शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
दिवाळीच्या दुसऱ्या दिवशी साजरा केला जाणारा गोवर्धन पूजा उत्सव मथुरा आणि गोवर्धन क्षेत्रात विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाला अन्नकुट अर्पण केले जाते आणि मंदिरांमध्ये भक्तांना प्रसाद म्हणून ते वाटले जाते. भगवान श्रीकृष्णाने ब्रजवासीयांना भगवान इंद्राच्या क्रोधापासून वाचवल्याच्या कथेला ही गोष्ट समर्पित आहे. तुम्ही कधी विचार केला आहे का की अन्नकुट म्हणजे नेमके काय आणि ते आरोग्यासाठी इतके फायदेशीर का मानले जाते? जाणून घ्या गोवर्धन पूजेच्या वेळी ५६ गोष्टींचा म्हणजे अन्नकुटचा नैवेद्य का दाखवतात आणि मुहूर्त काय आहे.
गोवर्धन पूजेच्या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाला ५६ नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा खूप जुनी आहे. असे मानले जाते की ज्यावेळी भगवान श्रीकृष्णाने गोवर्धन पर्वत उचलला त्यावेळी त्यांनी सलग सात दिवस ब्रजवासीयांचे रक्षण केले. या काळात त्यांनी अन्न किंवा पाणी वर्ज्य केले. आई यशोदा तिच्या बाळ कृष्णाला दिवसातून आठ वेळा जेवू घालायची. सात दिवसांनी जेव्हा इंद्राचा राग शांत झाला तेव्हा ब्रजच्या लोकांना आणि आई यशोदाला काळजी वाटली की कृष्ण सात दिवस उपाशी होता.
यासाठी सात दिवसांच्या दिवसाच्या आठ जेवणाची भरपाई करण्यासाठी ५६ पदार्थ तयार केले आणि ते मुरलीधरला अर्पण केले. तेव्हापासून, भक्तांनी त्यांची भक्ती आणि प्रेम व्यक्त करण्यासाठी भगवान श्रीकृष्णाला ५६ नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा चालू आहे.
धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी ५६ नैवेद्य अर्पण केल्याने भक्तांना त्यांच्या घरात कधीही अन्न आणि संपत्तीची कमतरता भासणार नाही. यामुळे जीवनात शुभता येते आणि भगवान श्रीकृष्ण प्रसन्न होतात.
अन्नकूटसाठी बनवलेल्या भाज्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर असतात. या भाज्यामध्ये पालक, मेथी, मुळा, गाजर, वाटाणे आणि वांगी यासारख्या हंगामी भाज्यांचा समावेश असतो. या भाज्यांमधील जीवनसत्त्वे, लोह आणि फायबरचा चांगला स्रोत आहेत, जे शरीराला आतून पोषण देतात आणि बदलत्या हवामानामुळे होणाऱ्या आजारांपासून संरक्षण करतात. असे म्हटले जाते की अन्नकूट हे केवळ देवाला अर्पण केलेले नैवेद्य नाही तर ते आयुर्वेदिक औषध म्हणून देखील काम करते.
