फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
पांडव 13 वर्षांच्या वनवासासाठी गेले तेव्हा त्यांना सर्वात मोठी समस्या भेडसावत होती ती अन्नाची. त्याला जंगलात स्वतः अन्न शोधणे कठीण होते, परंतु जेव्हा ऋषी आणि इतर पाहुणे त्याच्याकडे आले तेव्हा त्यांना अन्न देणे खूप कठीण झाले. अशा स्थितीत युधिष्ठिरांना एक चमत्कारिक पात्र मिळाले, ज्यामुळे त्यांना कधीही अन्नाची कमतरता भासली नाही. या चमत्कारिक जहाजाला काय म्हणतात? यासाठीही काही अटी होत्या, ज्यामुळे तो एकदा मोठ्या अडचणीत सापडला होता.
त्यांना जे जे अन्न हवे तेच त्यांनी खाल्ले असे नाही तर त्यांच्याकडे आलेल्या शेकडो ऋषींचा आदरातिथ्यही त्यांनी केला. त्यांनी त्याला अन्नाशिवाय जाऊ दिले नाही. भोजनदेखील असे होते की सर्व पाहुणे आणि ऋषी तृप्त होऊन निघून गेले.
युधिष्ठिराला हे अन्न कसे मिळाले? त्यात असे काय होते की कधीच अन्नाचा तुटवडा पडला नाही, त्याचीही एक कथा आहे. ही कथा खूपच मनोरंजक आहे. पांडव वनवास संपवून राजवाड्यात परतले तेव्हा त्यांचे काय झाले?
हेदेखील वाचा- लक्ष्मी देवीच्या कृपेने मुलांक 4 असलेल्यांना लाभ होण्याची शक्यता
त्यानंतर युधिष्ठिराने सूर्यासाठी तपश्चर्या सुरू केली
खरे तर, वनवासात पांडवांच्या झोपडीत पाहुणे आणि ऋषी येऊ लागले, तेव्हा द्रौपदीने युधिष्ठिरला हा प्रश्न सोडवण्यास सांगितले. पाण्यात उभे राहून त्यांनी सूर्यदेवाची तपश्चर्या सुरू केली. अनेक दिवस असे करत राहिल्यावर सूर्याचे दर्शन झाले. त्यांनी युधिष्ठिरांना या तपश्चर्येबद्दल विचारले. तेव्हा संकोचून युधिष्ठिराने त्याला संपूर्ण कथा सांगितली आणि निदान करण्यास सांगितले.
तेव्हा सूर्याने त्याला एक चमत्कारिक पात्र दिले
सूर्यदेवाने युधिष्ठिरला सांगितले की, आता वनवासात त्याला फक्त स्वतःच्या अन्नाचीच काळजी करावी लागणार नाही तर तो त्याच्याकडे येणाऱ्या सर्व पाहुण्यांना दैवी भोजनही देऊ शकेल. असे सांगून त्यांनी युधिष्ठिराला एक चमत्कारी पात्र दिले. या पात्राला अक्षय पात्र म्हणतात. वास्तविक, धौम्या नावाच्या एका कौटुंबिक पुजाऱ्याने युधिष्ठिरला या संदर्भात सूर्याची उपासना करण्याची कल्पना सुचवली.
यासाठी काय सूचना
सूर्यदेवाने निर्देश दिले की, जोपर्यंत द्रौपदी तिचे जेवण पूर्ण करत नाही तोपर्यंत हे पात्र दररोज आणि प्रत्येक तासाला अमर्याद प्रमाणात अन्न पुरवत राहील. या भांड्यातून त्याला धान्य, फळे, भाजीपाला इत्यादी चार प्रकारचे खाद्यपदार्थ मिळायचे.
हेदेखील वाचा- नवरात्रीच्या दुसऱ्या दिवशी या राशींना शुक्र संयोगाचा लाभ होण्याची शक्यता
ऋषी दुर्वासाची कथा अन्नाशी संबंधित काय होती?
याविषयी आणखी एक कथा सांगितली जाते. खरे तर वनवासात एके दिवशी पांडव आणि नंतर द्रौपदी जेवण उरकले असता दुर्वासा ऋषी पांडवांना भेटायला आले. त्यांच्यासोबत त्यांचे अनेक शिष्यही होते. आल्यावर लगेच जेवण घेण्याची इच्छा व्यक्त केली. द्रौपदी काळजीत पडली. दरम्यान, दुर्वासाने अचानक सांगितले की, तो आणि त्याचे शिष्य नदीत स्नान करून येत आहेत. मग आपण जेवण घेऊ.
मग कृष्णाने तो एक दाणा खाल्ला
आता व्यथित झालेल्या द्रौपदीने कृष्णाकडे मदतीसाठी प्रार्थना केली. कृष्ण प्रकटला. त्याला अक्षयपत्र आणायला सांगितले. त्यात तांदळाचा एक दाणा शिल्लक होता. कृष्णाने ते खाल्ले. यानंतर तो म्हणाला की या तांदळाच्या दाण्याने त्याचे पोट आधीच भरले आहे. आता द्रौपदी, काळजी करू नकोस. दुर्वासा आणि त्याचे शिष्य येणार नाहीत. तसेच घडले. दुर्वासा आणि सोबतचे लोक आंघोळ करून बाहेर आले तेव्हा त्यांना पोट भरल्याचे समजले. आंघोळ करून ते सरळ निघून गेले. द्रौपदीची ही वेदना टळली.
मग त्या पात्राचे काय झाले
पांडवांनी 13 वर्षांचा वनवास पूर्ण केल्यावर अक्षय पात्र त्यांच्यासोबत राजवाड्यात आले. मग या पात्राची गरजच नव्हती. तथापि, त्यांच्या वनवासात ही भांडी एक महत्त्वाची संपत्ती होती, ज्यामुळे त्यांना कधीही अन्नाची कमतरता भासली नाही.
हे उघड आहे की, त्यावेळी त्यांना अक्षय पत्राची गरज नव्हती, परंतु हे चमत्कारिक भांडे त्यांना सूर्याकडून मिळाले होते, ते दैवी आशीर्वादाचे प्रतीक देखील होते. हे पात्र त्यांनी राजवाड्यात सजवून सुरक्षित ठेवले.
तेव्हा दुर्योधन रागावला
पांडव वनवासात असताना दुर्योधनाने आपले हेर त्यांच्या आसपास सोडले होते. पांडवांना चमत्कारिक अक्षय भांडे सापडल्याचे कळताच दुर्योधन संतापला. पांडव त्यांच्या वनवासात त्यांना भेटायला आलेल्या पाहुण्यांना आणि ऋषिमुनींना कशाप्रकारे जेवण देऊ शकत होते, याबद्दल त्यांना आश्चर्य वाटले.
दुर्योधनाने पुन्हा षड्यंत्र रचले आणि द्रौपदी रात्री जेवणार होते अशा वेळी दुर्वास ऋषींना पांडवांकडे पाठवले. त्यानंतर अक्षयपत्रातून अन्न मिळू शकले नाही.
