गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
NTA Reforms: नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) गेल्या काही काळापासून सतत वादाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे. काही दिवसांपूर्वी युजीसी नीट पेपर लीक प्रकरणाविरोधात विद्यार्थ्यांनी मोठ्या प्रमाणात दिल्लीतील जंतरमंतरवर अनेक दिवस आंदोलन केले होते, ज्यानंतर देशाच्या शिक्षणमंत्र्यांना राजीनामा द्यावा लागला होता. या सर्व प्रकरणांची आग अजून थंडावली नाही तोच आता युजीसी नेट परीक्षेतही गडबड समोर आली. या घटनांमुळे आता असा प्रश्न उपस्थित होत आहे की, NTA ला पूर्णपणे बदलून टाकले पाहिजे का? याच प्रश्नावर युजीसीचे माजी चेअरमन मामिडाला जगदीश कुमार यांनी आपले मत मांडले आहे.
ते सध्या NEP 2020 च्या पुनरावलोकन समितीचे चेअरमन देखील आहेत. पीटीआयशी बोलताना त्यांनी सांगितले की, NTA संपवून नवीन एजन्सी तयार करणे हा योग्य मार्ग नाही, तर तिला आतून मजबूत करण्याची गरज आहे. त्यांच्या मते, दरवर्षी एक कोटीहून अधिक विद्यार्थी NTA च्या परीक्षा देतात, त्यामुळे हा मुद्दा फक्त एक एजन्सी बदलण्याचा नसून संपूर्ण यंत्रणा सुरक्षित बनवण्याचा आहे.
कुमार यांनी सांगितले की, परीक्षा वेगवेगळ्या एजन्सींमध्ये वाटून टाकणे हा कोणताही उपाय नाही. कामाचा ताण कमी दाखवण्यासाठी परीक्षा अनेक एजन्सींमध्ये विभागणे योग्य ठरणार नाही, असे त्यांचे म्हणणे होते. त्यांनी स्पष्ट केले की, एकच राष्ट्रीय टेस्टिंग बॉडी असल्यामुळे सुरक्षेचे नियम, तंत्रज्ञान, विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या सुविधा आणि निकाल तयार करण्याची पद्धत एकसारखी राहते. जर अनेक नवीन एजन्सी तयार केल्या तर खर्चही दुप्पट होईल आणि प्रत्येक ठिकाणचा सुरक्षेचा स्तर वेगवेगळा होईल.
यासोबतच त्यांनी रामकृष्णन समितीच्या शिफारसींचाही उल्लेख केला, ज्यामध्ये असे म्हटले होते की, ज्या मंत्रालयाला किंवा संस्थेला परीक्षा घ्यायची आहे, त्यांनी सिलॅबस, विषय तज्ज्ञ आणि प्रश्नांच्या गुणवत्तेची जबाबदारी स्वतः घेतली पाहिजे. तर NTA ने सुरक्षित प्लॅटफॉर्म, परीक्षा केंद्रांचे जाळे, विद्यार्थ्यांची ओळख तपासणे आणि निकाल तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. सरकारने जुलैमध्ये सांगितले होते की, समितीच्या ४६ पैकी ३५ मोठ्या सूचनांवर आधीच काम सुरू झाले आहे, जसे की सुमारे ६०० तज्ज्ञांना बदलणे आणि प्रश्नांची चार स्तरांवर तपासणी सुरू करणे.
कुमार यांनी तीन मोठ्या सुधारणांना सर्वात महत्त्वाचे मानले.
१. पहिली सुधारणा: संपूर्ण परीक्षा प्रक्रिया सुरक्षित बनवणे, म्हणजेच प्रश्न तयार करण्यापासून ते छपाई, स्टोरेज आणि केंद्रापर्यंत प्रत्येक टप्प्याची संपूर्ण नोंद ठेवली जावी.
२. दुसरी सुधारणा: टेस्ट डिझाईन, सायबर सुरक्षा, भाषा आणि लॉजिस्टिक्स यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये कायमस्वरूपी तज्ज्ञ टीम तयार करणे, जेणेकरून प्रत्येक वेळी नवीन लोकांना ठेवावे लागणार नाही.
३. तिसरी सुधारणा: परीक्षा केंद्र आणि विद्यार्थ्यांच्या सुविधा पूर्णपणे विश्वासार्ह बनवणे, ज्यामध्ये सीसीटीव्ही देखरेख, बायोमेट्रिक तपासणी, वीज आणि इंटरनेटची सुविधा तसेच प्रशिक्षित कर्मचारी यांचा समावेश असेल.
कुमार यांच्या मते, NTA कडे आधीपासूनच अनुभव, तंत्रज्ञान आणि परीक्षा केंद्रांचे मोठे जाळे उपलब्ध आहे, त्यामुळे तिला संपवण्यापेक्षा अधिक मजबूत करणे हा जास्त योग्य मार्ग आहे.
