रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
बाळाला गाईचे दूध कधी देता येते (फोटो सौजन्य - iStock)
मुलांना त्यांच्या चांगल्या वाढीसाठी योग्य पोषण देणे खूप महत्वाचे आहे. त्याचबरोबर दूध हे मुलांसाठी पोषणाचा मुख्य स्रोत मानले जाते. अनेक पालकांना असा प्रश्न पडतो की लहान मुलांना गाईचे दूध कधीपासून द्यायला सुरुवात करावी? जर तुम्हालाही या प्रश्नाचे उत्तर जाणून घ्यायचे असेल, तर हा लेख तुमच्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो. याबद्दल तज्ज्ञांकडून सविस्तर जाणून घेऊया.
गाईचे दूध हे मुलांसाठी असो वा मोठ्या माणसांसाठी असो नेहमीच चांगले मानले जाते. मात्र अनेकांना त्याचा वापर कसा करायचा आणि मुलांना साधारण कोणत्या वयानंतर त्याचे सेवन करू द्यायचे याबाबत माहीत नाही. याबाबत आपण या लेखातून जाणून घेऊया.
काय सांगतात तज्ज्ञ
बालरोगतज्ज्ञ निमिषा अरोरा यांनी त्यांच्या इन्स्टाग्राम हँडलवर या संदर्भात एक व्हिडिओ शेअर केला आहे. या व्हिडिओमध्ये डॉक्टर म्हणतात की, ‘बाळाच्या पहिल्या ९ ते १० महिन्यांसाठी दूध हे पोषणाचा मुख्य स्रोत आहे हे खरे आहे. पण यासाठी जन्मानंतर पहिल्या ६ महिन्यांपर्यंत फक्त आईचे दूधच द्यावे. जर काही कारणास्तव आई स्तनपान देऊ शकत नसेल, तर फॉर्म्युला मिल्क हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे. हे दूध आईच्या दुधासारखेच वैज्ञानिकदृष्ट्या तयार केले जाते, जे बाळाला आवश्यक पोषक तत्वे प्रदान करते.’
कधीपासून सुरू करावे
डॉ. अरोरा यांच्या मते, ६ महिन्यांपूर्वी कोणत्याही परिस्थितीत बाळाला गाय किंवा म्हशीचे दूध, अगदी पाणी देखील देऊ नये. ६ महिन्यांनंतर, जेव्हा बाळ घन अन्न घेऊ लागते, तेव्हा तुम्ही स्वयंपाकात थोड्या प्रमाणात गायीचे दूध वापरू शकता. तसेच, दही, चीज, ताक यासारखे दुग्धजन्य पदार्थ देखील मर्यादित प्रमाणात सुरू करता येतात. तथापि, यावेळीही, बाळाला फक्त आईचे दूध किंवा फॉर्म्युला मिल्क प्यायला द्यावे.
हिवाळ्यात आरोग्यासाठी नियमित दूध आरोग्यासाठी चांगले की बदाम, जाणून घ्या कारणं
गाईचे दूध कधी द्यावे?
जेव्हा बाळ १ वर्षाचे असेल आणि पूर्णपणे निरोगी असेल, तेव्हा तुम्ही त्याला गाईचे दूध पिण्यास सुरुवात करू शकता. पण लक्षात ठेवा की दूध चांगले उकळलेले आणि शुद्ध असावे. डॉ. अरोरा सुचवतात की १ ते १.५ वर्षांच्या मुलांना दिवसातून ३००-४०० मिली पेक्षा जास्त दूध देऊ नये. गाईचे दूध जास्त प्रमाणात दिल्याने मुलांमध्ये लोहाची कमतरता, बद्धकोष्ठता आणि पचनाच्या समस्या उद्भवू शकतात.
तसेच, एक वर्षानंतर, दुधाव्यतिरिक्त, इतर घन पदार्थ जसे की दलिया, खिचडी, फळे, उकडलेल्या भाज्या इत्यादी मोठ्या प्रमाणात मुलाला द्यावे. यामुळे त्यांना त्यांच्या शारीरिक आणि मानसिक विकासासाठी आवश्यक असलेले आवश्यक पोषक तत्व मिळतात.
दूध मलाई खाल्याने होणारं बाळ रंगाने गोरा असतो? काय आहे सत्य? जाणून घ्या
बालरोगतज्ज्ञांचा व्हिडिओ
View this post on Instagram
