शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
Indian Railway Infrastructure: रेल्वे विकासात गुजरात अव्वल; रेल्वे पायाभूत सुविधांसाठी १.२८ लाख कोटींची गुंतवणूक
Indian Railway Infrastructure: गुजरातमध्ये विक्रमी अर्थसंकल्पीय वाटप आणि जलद पायाभूत सुविधांच्या विकासाद्वारे भारतीय रेल्वेने रेल्वे वाहतुकीत एक नवीन बेंचमार्क स्थापित केला आहे. १७,३६६ कोटी रुपयांच्या ऐतिहासिक अर्थसंकल्पीय वाटपासह, गुजरातेत आधुनिक सुरक्षित आणि प्रवासा कातराव नेटवर्कच्या विकासाला अभूतपूर्व गती मिळाली आहे. २००९-१४ मध्ये गुजरातसाठी सरासरी वार्षिक रेल्वे अर्थसंकल्पीय वाटप ५८९ कोटी होते, जे २०२६-२७ मध्ये वाढून १७,३६६ कोटी झाले. ही जवळजवळ २९ पट वाढ राज्यातील रेल्वे कनेक्टिव्हिटी सुधारणे, क्षमता विस्तार आणि रेल्वे पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी महत्वाची ठरणार असल्याचे पश्चिम रेल्वेने म्हटले आहे.
२०१४ पासून गुजरातचे रेल्वे नेटवर्क वेगाने विस्तारले आहे. जवळजवळ २,९०० किलोमीटर नवीन रेल्वे मार्ग टाकण्यात आले असून, ते अनेक युरोपीय देशांच्या एकूण रेल्वे नेटवर्कपेक्षा जास्त आहेत. याव्यतिरिक्त, लेव्हल क्रॉसिंग काढून टाकण्यासाठी १,१७७ उड्डाणपूल आणि अंडरपास बांधण्यात आले आहेत. ज्यामुळे सुरक्षितता वाढली आहे आणि रस्ते-रेल्वे वाहतूक सुलभ झाली आहे.
गुजरातने १००% रेल्वे विद्युतीकरणाचे उद्दिष्ट साध्य केले असून, राज्यातील ८७ स्थानकांवर बांधकाम सुरू आहे. अहमदाबाद-मुंबई बुलेट ट्रेन प्रकल्पाचे काम वेगाने प्रगतीपथावर आहे. बुलेट ट्रेन प्रकल्प देशासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असून, ज्यामध्ये आधुनिक बांधकाम तंत्रे, प्रगत तंत्रज्ञान आणि विशेष ट्रॅक सिस्टमचा वापर केला जात आहे.
अमृत भारत स्टेशन योजनेअंतर्गत, गुजरातमधील ८७रेल्वे स्थानकांचा व्यापक पुनर्विकासासाठी ६,०५८ कोटी रुपये खर्च आला आहे. त्यापैकी १९ स्थानकांवर पुनर्विकासाचे काम पूर्ण झाले आहे, ज्यात समख्याली, डाकोर, हापा, जाम जोधपूर, मोरबी, ओखा, पालिताणा आणि पोरबंदर यांचा समावेश आहे. यामुळे प्रवाशांच्या सुविधा आणि स्थानकांच्या सौंदर्यात्मक गुणवत्तेत लक्षणीय सुधारणा झाली आहे. या सेवा प्रवाशांना जलद, सुरक्षित आणि अधिक आरामदायी प्रवास पर्याय प्रदान करत आहेत.
रेल्वे सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देऊन, भारतीय रेल्वे गुजरातमध्ये स्वदेशी ‘कवच’ स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण प्रणाली लागू करत आहे. मंजूर झालेल्या १,८४२ किलोमीटर मार्गापैकी पैकी ९६ किलोमीटर मार्गावर ‘कवच’ स्थापित करण्यात आले आहे. तर, १,६७४ किलोमीटर मार्गावर काम सुरू असल्याची माहिती पश्चिम रेल्वेने दिली आहे.
गुजरातमध्ये सध्या १,२८,७४८ कोटी रुपयांचे रेल्वे पायाभूत सुविधा प्रकल्प सुरू आहेत. यामध्ये नवीन रेल्वे मार्गांचे बांधकाम, स्थानकांचा पुनर्विकास आणि प्रमुख सुरक्षा सुधारणांचा समावेश आहे. यातून समर्पित फ्रेट कॉरिडॉर अंतर्गत पश्चिम फ्रेट कॉरिडॉर दिल्ली, हरियाणा, राजस्थान, गुजरात आणि पंजाबला जोडतो. सुरत पूर्व आणि पश्चिम फ्रेट कॉरिडॉरला जोडेल आणि तेथे एक महत्त्वाचा जंक्शन विकसित केला जाईल. हा पूर्व-पश्चिम कॉरिडॉर गुजरातच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील बंदरे देशभरातील विविध राज्यांशी जोडेल.
