शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
अमेरिकेने अपमानस्पद वागणूक देऊन अवैध स्थलांतरितांना दिले पाठवून (फोटो - नवभारत)
बेकायदेशीर भारतीय स्थलांतरितांना हातकड्या घालून आणि लष्करी विमानात परत पाठवणे अत्यंत अपमानजनक आहे. टेक्सासमधील सॅन अँटोनियो येथून उड्डाण केल्यानंतर ५ फेब्रुवारी रोजी दुपारी अमेरिकन लष्कराचे सी-१७ ग्लोबमास्टर विमान अमृतसरमध्ये उतरले. अमेरिकेत बेकायदेशीरपणे राहत असलेले १०४ भारतीय होते. त्यापैकी ४-१७ वयोगटातील २५ महिला आणि १३ अल्पवयीन (६ मुली आणि ७ मुलं) होती.
महाराष्ट्रातील 3 पुरूष (३५) वगळता, इतर राज्यांमधून परत पाठवलेल्यांचे सरासरी वय (गुजरात ३३, हरियाणा ३३, पंजाब ३०, उत्तर प्रदेश ३ आणि चंदीगड २) २६ वर्षे आहे. कोलंबिया आणि मेक्सिकोप्रमाणे, भारताने आपल्या नागरिकांना परत पाठवण्यासाठी लष्करी विमानांच्या वापराचा निषेध केलेला नाही. पण येत्या काही महिन्यांत आपल्या देशात अशा डझनभर विमाने उतरणार आहेत तेव्हा याने काहीही फरक पडत नाही.
राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा
अमेरिकेने १५ लाख परदेशी लोकांची यादी तयार केली आहे ज्यांना परत पाठवायचे आहे, त्यापैकी १८,००० भारतीय असल्याचे सांगितले जाते. अमेरिकेत गाढवाचा मार्ग अवलंबून बेकायदेशीरपणे म्हणजेच कागदपत्रांशिवाय राहणाऱ्या ७,२५,००० भारतीयांपैकी हे प्रमाण खूपच कमी आहे. कॅनडा, युरोप आणि पश्चिम आशियामध्ये आणखी बरेच भारतीय बेकायदेशीरपणे राहत आहेत आणि काही आता रशिया-युक्रेन आघाडीवर आहेत.
हात अन् पायांना बेड्या
अमृतसर विमानतळावर उतरणाऱ्या या भारतीयांना पाहून हा प्रश्न समर्पक बनतो की यापेक्षा लज्जास्पद काय आहे – बेकायदेशीर स्थलांतरितांना हातपाय बेड्या घालून लष्करी विमानात परत पाठवणे म्हणजेच त्यांचा पूर्णपणे अपमान करणे की इतके हताश भारतीय त्यांच्या मायदेशी त्यांची स्वप्ने पूर्ण करू शकले नाहीत आणि त्यांना गाढवाचा मार्ग स्वीकारण्यास भाग पाडले गेले?
अमेरिकेने यापूर्वीही बेकायदेशीर स्थलांतरितांना हद्दपार केले आहे, परंतु या उद्देशाने लष्करी विमानाचा वापर करून त्यांचे हातपाय क्रूर गुन्हेगारांसारखे बेड्या घालून त्यांची सुटका करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. असे करून वॉशिंग्टन दिल्लीला काही संदेश देण्याचा प्रयत्न करत आहे का? सी-१७ च्या वापराबाबत, अमेरिकन दूतावासाच्या प्रवक्त्याने सांगितले की, बेकायदेशीर स्थलांतरितांना हटवण्याच्या प्रयत्नांना गती देण्यासाठी अमेरिकन सैन्य नवीन ट्रम्प प्रशासनाला सहकार्य करत आहे.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की ऑक्टोबर २०२४ मध्ये जेव्हा बेकायदेशीर भारतीय स्थलांतरितांना हद्दपार करण्यात आले तेव्हा जो बायडेन प्रशासनाने चार्टर विमानांचा वापर केला. आता, लष्करी विमानांचा वापर करून बेकायदेशीर स्थलांतरितांना अपमानास्पद पद्धतीने परत पाठवून, वॉशिंग्टन कदाचित दिल्लीला त्यांच्या चार्टर विमानांचा वापर करून त्यांच्या नागरिकांना सन्मानाने परत आणण्यास सांगू इच्छित आहे.
