सोमवार, 26 ऑक्टोबर 2026
Raigad News: दुर्गराज रायगडाचा अभिमान पुन्हा ताठ! खुबलढा बुरुज नव्या रूपात, 350 वर्षांनंतर उलगडले रहस्य...
संवर्धनादरम्यान एक महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक बाब पुढे आली. बुरुजाच्या छताच्या आतील भागात सात ठिकाणी ‘कॉलम संकिट्स’चे पुरावे आढळले. रायगडावरील हा एकमेव बुरुज असल्याचे समोर आले की, ज्यावर पूर्वी छत अस्तित्वात होते. या पुराव्यांचेही जतन करण्यात आले असून, यामुळे बुरुजाच्या मूळ रचनेविषयी नवे संशोधनात्मक संकेत मिळाले आहेत. तसेच बुरुजातील लष्करी दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे घटक जंग्या, एरो-स्लिट्स (बाण सोडण्यासाठीचे अरुंद छिद्र) आणि तोफांच्या जागा यांना पुनर्जीवित करून त्यांचे मूळ स्वरूप जपण्यात आले आहे. (फोटो सौजन्य – Pinterest)
संवर्धन प्रक्रियेत दगडांना क्रमांक देऊन (नंबरिंग) पारंपरिक तंत्रांचा वापर करत त्यांची मूळ स्थितीत पुनर्स्थापना करण्यात आली. याशिवाय, पावसाच्या पाण्याच्या निवऱ्यासाठी असलेली उत्तार व्यवस्था व नळ्या पुन्हा कार्यान्वित करण्यात आल्या. बुरुजाचा मजला व भिंतीचा वरचा भाग जलरोधक करून त्याची टिकाऊपणा वाढविण्यात आला आहे. एकूणच, नियोजनबद्ध आणि शास्त्रीय पद्धतीने पार पडलेल्या या कामामुळे खूबलढा बुरुजाचे ऐतिहासिक व लष्करी महत्त्व अधिक ठळक झाले असून, रायगड किल्ल्याच्या संवर्धनाच्या दिशेने हा एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
Sunetra Pawar PC: दादांचा एकही शब्द खाली पडू देणार नाही! सुनेत्रा पवारांनी दिलं बारामतीकरांना वचन
खुबलढा बुरुजाचे संवर्धन शास्त्रीय आणि पारंपरिक पद्धतीने पूर्ण करण्यात आले. यामध्ये झाडी हटवणे, सैल दगड मूळ जागी बसवणे आणि भिंतींची दुरुस्ती करण्यात आली. संवर्धनादरम्यान ७ ठिकाणी कॉलम सॉकेट्सचे पुरावे सापडले, ज्यामुळे या बुरुजावर पूर्वी छत असावे असा महत्त्वाचा ऐतिहासिक संकेत मिळाला. तसेच जंग्या, एरो-स्लिट्स आणि तोफांच्या जागांचे मूळ स्वरूपही जपण्यात आले.
