रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
JEE Advanced 2026: यंदाच्या ‘जेईई ॲडव्हान्स्ड’ परीक्षेच्या निकालाने नवा इतिहास रचला आहे. पहिल्यांदाच १०,००० हून अधिक विद्यर्थिनींनी भारतीय तंत्रज्ञान संस्थेच्या (IIT) प्रवेशाच्या शर्यंतीत आपले स्थान पक्के केले आहे. देशातील ‘स्टेम’ (STEM – विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी आणि गणित) शिक्षणात मुलींचा सहभागच नाही तर नवे विक्रम प्रस्थापित करत आहे. यंदाच्या आकडेवारीनुसार, जेईई ॲडव्हान्स्ड २०२६ उत्तीर्ण झालेल्या एकूण महिला उमेद्वारांपैकी सुमारे एक चतुर्थांश (२५%) विद्यार्थिनी यशस्वी झाल्या आहेत, जो आतापर्यंतचा सर्वात मोठा टक्का आहे.
वास्तविक पाहता आयआयटी संस्थांमध्ये मुलींसाठी लागू करण्यात आलेल्या अतिरिक्त जागांच्या योजनेमुळे ही वाढ झाली आहे. यावर्षी या परीक्षेला तब्बल ४०,५६२ विद्यर्थिनी बसल्या होत्या. यामध्ये उत्तीर्ण मुलीचे प्रमाण २४.९ टक्के राहिले आहे. यावर्षी गेल्या काही वर्षाच्या तुलनेत विद्यार्थिनीच्या संख्येत २२ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.
यंदा सुमारे ५६ हजार उमेद्वारांनी जेईई ॲडव्हान्स्ड परीक्षेत यश मिळवून ‘कॉमन रँक लिस्ट’मध्ये (CRL) स्थान मिळवले आहे.
यंदा १० हजारहून अधिक विद्यार्थिनींनी जेईईच्या गुणवत्ता यादीत स्थान मिळवले असले तरी यामुळे आयआयटीमधील सीट पक्की झाली असे नाही. देशात एकूण आयआयटी संस्था असून तेथे सुमारे २० हजार जागा उपलब्ध आहेत. जागांची संख्या मर्यादित असल्याने गुणवत्ता यादीत स्थान मिळवूनही प्रत्येक विद्यार्थ्यांला आयआयटीमध्ये प्रवेश मिळवणे कठीण आहे. अशा परिस्थितीत आयआयटीऐवजी विद्यार्थी देशातील नामांकित संस्थामध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी पात्र ठरतात. त्यांना नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी किंवा इंडियन इन्टिट्यूट (NIT) ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी(IIIT) मध्ये प्रवेश मिळू शकतो.
गेल्या अनेक वर्षापासून जेईई ॲडव्हान्स्ड परीक्षेत मुलींच्या यशाच्या टक्केवारीत सातत्याने वाढ होत आहे. वर्ष २०१८ मध्ये केवळ १३.४७ टक्के मुली आयआयटी प्रवेशासाठी पात्र ठरल्या होत्या. परंतु त्यानंतर हा आलेख सतत वरच्या दिशेने चढता (सकारात्मक) आहे. यंदा तर जेईई ॲडव्हान्स्ड परीक्षेत यशस्वी होणाऱ्या मुलींचे प्रमाण वाढून तब्बल २५ टक्क्यांच्या जवळ पोहचले आहे.