दिल्ली विधानसभा निवडणुकीचा निकालच्या अपडेट घ्या एका क्लिकवर
बेकायदेशीर स्थलांतरितांना परत पाठवण्यासाठी अमेरिकेला प्रति व्यक्ती $४,५०० पेक्षा जास्त खर्च येत आहे. अर्थात, कागदपत्रांशिवाय सर्व लोकांना परत पाठवण्यासाठी इतके पैसे खर्च करणे अमेरिकेला कठीण जाईल आणि ट्रम्पची ही मोहीम देखील अनिश्चित राहू शकते.
वेगवेगळ्या देशांमधून १ कोटी स्थलांतरित
असा अंदाज आहे की अमेरिकेत विविध देशांमधून सुमारे १ कोटी बेकायदेशीर स्थलांतरित आहेत. म्हणून, लवकरच किंवा नंतर अमेरिका या लोकांकडून आपला खर्च वसूल करेल किंवा वर सांगितल्याप्रमाणे त्यांच्या मूळ देशांवर खर्च करण्यासाठी दबाव आणेल. अमेरिकेने भारतीयांना हद्दपार करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही.
गेल्या ऑक्टोबरमध्ये १०० लोकांना पंजाबला परत पाठवण्यात आले. अतिशय शांतपणे, १ ऑक्टोबर २०२३ ते ३० सप्टेंबर २०२४ दरम्यान एकूण १,१०० भारतीयांना मायदेशी परत आणण्यात आले. परंतु ट्रम्प यांनी बेकायदेशीर स्थलांतराला निवडणुकीचा मुद्दा बनवले आहे आणि त्यांच्या नवीन कार्यकाळाच्या पहिल्या दोन आठवड्यात ते मथळ्यांमध्ये राहिले आहे.
डोंकी रूटसह टोळ्यांना पकडा
आता भारत सरकारने आपल्या नागरिकांना अमेरिकेत (आणि इतर देशांमध्ये) बेकायदेशीरपणे जाण्यापासून रोखणे आवश्यक आहे. दरवर्षी सरासरी ९०,००० हून अधिक भारतीय बेकायदेशीरपणे अमेरिकेत प्रवेश करताना पकडले जातात. २०२२-२३ मध्ये ही संख्या ९६,९१७ पर्यंत वाढली होती. कधीकधी या प्रयत्नांचा शेवट दुःखद घटनेत होतो, जसे की जानेवारी २०२२ मध्ये, जेव्हा अमेरिका-कॅनडा सीमेवर कडाक्याच्या हिवाळ्यात एका गुजराती कुटुंबाचा गोठून मृत्यू झाला. पण अमेरिकेने आता केलेल्या कृतीमुळे आणखी लोक निराशेच्या गर्तेत जातील.
भारत सरकारने बेकायदेशीर स्थलांतर नेटवर्क चालवणाऱ्या टोळ्यांना लक्ष्य केले पाहिजे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यावरही लक्ष केंद्रित केले पाहिजे जेणेकरून कोणत्याही नागरिकाला आपला देश सोडून कायदेशीर किंवा बेकायदेशीरपणे स्थलांतर करण्यास भाग पाडले जाऊ नये. तेव्हाच भारतीयांना समजेल की परदेशात गाढवाच्या मार्गाचा धोका पत्करणे आणि अपमान सहन करणे हा फायदेशीर व्यवहार नाही.
लेख- नौशाबा परवीन
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
