सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू पंचांगानुसार, दरवर्षी माघ पौर्णिमेला संत रविदास जयंती साजरी केली जाते. यावर्षी संत रविदास जयंती बुधवार, 12 फेब्रुवारी रोजी साजरी केली जाणार आहे. संत रविदासांनी रविदासिया पंथाची स्थापना केली. त्यांना संत शिरोमणी ही पदवी देण्यात आली आहे. काही इतिहासकारांच्या म्हणण्यानुसार, गुरु रविदास यांचा जन्म 1377 मध्ये उत्तर प्रदेशातील वाराणसी शहरातील एका गावात झाला होता. विद्वानांचा असा विश्वास आहे की त्यांचा जन्म 1399 साली झाला होता, तर गुरु रविदासांना रैदास, रोहिदास आणि रुहिदास असेही म्हणतात.
या भारत भूमीवर अनेक महान ऋषी आणि संतांचा जन्म झाला, ज्यामध्ये संत शिरोमणी गुरु रविदास जी यांचे नावदेखील प्रचलित आहे. संत गुरु रविदासजी हे एक महान संत होते, ज्यांनी संपूर्ण जगाला प्रेम आणि समरसतेचा धडा शिकवला. रविदासजींनी आपले संपूर्ण आयुष्य समाजातून जाती-आधारित भेदभाव दूर करण्यासाठी आणि समाजाच्या सुधारणेसाठी आणि समाज कल्याणासाठी समर्पित केले होते.
दर महिन्याला, माघ पौर्णिमेच्या तारखेला, गुरु रविदास जींचा जन्मदिवस गुरु रविदास जयंती म्हणून साजरी केली जाते. याशिवाय, त्यांनी आपल्या शिकवणी, दीक्षा आणि प्रवचनाद्वारे लोकांचे जीवन आनंदी आणि समृद्ध केले. यावर्षी गुरु रविदास जयंती 12 फेब्रुवारी रोजी साजरी करण्यात येणार आहे.
महाशिवरात्रीला अद्भुत योगायोग, 60 वर्षांनंतर तयार होणार त्रिग्रही युती योग
रविदासजींना रैदास, रोहिदास आणि रुहिदास असेही म्हणतात. संत गुरु रविदास यांचा जन्म 1377 मध्ये उत्तर प्रदेशातील वाराणसी जिल्ह्यात झाला. पंचांगानुसार गुरु रविदासजींचा जन्म माघ पौर्णिमेला झाला होता म्हणून त्यांची जयंती दरवर्षी माघ पौर्णिमेला साजरी केली जाते.
दरम्यान, रविदासजींच्या जन्मतारखेबाबतही अनेक मते मानली जातात. पण रविदासजींच्या जन्म तारखेला एक जोड प्रचलित आहे, त्यानुसार – ‘चौदास सो तंसिस की माघ सुदी पंढरस. श्रीगुरु रविदासांनी दुःखी लोकांच्या कल्याणासाठी कार्य केले. याचा अर्थ गुरु रविदासजींचा जन्म 1433 मध्ये माघ महिन्याच्या पौर्णिमेला रविवारी झाला. यावर्षी रविदास जयंती आज 12 फेब्रुवारी 2025 रोजी माघ पौर्णिमेच्या दिवशी साजरी केली जाणार आहे.
महाभारत काळातील त्या पवित्र वनस्पती घरात लावल्याने कोणाचेही बदलू शकते नशीब
संत रविदास हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि गूढ कवी आणि भक्ती चळवळीचे संत होते. त्यांनी जातीवर आधारित भेदभाव नष्ट केला आणि लोकांना एकतेचा धडा शिकवला आणि अखंड भारतासाठी प्रोत्साहित केले. गुरु रविदासजींच्या शिकवणींचा विशेषत: रविदासिया समाजातील लोकांवर खूप प्रभाव पडतो आणि ते जात, पंथ किंवा लिंग यांचा विचार न करता सर्व लोकांच्या समानतेवर विश्वास ठेवतात.
संत रविदासजींच्या स्मरणार्थ दरवर्षी माघ महिन्याच्या पौर्णिमेला रविदास जयंती साजरी केली जाते. या तिथीला रविदासिया धर्मासाठी वार्षिक मूलभूत महत्त्व मानले जाते. तसेच, गुरु रविदास जींच्या जयंती या महत्त्वाच्या प्रसंगी साजरे करण्यासाठी विविध देशांतील लोक भारतात येतात आणि भक्त पवित्र नद्यांमध्ये किंवा संगमात डुबकी मारून धार्मिक विधी पूर्ण भक्तीभावाने पार पाडतात. कीर्तन-भजनाचेही आयोजन केले जाते आणि या शुभ तिथीला गुरु रविदासजींच्या जीवनाशी संबंधित घटनांचे स्मरण त्यांचे शिष्य आणि भक्त करतात आणि त्यातून प्रेरणा घेऊन ते वरदान म्हणून स्वीकारतात.
