शनिवार, 4 जुलै 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Cheapest IIM in India: एमबीए करू इच्छिणारा प्रत्येक विद्यार्थी आयआयएम (IIM) मध्ये प्रवेश मिळवण्याचे स्वप्न पाहतो. परंतु, आयआयएममध्ये प्रवेश मिळवणे इतके सोपे तर नव्हेच त्यासोबत तेथील प्रवेशाचे बजेटही कित्येक लाखांच्या घरात आहे. यामुळे अनेक विद्यार्थी घाबरतात की, जर कॅट परीक्षा उत्तीर्ण झालो तरी २५ ते ३० लाख रुपयांची सोय कुठून होणार? परंतू, भारतातील सर्व आयआयएमची फी सारखी नाही. काही आयआयएम हे अत्यंत किफायतशीर बजेटमध्ये जागतिक दर्जाचे शिक्षण देतात. येथून एमबीए कोर्स करून तुम्ही केवळ कर्जाच्या (एज्युकेशन लोन) मोठ्या ओझ्यापासूनच वाचू शकत नाही, तर प्लेसमेंटच्या बाबतीतही तुमचे नशीब उजळू शकते.
जर तुम्ही सर्वात बजेट-फ्रेंडली आयआयएमच्या शोधात असाल, तर या यादीत आयआयएम अमृतसर (IIM Amritsar), आयआयएम सिरमौर (IIM Sirmaur) आणि आयआयएम बोधगया (IIM Bodhgaya) सर्वात वर आहेत. या तिन्ही संस्थांची फी २५ लाख ते २७ लाख रुपयांच्या दरम्यान असते, तिथे ‘बेबी आयआयएम’ सारख्या संस्थांमध्ये २ वर्षांच्या एमबीएचा एकूण खर्च सुमारे १६ लाख ते १८ लाख रुपयांच्या दरम्यान येतो. काही अहवालांनुसार, आयआयएम संबलपूरच्या (IIM Sambalpur) अनेक कोर्सेसची फी १३ लाख ते १५ लाख रुपयांच्या दरम्यान आहे, ज्यामुळे हा सर्वात स्वस्त पर्याय ठरतो.
नवीन आयआयएम संस्थांना ‘बेबी आयआयएम’ म्हटले जाते. या नवीन संस्था असून त्यांच्या पायाभूत सुविधा अजून पूर्णपणे विकसित झालेल्या नाहीत, तर काहींचे कॅम्पस अगदी नवीन बनले आहेत. म्हणूनच, जुन्या व्यवस्थापन संस्थांच्या (मॅनेजमेंट कॉलेज) तुलनेत यांची ट्यूशन फी कमी ठेवण्यात आली आहे.
अनेकदा विद्यार्थ्यांना असे वाटते की फी कमी असेल तर कंपन्याही छोट्या-मोठ्याच येतील. पण असा विचार करणे पूर्णपणे चुकीचे आहे! अखेर ब्रँड नेम ‘आयआयएम’ हेच आहे. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही आयआयएम अमृतसर किंवा सिरमौरमध्ये १६ ते १७ लाख रुपये खर्च केले, तर तेथील सरासरी प्लेसमेंट पॅकेजदेखील वार्षिक १४ ते १६ लाख रुपयांपर्यंत जाते. याचा अर्थ असा की, तुम्ही जेवढे पैसे लावले, तेवढे तुम्हाला पहिल्याच वर्षाच्या पॅकेजमध्ये परत मिळतात.
कमी फी असण्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे शिक्षणादरम्यान तुम्हाला एज्युकेशन लोनचे मोठे दडपण सहन करावे लागत नाही. जेव्हा तुम्ही २५ लाख रुपयांचे कर्ज घेऊन उत्तीर्ण होता, तेव्हा दरमहा मोठा ईएमआय (EMI) भरण्याचा ताण असतो. ज्यामुळे तुम्ही करिअरमध्ये मोठी जोखीम घेण्यास किंवा स्वतःचा स्टार्टअप सुरू करण्यास घाबरता. कमी फी असलेले आयआयएम हे स्वातंत्र्य देतात की तुम्ही कोणत्याही दडपणाशिवाय तुमच्या करिअरचे निर्णय घेऊ शकता. याशिवाय, येथे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील मुलांसाठी अनेक स्कॉलरशिप (शिष्यवृत्ती) योजना देखील उपलब्ध आहेत.
