सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
रेल्वे प्रवास स्वस्त होणार! ३००० रुपयांचे तिकीट आता १५०० रुपयांना मिळणार? कसं ते जाणून घ्या... (फोटो सौजन्य-Gemini)
मार्च २०२० पर्यंत, भारतीय रेल्वेने आपल्या ज्येष्ठ प्रवाशांची विशेष काळजी घेतली होती, परंतु कोविड-१९ साथीच्या काळात ती स्थगित करण्यात आली होती. आता, ही सुविधा पुन्हा सुरू करण्याबाबत अर्थ मंत्रालय आणि रेल्वे मंत्रालयामध्ये चर्चा झाल्याचे वृत्त आहे. जर हा प्रस्ताव अर्थसंकल्पात मंजूर झाला, तर ६० वर्षे आणि त्यावरील पुरुष आणि ५८ वर्षे आणि त्यावरील महिला पुन्हा एकदा सवलतीच्या दरात प्रवास करू शकतील. ही सवलत स्लीपर ते फर्स्ट एसी पर्यंतच्या सर्व वर्गांना लागू होऊ शकते, ज्यामुळे लांब पल्ल्याचा प्रवास करणाऱ्या ज्येष्ठांना लक्षणीय आर्थिक मदत होईल.
कोविड-१९ साथीच्या आधीच्या नियमांबाबत, रेल्वे ५८ वर्षे आणि त्यावरील वयाच्या महिलांना सर्व वर्गांच्या तिकिटांवर ५० टक्के सूट देत असे. याचा अर्थ असा की जर फर्स्ट एसीचे तिकीट ₹३,००० असेल, तर महिला प्रवाशांना फक्त ₹१,५०० द्यावे लागतील. ही थेट निम्मी बचत आहे. दुसरीकडे, ६० वर्षे आणि त्यावरील वयाच्या पुरुष प्रवाशांसाठी ही सवलत ४० टक्के होती. परिणामी, जर तिकिटाची किंमत ₹३,००० असेल, तर पुरुष प्रवाशांना ₹१,२०० ची सूट मिळेल आणि त्यांना फक्त ₹१,८०० भरावे लागतील. जर ही तरतूद अर्थसंकल्पात पुन्हा सुरू केली गेली, तर मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी तीर्थयात्रा किंवा प्रियजनांना भेटी देणे अधिक परवडणारे होईल.
२०२० मध्ये जेव्हा कोविड-१९ ने देशात थैमान घातले तेव्हा सरकार आणि रेल्वेचे प्राथमिक उद्दिष्ट लोकांना अनावश्यक प्रवास करण्यापासून परावृत्त करणे आणि सामाजिक अंतर पाळणे हे होते. परिणामी, मार्च २०२० मध्ये ज्येष्ठ नागरिक सवलत तात्पुरती स्थगित करण्यात आली. तथापि, साथीचा रोग संपून रेल्वे सेवा सामान्य झाल्यानंतरही, गेल्या काही वर्षांपासून ही सुविधा पुन्हा सुरू करण्यात आली नाही, ज्यामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना पूर्ण भाडे भरावे लागले. आता, रेल्वेची आर्थिक परिस्थिती सुधारत असल्याने, ही मागणी पुन्हा जोर धरू लागली आहे.
या सुविधेचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची साधेपणा. जर सरकारने ते मूळ स्वरूपात लागू केले तर प्रवाशांना सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी कोणत्याही कार्यालयात जाण्याची किंवा विशेष कार्ड घेण्याची आवश्यकता भासणार नाही. तिकिटे बुक करताना, प्रवाशांना फक्त त्यांचे योग्य वय द्यावे लागेल. आयआरसीटीसी वेबसाइटवरून किंवा रेल्वे आरक्षण काउंटरवरून तिकीट बुकिंग करताना, वय पडताळणीनंतर भाडे आपोआप कमी होईल.
