ताजिकिस्तानमध्ये सलग भूकंपांचे धक्के, संपूर्ण आशिया हादरले; नैसर्गिक आपत्तींमध्ये वाढ तीव्र चिंतेची बाब( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
Earthquake in Tajikistan : ताजिकिस्तानमध्ये रविवारी (13 एप्रिल 2025) सलग भूकंपाचे धक्के जाणवले. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राच्या (NCS) माहितीनुसार, संध्याकाळी 8:04 वाजता (IST), रिश्टर स्केलवर 4.5 तीव्रतेचा भूकंप नोंदवण्यात आला. या भूकंपाचे केंद्र 38.98 अंश उत्तर अक्षांश आणि 70.61 अंश पूर्व रेखांशावर, जमिनीपासून 10 किलोमीटर खोलीवर होते.
NCS ने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ (पूर्वीचे ट्विटर) वर याबाबत माहिती दिली. मात्र, हे एकमेव भूकंप नव्हते. ताज्या माहितीनुसार, रविवारी ताजिकिस्तानमध्ये आणखी दोन भूकंप झाले, ज्यापैकी एकाची तीव्रता 6.1 होती, तर दुसऱ्याची 3.9 इतकी होती. हे सर्व भूकंपही जमिनीपासून 10 किलोमीटर खोल नोंदवले गेले.
संयुक्त राष्ट्रांच्या विकास समन्वय कार्यालयाने (UN Resident Coordinator Office) यावर चिंता व्यक्त करताना म्हटले आहे की, ताजिकिस्तानसह मध्य आशियातील अनेक भाग नैसर्गिक आपत्तींच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आहेत. या देशात नियमितपणे भूकंप, पूर, भूस्खलन अशा आपत्ती घडत असतात. हवामान बदलामुळे या आपत्तींची तीव्रता आणि वारंवारता वाढत असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे. या नैसर्गिक आपत्तींचा परिणाम ताजिकिस्तानच्या एकूण देशांतर्गत उत्पादनावर (GDP) जवळपास 1.3% इतका होतो, तर दरवर्षी हजारो नागरिकांना आपली घरे गमवावी लागतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : जगभरात भारताची छाप! 2 लाख कोटींची स्मार्टफोन निर्यात, इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात ऐतिहासिक यश
याच पार्श्वभूमीवर, शनिवारी (12 एप्रिल) भारतासह आशियातील अनेक देशांमध्ये भूकंपाचे तीव्र धक्के जाणवले. भारतातील काश्मीर, तसेच पाकिस्तान, ताजिकिस्तान, टोंगा आणि पापुआ न्यू गिनी या देशांमध्ये हे धक्के जाणवले. या भूकंपांची तीव्रता 4.0 ते 6.0 रिश्टर स्केल दरम्यान होती. यामध्ये ताजिकिस्तान आणि पाकिस्तानमध्ये भूकंप अधिक तीव्रतेचे होते. पाकिस्तानात भूकंपाची तीव्रता 5.8 इतकी नोंदवली गेली. त्याचे केंद्र इस्लामाबादजवळील रावळपिंडी येथे होते. भूकंपाचे धक्के इस्लामाबाद, अट्टोक, चकवाल, पेशावर, मरदान, मोहम्मदेन आणि शबकदर यांसारख्या शहरांमध्ये तीव्रतेने जाणवले.
गेल्या काही आठवड्यांपासून पृथ्वी वारंवार हादरत आहे, आणि त्याचे परिणाम आशियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर दिसत आहेत. 28 मार्च रोजी म्यानमारमध्ये 7.7 तीव्रतेचा भूकंप झाला होता, ज्यामुळे प्रचंड वित्तहानी व जीवितहानी झाली. या भूकंपाचा परिणाम शेजारील देशांवरही मोठ्या प्रमाणावर झाला होता. त्यानंतर जणू भूकंपांचे सत्र सुरूच राहिले आहे. विविध देशांमध्ये सतत भूकंपांचे झटके जाणवत असून, त्यामुळे नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
Four #earthquakes hit #India, #Myanmar & #Tajikistan within one hour this morning. Tremors felt in Mandi, #Meiktila & #Dushanbe.https://t.co/ijlqvzK6Ww
In a rare seismic event, four earthquakes struck India, Myanmar, and Tajikistan within just one hour on Sunday morning,… pic.twitter.com/VAcGeSZgAc — ⚡️🌎 World News 🌐⚡️ (@ferozwala) April 13, 2025
credit : social media
या घडामोडी लक्षात घेतल्यास, आशियातील देशांना आपत्ती व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने सज्ज राहण्याची अत्यंत गरज आहे. सरकारांनी जमिनीच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणाऱ्या यंत्रणा बळकट करणे, आपत्ती निवारणासाठी नागरिकांना तयार करणे, आणि बचावकार्य अधिक सक्षम बनवणे ही काळाची गरज आहे. ताजिकिस्तानसारख्या भूप्रदेशीय देशांमध्ये, जिथे आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत समुदाय राहतात, तिथे या आपत्तींचा परिणाम अधिक तीव्र असतो. त्यामुळे स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सहकार्याची गरज आहे, जेणेकरून भविष्यातील संभाव्य संकटांना सामोरे जाता येईल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : ट्रम्प यांचा टॅरिफवर ‘यू-टर्न’, चीनसह अन्याय्य व्यापार करणाऱ्या ‘या’ देशांना अजिबात सवलत नाही
संपूर्ण आशिया खंड सध्या भूकंपाच्या अस्थिरतेतून जात आहे. ताजिकिस्तानमधील सलग भूकंप, पाकिस्तान आणि इतर देशांमधील धक्के, तसेच म्यानमारमधील विनाशकारी भूकंप हे सर्व पृथ्वीच्या असंतुलनाचे निदर्शक आहेत. वाढत्या हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर आपत्तींची तीव्रता वाढत आहे, आणि यासाठी जागतिक स्तरावर धोरणात्मक उपायांची गरज निर्माण झाली आहे.
