गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
द्रोण आणि द्रुपद राजाच्या मैत्री आणि शत्रुत्वाची गोष्ट (फोटो सौजन्य - ChatGPT)
द्रुपद आणि द्रोणाचार्याच्या मैत्रीत का आले अंतर?
पांचाळाचे राजकुमार द्रुपद आणि द्रोण, भारद्वाज ऋषींच्या आश्रमात राहत असताना, त्यांनी एकत्र शस्त्रकला शिकली. वडिलांच्या मृत्यूनंतर, द्रुपद पांचाळाचा राजा झाला. द्रोणाने कृपी नावाच्या एका सद्गुणी मुलीशी विवाह केला आणि त्यांना अश्वत्थामा नावाचा मुलगा झाला. दरम्यान, त्याने भगवान परशुरामांकडून शस्त्रविद्येत विशेष प्राविण्य मिळवले. जेव्हा त्याच्या मुलाला दुधाची तहान लागली आणि त्याच्याकडे गाय नव्हती, तेव्हा तो आपली गरिबी दूर करण्यासाठी आपला मित्र द्रुपदाकडे गेला. द्रुपदाने त्याच्याकडे मैत्रीची याचना केली. द्रुपद म्हणाला, “कोणती मैत्री?
“तू बघ तू कुठे आहेस, गरीब आहेस आणि मी आहे राजा, मैत्री समान दर्जाच्या व्यक्तींमध्येच असते. मी तुला गाय दान म्हणून देऊ शकेन, पण मी तुला मित्र मानत नाही.” त्यांच्या मैत्रीमुळे, लहानपणीच त्यांनी राज्य वाटून घेण्याचे ठरवले होते मात्र द्रुपद राजाने द्रोणाचार्याच्या मैत्रीचाही अपमान केला. यामुळे द्रोणाचार्यांना राग आला आणि त्यांनी सूड घेण्याचा निश्चय करून हस्तिनापूरमध्ये वास्तव्य केले. शस्त्रास्त्रांमधील आपले कौशल्य दाखवून ते कौरव आणि पांडवांचे गुरू बनले. त्यांनी त्यांना युद्धकलेचे प्रशिक्षण दिले आणि पांचालच्या राजावर हल्ला करण्यासाठी त्यांचे नेतृत्व केले. द्रोणाचार्यांनी द्रुपदाला अपमानित करून खेचून आणले आणि त्याच्यावर कृपा करून त्याचे राज्य परत मिळवून दिले.
Mahabharat: महाभारतातील ‘ते’ 3 शाप आजही कलियुगात ठरते आहे खरे! काय आहे यामागील सत्य
द्रुपदाने केली तपश्चर्या
यानंतर अत्यंत पश्चात्तापदग्ध आणि क्रोधी द्रुपदाने, द्रोणाचार्यांना ठार मारणारा पुत्र आपल्याला व्हावा यासाठी एक यज्ञ केला. यज्ञाच्या शेवटी, त्यांना एक पुत्र दृष्टद्युम्न आणि एक कन्या द्रौपदी यांची प्राप्ती झाली. महाभारताच्या युद्धात आपला मुलगा अश्वत्थामाच्या मृत्यूची खोटी बातमी जेव्हा द्रोणाचार्यांनी ऐकली, तेव्हा त्यांनी आपली शस्त्रे खाली ठेवली आणि त्याच क्षणी दृष्टद्युम्नाने त्यांचे शीर धडपासून वेगळे केले. याचा सूड घेण्यासाठी, अश्वत्थामाने आपल्या निःशस्त्र वडिलांना ठार मारणाऱ्या दृष्टद्युम्नाला, तो झोपलेला असताना ठार मारले.
या कथेतून नक्की काय शिकता येते:
बालपणीची मैत्री खूप महत्त्वाची असते आणि तिचा आदर केला पाहिजे. प्रौढ झाल्यावरही बालपणीची मैत्री विसरता कामा नये.
असे म्हटले जाते: रहिमन देखि बड़ेन को लघु न दीजिये डारि। जहाँ काम आवे सुई कहा करे तरवारि॥
द्रुपद आणि द्रोणाचार्य या दोघांनाही त्यांच्या रागामुळे खूप त्रास सहन करावा लागला.
द्रुपदाप्रमाणे उच्च पद प्राप्त झाल्यावर मित्राला विसरू नये.
महाभारतातून नक्की काय शिकावे
स्वतःच्या कल्याणासाठी देवाची प्रार्थना करावी, पूजा करावी किंवा यज्ञ करावा; राजा द्रुपदाप्रमाणे इतरांच्या दुर्दशेची इच्छा बाळगू नये. द्रुपदाचा पुत्र धृष्टद्युम्न याने निःशस्त्र द्रोणाचार्यांची हत्या करून एक गंभीर गुन्हा केला असताना, द्रोणाचार्यांचा पुत्र अश्वत्थामानेही त्यांना पशूसारखी वागणूक देऊन धृष्टद्युम्नाला ठार मारले. पांडवांनी अश्वत्थामाला फरफटत नेऊन त्याचा अपमानही केला आणि त्याचे रत्न हिसकावून घेतले. म्हणून, देवाच्या नावाने, कोणीही कोणाच्याही वाईट परिणामांची इच्छा किंवा प्रार्थना करू नये. सर्वांच्या कल्याणाची इच्छा बाळगल्यास तुमचेच भले होईल.
Syamantaka Mani Story: स्यमंतक मणीमुळे श्रीकृष्णांवर लागला खोटा आरोप, जाणून घ्या स्यमंतक मणीची कथा
