Union Budget 2026: चीनला थेट आव्हान! अर्थसंकल्पात ‘दुर्मिळ पृथ्वी मिशन’ची घोषणा; संरक्षण-तंत्रज्ञानात भारत स्वावलंबी होणार (फोटो-सोशल मिडिया)
Union Budget 2026: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण संसदेत २०२६ च्या अर्थसंकल्पात विशेष आणि महत्त्वपूर्ण घोषणा केली आहे. दुर्मिळ खनिजांच्या खाणकाम आणि प्रक्रियेसाठी ‘दुर्मिळ पृथ्वी मिशन’ (Rare Earth Mission) ची घोषणा केली आहे. यामुळे संरक्षण-तंत्रज्ञानात भारत स्वावलंबी होणार आहे. भारतात इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादनाला चालना देण्यासोबतच, अर्थमंत्र्यांनी दुर्मिळ खनिजांबाबतही महत्त्वपूर्ण घोषणा केल्या आहेत. क्रिटिकल मिनरल्स मिशन अंतर्गत, त्यांनी दुर्मिळ पृथ्वी घटकांच्या खाणकाम आणि प्रक्रियेसाठी मोठा निधी आणि विशेष कर प्रोत्साहनांची घोषणा केली आहे. संरक्षण, तंत्रज्ञान आणि हरित ऊर्जा क्षेत्रात भारताचे मोठे पाऊल आहे. ओडिशा, केरळ, आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडूमध्ये दुर्मिळ पृथ्वी कॉरिडॉर बांधला जाईल. तीन समर्पित रासायनिक उद्याने देखील स्थापन केली जातील.
Budget 2026 Live: दारूला लागला ब्रेक! तळीरामांसमोर दारू कशी प्यायची प्रश्न, बजेटमुळे उभी ठाकली चिंता
दुर्मिळ पृथ्वी खनिजे ही १७ घटकांचा समूह असून सर्वत्र त्यांचा वापर केला जातो. अगदी स्मार्टफोनपासून ते इलेक्ट्रिक वाहनांच्या बॅटरी, जेट इंजिन, क्षेपणास्त्र मार्गदर्शन प्रणाली आणि चिप्सपर्यंत त्यांचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. आतापर्यंत, या खनिजांच्या जागतिक पुरवठा साखळीवर चीनची जवळपास ९०% मक्तेदारी होती, परंतु भारताचा नवीन अर्थसंकल्प त्या मक्तेदारीला आव्हान देणारा आहे. कारण अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी यासाठी अर्थसंकल्पात विशेष तरतूद केली आहे.
भारताकडे जगातील पाचवा सर्वात मोठा दुर्मिळ पृथ्वी अर्थात खनिज साठा आहे, परंतु तंत्रज्ञान आणि गुंतवणुकीच्या अभावामुळे आपण त्यांचा प्रभावीपणे वापर करू शकलो नाही. अर्थमंत्र्यांच्या या घोषणेमुळे देशात रोजगार वाढेलच, तसेच या निर्णयामुळे ‘मेक इन इंडिया २.०’ ला चालना मिळेल. ज्यामुळे संरक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्राला नवे बळ मिळणार आहे.
केंद्रीय अर्थमंत्र्यांच्या या घोषणेनंतर लगेचच, खाणकाम आणि अभियांत्रिकी क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये शेअर बाजारात तेजी दिसून येऊ शकते. गुंतवणूकदारांचा असा विश्वास आहे की हे क्षेत्र भविष्यात मोठा परतावा देऊ शकते. तसेच, आज १ फेब्रुवारी २०२६, भारतीय इतिहासात नोंद झाली आहे. पहिल्यांदाच, अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण त्यांचे सलग नववे अर्थसंकल्प आणि मोदी सरकारचे १५ वे अर्थसंकल्प, २०२६ चा अर्थसंकल्प रविवारी सादर झाले.
