रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
Jurassic Mystery: ७ कोटी वर्षे जुने डायनासोरचे अंडे सापडले; 'या' सर्वात महत्वपूर्ण शोधामुळे विज्ञान विश्वात खळबळ ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
70 million year old dinosaur egg Argentina : लाखो वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर राज्य करणाऱ्या महाकाय डायनासोरबद्दल आजही मानवाच्या मनात प्रचंड कुतूहल आहे. पण, नुकताच दक्षिण अमेरिकेतील अर्जेंटिनामध्ये (Argentina) एक असा शोध लागला आहे, ज्याने संपूर्ण जगातील शास्त्रज्ञांना चक्रावून सोडले आहे. शास्त्रज्ञांना तब्बल ७० दशलक्ष (७ कोटी) वर्षे जुने डायनासोरचे अंडे सापडले असून ते अत्यंत सुस्थितीत आहे. या एका अंड्यामुळे डायनासोरच्या उत्पत्तीचे आणि त्यांच्या जीवनाचे अनेक गूढ उकलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अर्जेंटिनाच्या नैसर्गिक विज्ञान संग्रहालयातील कशेरुकांच्या उत्क्रांतीच्या प्रयोगशाळेने हा महत्त्वपूर्ण शोध लावला आहे. पॅलेओन्टोलॉजिस्ट फेडेरिको अ‍ॅग्नोलिन आणि त्यांचे सहकारी मॅटियास मोटा यांच्या नेतृत्वाखालील पथकाला हे अंडे सापडले. शास्त्रज्ञांच्या मते, दक्षिण अमेरिकेत आढळणारे हे पहिले पूर्ण ‘मांसाहारी’ (Carnivorous) डायनासोरचे अंडे आहे. आजवर शाकाहारी डायनासोरची अनेक अंडी सापडली आहेत, परंतु मांसाहारी प्रजातीचे पूर्ण अंडे मिळणे ही विज्ञानातील दुर्मिळ घटना आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran-US Conflict: ‘तातडीने तेहरान सोडा…’ अमेरिका इराणवर हल्ल्यासाठी तयार; भारत सरकारने घेतला मोठा निर्णय
हे अंडे अंडाकृती असून त्याचा आकार आधुनिक पक्ष्यांसारखा नाही. उलट, लांब मानेच्या सॉरोपॉड्सच्या गोल आणि जाड कवचासारखे याचे स्वरूप आहे. मात्र, याच्या कवचावरील असामान्य खुणा आणि रचना पाहून शास्त्रज्ञांना असा संशय आहे की, हे अंडे अशा एखाद्या प्रजातीचे असू शकते जी आजवर विज्ञानाला अज्ञात आहे. सुरुवातीला हे ‘बोनापार्टेनिचस’ या लहान डायनासोरचे असावे असे वाटले होते, पण आता ते एका वेगळ्या आणि कदाचित अधिक शक्तीशाली मांसाहारी भक्षकाचे असण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
अर्जेन्टिनामा ७ करोड वर्ष पुरानो डाइनोसरको दुर्लभ अण्डा फेला#onlinekhabarhttps://t.co/N1mgBkRUKk — Onlinekhabar (@Online_khabar) February 21, 2026
credit – social media and Twitter
या वर्षाच्या अखेरीस शास्त्रज्ञ या अंड्याचे ‘मायक्रो-सीटी’ स्कॅन करणार आहेत. या स्कॅनिंगमुळे अंड्याचे कवच न फोडता त्यामध्ये डायनासोरच्या बाळाचा (भ्रूण) सांगाडा आहे की नाही, हे स्पष्ट होईल. जर यामध्ये गर्भ आढळला, तर तो पूर्ण नसला तरीही त्या डायनासोरची श्वसन प्रणाली, त्याची वाढ आणि त्याचे शरीर कसे विकसित झाले, याची अभूतपूर्व माहिती समोर येईल. डायनासोरचे गर्भ जगात खूपच दुर्मिळ आहेत, त्यामुळे हा शोध पॅलेओन्टोलॉजिस्टसाठी सोन्याची खाण ठरला आहे.
केवळ सांगाड्यावरून डायनासोरच्या वागणुकीबद्दल माहिती मिळत नाही, पण अशा प्रकारच्या घरट्यांच्या शोधामुळे मोठे खुलासे होतात. हे डायनासोर आपल्या पिलांची काळजी कशी घेत असत? ते समूहात राहत की एकटे? या प्रश्नांची उत्तरे आता मिळू शकतील. हे अंडे सापडलेल्या ठिकाणी ‘रोकासॉरस मुन्योझी’चे जीवाश्म देखील आढळले आहेत. यामुळे डायनासोर आणि आजचे पक्षी यांच्यातील पालकत्वाच्या (Parenting) उत्क्रांतीचा मार्ग शोधण्यास मदत होणार आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Deadliest Submarine: समुद्राखाली दडलेला यमदूत! ‘या’ महासत्तेकडे आहे ‘अशी’ पाणबुडी जी एका मिनिटात शहरांची करेल राखरांगोळी
फेडेरिको अ‍ॅग्नोलिन यांच्या मते, हा शोध केवळ एक वस्तू नाही तर ती ७ कोटी वर्षांच्या इतिहासाची गुरुकिल्ली आहे. या शोधामुळे सरपटणारे प्राणी आणि पक्षी यांच्यातील दुवा अधिक स्पष्ट होईल. जगातील प्रसिद्ध ‘डिस्कव्हर मॅगझिन’ने देखील याला शतकातील महत्त्वाचा शोध म्हटले आहे. आता सर्वांचे लक्ष या वर्षाच्या शेवटी होणाऱ्या स्कॅनिंग रिपोर्टकडे लागले आहे.
Ans: हे अंडे दक्षिण अमेरिकेतील अर्जेंटिनामध्ये सापडले असून ते सुमारे ७० दशलक्ष (७ कोटी) वर्षे जुन्या क्रेटेशियस कालखंडातील आहे.
Ans: हे पहिल्यांदाच सापडलेले 'पूर्ण' मांसाहारी डायनासोरचे अंडे आहे. बहुतेक वेळा शाकाहारी डायनासोरची अंडी सापडतात, त्यामुळे हे विशेष आहे.
Ans: स्कॅनिंगमुळे अंड्याचे कवच न तोडता त्यातील गर्भाची वाढ, सांगाडा आणि श्वसन प्रणालीबद्दल सविस्तर माहिती मिळवता येईल.
