India-America Trade Deal: अमेरिकेच्या कृषी उत्पादनांना भारतात प्रवेश बंदी; जाणून घ्या भारत-अमेरिका व्यापार कराराशी संबंधित महत्त्वाच्या गोष्टी
अमेरिकेने भारतावरील आयात कर पूर्वीच्या ५० टक्क्यांवरून थेट १८ टक्क्यांपर्यंत कमी करण्याची घोषणा केली आहे. करारानुसार भारत सर्व अमेरिकन औद्योगिक वस्तू, सोयाबीन तेल, काजू, ताजे व प्रक्रिया केलेले अन्न, वाइन आणि स्पिरिट्स यांसारख्या उत्पादनांवरील कर पूर्णपणे काढून टाकेल किंवा कमी करेल.जनावरांच्या चाऱ्यासाठी लागणारी लाल ज्वारी आणि सुक्या धान्यावरील कर कमी केल्यामुळे कृषी व्यापाराला मोठी चालना मिळणार आहे.
Vande Mataram News: ‘वंदे मातरम्’बाबत केंद्र सरकारचा मोठा
१३ फेब्रुवारी २०२५ रोजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यात एका व्यापक द्विपक्षीय व्यापार करारासाठी वाटाघाटी झाल्या. या कराराच्या चौकटीत अतिरिक्त बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे आणि पुरवठा साखळी अधिक मजबूत करणे यावर भर दिला जाणार आहे. कराराच्या प्रमुख अटींनुसार, अमेरिका भारतीय उत्पादनांवरील कर १८ टक्क्यांपर्यंत कमी करणार आहे. गेल्या वर्षी ऑगस्टमध्ये भारताने रशियाकडून केलेल्या तेल खरेदीमुळे अमेरिकेने २५ टक्के प्रत्युत्तरात्मक कर आणि अतिरिक्त २५ टक्के शुल्क असे एकूण ५० टक्के कर लादले होते. अमेरिका हा भारताचा सर्वात मोठा निर्यातदार देश असल्याने, या भरमसाठ करामुळे भारतीय निर्यातदारांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत होते.
करारानुसार, भारत पुढील पाच वर्षांत अमेरिकेकडून ५०० अब्ज डॉलर्सच्या वस्तू खरेदी करण्याचीदेखील योजना आखली जात आहे. यामध्ये ऊर्जा उत्पादने, विमाने आणि विमानांचे घटक, मौल्यवान धातू, तंत्रज्ञान उत्पादने आणि कोकिंग कोळसा यांचा समावेश आहे. यासोबतच दोन्ही देश ग्राफिक्स प्रोसेसिंग युनिट्स आणि इतर डेटा सेंटर घटकांसह तंत्रज्ञानाशी संबंधित वस्तूंमध्ये व्यापार लक्षणीयरीत्या वाढवतील आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात संयुक्त सहकार्य वाढवतील.
Rahul Gandhi News: ‘तुम्ही देश विकायला निघालात, लाज वाटत नाही का?
कर कपातीमुळे भारताच्या कापड, वस्त्र, चामडे, पादत्राणे, प्लास्टिक, रबर, सेंद्रिय रसायने, गृह फर्निचर, हस्तकला आणि काही यंत्रसामग्रीच्या निर्यातीला चालना मिळेल. शिवाय, भारतातून अमेरिकेत निर्यात होणाऱ्या जेनेरिक औषधनिर्माण, रत्नजडित दगड, हिरे आणि विमान घटकांसह अनेक वस्तूंवर शून्य कर आकारला जाईल. “अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेच्या आवश्यकतांनुसार, भारताला राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका निर्माण करणाऱ्या धोक्यांना दूर करण्यासाठी लादलेल्या शुल्कांतर्गत ऑटो घटकांसाठी प्राधान्य कर कोटा मिळेल,” असे निवेदनात म्हटले आहे. शिवाय, दोन्ही देश १९१ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपेक्षा जास्त असलेल्या द्विपक्षीय व्यापारावर परिणाम करणारे नॉन-टॅरिफ अडथळे दूर करतील.
या करारामुळे भारतीय निर्यातदारांसाठी, विशेषतः एमएसएमई, शेतकरी आणि मच्छीमारांसाठी ३० ट्रिलियन अमेरिकन डॉलर्सची मोठी बाजारपेठ उघडेल. वाढत्या निर्यातीमुळे महिला आणि तरुणांसाठी लाखो नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील. भारत मका, गहू, तांदूळ, सोया, पोल्ट्री, दूध, चीज, इथेनॉल, तंबाखू, भाज्या आणि मांस यासारख्या संवेदनशील कृषी आणि दुग्धजन्य उत्पादनांचे पूर्णपणे संरक्षण करेल. दोन्ही देश परस्पर हिताच्या क्षेत्रात एकमेकांना प्राधान्य बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्यासाठी वचनबद्ध आहेत.
केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भारत आणि अमेरिकेतील या करारामुळे शेतकऱ्यांना संपूर्ण संरक्षण मिळेल. गहू, कोपरा, सियामक, कोदो, बाजरी, कांगणी, ओट्स, रिफाइंड पीठ, हरभरा, नाचणी, राजगिरा, मका, तांदूळ, बार्ली, ज्वारी, धान्य आणि पीठ (गहू, मका, तांदूळ, बाजरी इ.), बटाटे, कांदे, वाटाणे, बीन्स, खीर, मशरूम, डाळी, गोठवलेल्या भाज्या, संत्री, द्राक्षे, लिंबू, स्ट्रॉबेरी इत्यादी अमेरिकन कृषी उत्पादने भारतात आयात केली जाणार नाहीत. याव्यतिरिक्त, मिश्रित कॅन केलेला भाज्या देखील भारतात येऊ देणार नाहीत. द्रव, पावडर आणि कंडेन्स्ड मिल्क, क्रीम, दही, ताक, लोणी, तूप, बटर ऑइल, पनीर, मठ्ठा उत्पादने आणि चीज यासारख्या दुग्धजन्य पदार्थांनाही भारतात प्रवेश करण्यास मनाई असेल.
कृषी आणि दुग्धजन्य पदार्थांव्यतिरिक्त, या यादीत अनेक मसाल्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. भारत अमेरिकेतून काळी मिरी, लवंगा, सुक्या लाल मिरच्या, दालचिनी, धणे, जिरे, हिंग, आले, हळद, कॅरम, मेथी, बडीशेप, कॅसिया, मोहरी, मोहरी, साल आणि इतर पावडर मसाले आयात करणार नाही.
