शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
मार्गशीर्ष महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी दत्त पौर्णिमा मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते. यालाच दत्त जयंती असे म्हणतात. हा पवित्र दिवस भगवान दत्तात्रेयांचा जन्मदिवस आहे. त्यांना ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश या त्रिमूर्तींचा एकत्रित अवतार मानले जाते. या प्रसंगी भक्त भगवान दत्तात्रेयांना विशेष प्रार्थना करतात. या दिवशी पूजा केल्यामुळे सुख, शांती, समृद्धी आणि संपत्ती मिळते असे मानले जाते. दत्त पौर्णिमा म्हणजे काय आहे ते जाणून घ्या
दत्त पौर्णिमा हा एक अत्यंत शुभ दिवस मानला जातो. असे मानले जाते की, या दिवशी भक्तीपूर्ण उपासना केल्याने घरात सकारात्मक ऊर्जा येते. वातावरण शांती आणि सौभाग्याने भरते. हा सण दरवर्षी मार्गशीर्ष महिन्याच्या पौर्णिमेला साजरा केला जातो.
यावर्षी दत्त पौर्णिमेचा उत्सव गुरुवार, 4 डिसेंबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. या दिवशी देवी लक्ष्मी, भगवान विष्णू आणि भगवान शिव यांच्यासह भगवान दत्तात्रेयांची पूजा करणे विशेष मानले जाते.
दत्त पौर्णिमा किंवा दत्त जयंती ही भगवान दत्तात्रेयांना समर्पित आहे. लोककथेनुसार, ऋषी अत्रि यांची पत्नी देवी अनुसूया तिच्या पतीप्रती असलेल्या असाधारण भक्तीसाठी प्रसिद्ध होती. यामुळे लक्ष्मी, पार्वती आणि सरस्वती या देवींनी एक योजना आखली. त्यांनी त्यांचे पती, भगवान विष्णू, भगवान शिव आणि ब्रह्मा यांना अनुसूया देवींच्या आश्रमात पाठवले. तिन्ही देव आले आणि त्यांनी देवी अनुसूयाकडून एक विचित्र वर मागण्यास सुरुवात केली ते म्हणजे ती त्यांना नग्न अवस्थेत भिक्षा देईल. हे ऐकूनही देवी अनुसूया अविचल राहिली. तिच्या पवित्रतेच्या शक्तीमुळे, तिने तिन्ही देवांना सहा महिन्यांच्या मुलांमध्ये रूपांतरित केले आणि त्यांना मातृप्रेमाने वाढवले.
ज्यावेळी त्रिदेवी, लक्ष्मी, पार्वती आणि सरस्वती यांना हे कळले तेव्हा त्यांनी लगेच अनुसूयेकडे जाऊन त्यांच्या पतींना त्यांच्या मूळ स्वरूपात परत करण्याची विनंती केली. देवींच्या विनंतीवरून, अनुसूयेने तिन्ही देवांना त्यांच्या मूळ स्वरूपात परत केले. तिच्या पवित्रतेने आणि सामर्थ्याने प्रसन्न होऊन त्रिमूर्तीने तिला आशीर्वाद दिला की ते तिच्या पोटातून त्यांच्या संबंधित अवयवांमधून पुत्र म्हणून जन्माला येतील. त्या वरदानानुसार, भगवान चंद्रदेव ब्रह्माच्या अंशापासून, ऋषी दुर्वासा शिवाच्या अंशापासून आणि भगवान दत्तात्रेय विष्णूच्या अंशापासून जन्मले. भगवान दत्तात्रेयांना तीन मुख आहेत. त्यांच्यासोबत नेहमीच कुत्रा असतो.
महाराज दत्तात्रेय आयुष्यभर ब्रह्मचारी राहिले आणि त्यांना अवधूत आणि दिगंबर रूप मानले जाते. त्यांना सर्वव्यापी मानले जाते आणि संकटाच्या वेळी ते आपल्या भक्तांना त्वरित मदत करतात असे म्हटले जाते. जर एखाद्या व्यक्तीने मनाने, वाणीने किंवा कृतीने भक्तिभावाने भगवान दत्तात्रेयांची पूजा केली तर त्याच्या अडचणी लवकर कमी होऊ लागतात आणि त्याला मार्गदर्शन आणि शक्ती मिळते.
महिष्मती राज्याचा राजा कार्तवीर्य अर्जुन ज्याने रावणाचाही पराभव केला होता, तो भगवान दत्तात्रेयांचा एक महान भक्त मानला जातो. असे म्हटले जाते की, दत्तात्रेयांच्या आशीर्वादानेच कार्तवीर्य अर्जुनाला असाधारण शक्ती प्राप्त झाली, ज्याच्या मदतीने तो अनेक शक्तिशाली योद्ध्यांना पराभूत करू शकला.
एकदा राजा यदुने भगवान दत्तात्रेयांना विचारले की त्यांचे गुरु कोण आहेत? यावर दत्तात्रेयांनी उत्तर दिले, ‘माझ्यासाठी, आत्मा स्वतःच सर्वोच्च गुरु आहे, परंतु तरीही मी 24 वेगवेगळ्या स्रोतांना गुरु मानले आहे आणि त्यांच्याकडून ज्ञान मिळवले आहे.’ त्यांच्या गुरूंमध्ये अजगर, कबूतर, पतंग, मासे, हरण, हत्ती, मधमाशी आणि पिंगला वेश्या होत्या, ज्यांच्याकडून त्यांनी ज्ञान प्राप्त केले.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: दत्त पौर्णिमा म्हणजे भगवान दत्तात्रेयांचा जन्मदिवस. मार्गशीर्ष पौर्णिमेला हा दिवस साजरा केला जातो. यालाच दत्त जयंती असे म्हटले जाते.
Ans: दत्त पौर्णिमा भगवान दत्तात्रेय यांना समर्पित आहे. ब्रम्हा , विष्णू आणि महेश या त्रिदेवांचे संयुक्त अवतार आहेत
Ans: रात्री पौर्णिमेचे पूजा, अखंड दीपज्योत, नामस्मरण, अभिषेक, भजन कीर्तन केले जाते
