मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Chatgpt)
Hormuz Strait Crisis: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्ध संपवण्यासाठी एक अंतरिम करार झाला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जहाजांची वाहतूकही पुन्हा सुरू झाली आहे. यामुळे अमेरिकेसह संपूर्ण जगाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद होती त्याचा त्रास जागतिक स्तरावर भोगावा लागला होता. जागतिक तेल आणि वायू पुरवठ्यात मोठा व्यत्यय आला होता. या सगळ्याचा परिणाम अमेरिकेवरही दिसून आला होता. तेलाच्या किमतीही विक्रमी पातळीवर पोहोचल्या होत्या आणि महागाईत लक्षणीय वाढ झाली होती. ही परिस्थिती आणखी काही दिवस टिकली असती, तर अमेरिकेतील परिस्थिती आणखी बिघडली असती. नेमकी काय होती अमेरिकेची परिस्थिती ?
अमेरिकेतील तेलसाठा गंभीर पातळीवर पोहोचला आहे. देशातील सर्वात मोठे व्यावसायिक साठवण केंद्र ओक्लाहोमा येथील कुशिंगमध्ये आहे. अमेरिकेत बेंचमार्क डब्ल्यूटीआय (WTI) कच्च्या तेलाची किंमत निश्चित करण्याचा हाच आधार आहे. गेल्या आठवड्यात, त्याची पातळी १.६ दशलक्ष बॅरलने घसरून २० दशलक्ष बॅरलवर आली, जी २०२४ नंतरची सर्वात कमी पातळी आहे. ही सलग आठव्या आठवड्यातील घसरण असून, एकूण ८.३ दशलक्ष बॅरलची घट झाली आहे.
कुशिंगमध्ये आता अमेरिकेच्या कच्च्या तेलाच्या दोन दिवसांच्या उत्पादनाइतके तेल साठा आहे. जर तेलाची पातळी या पातळीच्या खाली गेली, तर ते उपलब्ध होणार नाही. जर ते २० दशलक्ष बॅरलच्या खाली गेले, तर तेल काढणे तांत्रिकदृष्ट्या कठीण आणि खर्चिक होईल. शिवाय, पृष्ठभागावरील पाणी आणि मातीमुळे तेलाची गुणवत्ता खालावू शकते. यामुळे, देशाचा सामरिक तेलसाठा १९८३ नंतरच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचला आहे.
तेलाच्या किमती नियंत्रित करण्यासाठी, अमेरिकेने १७२ दशलक्ष बॅरल तेल सोडले, ज्यामुळे त्यांच्याकडे केवळ ३४० दशलक्ष बॅरल शिल्लक राहिले. ही १९८३ नंतरची नीचांकी पातळी आहे. आधुनिक इतिहासात अमेरिकेचा तेलसाठा इतक्या नीचांकी पातळीवर पोहोचण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. त्यामुळे संपूर्ण जग गोत्यात सापडलं असताना या परिस्थितीचे मुख्य कॅरेक्टर्सना देखील या परिस्थितीची झळ सोसावी लागत आहे.
