणालीच्या डेटाबेसमध्ये ९.९१ लाख अंमली पदार्थ तस्कर, ३.६५ लाख मानवी तस्करीची प्रकरणे आणि एक मोठा तुरुंग डेटाबेस समाविष्ट आहे.
