नीतीश कुमार यांना शह देऊन भाजपने सम्राट चौधरी यांना मुख्यमंत्री केले (फोटो - सोशल मीडिया)
अखेर, भाजपने बिहारमध्ये आपला स्वतःचा मुख्यमंत्री बसवण्यात यश मिळवले. असे वर्चस्व एका सुनियोजित रणनीतीतून साधले जाते. पहिल्यांदा, राज्यातील एका पक्षासोबत युती करणे, त्यानंतर त्या पक्षात फूट पाडण्याची संधी शोधणे आणि शेवटी सत्तेत आपले वर्चस्व प्रस्थापित करणे. भाजपने विविध राज्यांमध्ये अशाच प्रकारच्या बुद्धिबळाच्या चाली खेळल्या आहेत. आज बहुतेक राज्यांमध्ये भाजपचे राज्य केवळ त्यांच्या लोकप्रियतेमुळेच नाही, तर त्यांच्या राजनैतिक डावपेचांमुळेही आहे. बिहारमधील नितीश कुमार युगाचा अंत करणे, ही भाजपसाठी एक मोठी संधी मानली जाईल.
प्रस्थापित सुशासन बाबू यांना राज्यसभेत पाठवून सम्राट चौधरी यांना मुख्यमंत्रीपदी नियुक्त करण्यासाठी वेळ लागला, पण भाजपने हे सिद्ध केले की अनेक दशके धाकट्या भावाची भूमिका बजावल्यानंतर आता ते मोठ्या भावाच्या भूमिकेत आले आहेत. सम्राट चौधरी यांनी विविध पक्षांमध्ये काम केले आहे आणि त्यामुळे ते एक मुरब्बी राजकीय खेळाडू आहेत. त्यांच्या तल्लखपणामुळे ते विरोधी पक्षनेते तेजस्वी यादव यांना त्यांच्याच भाषेत प्रत्युत्तर देऊ शकतात.
हे देखील वाचा : केवळ संवाद नाही तर संगीताचा अमूल्य ठेवा! तुमचा आवाज जपण्यासाठी बदला ‘या’ सवयी
अनेक राज्यांमध्ये नवीन चेहऱ्यांना संधी
अनेक नावांची चर्चा सुरू असतानाच, भाजपने बिहारच्या मुख्यमंत्रीपदी पहिल्या उमेदवाराची नियुक्ती केली. ज्या इतर राज्यांमध्ये भाजपने निवडणुका जिंकल्या, तिथे त्यांनी मध्य प्रदेशात मोहन यादव, ओडिशामध्ये मोहन चरण माझी आणि राजस्थानमध्ये भजनलाल शर्मा यांसारख्या पूर्णपणे नवीन चेहऱ्यांना मुख्यमंत्री म्हणून संधी दिली.
सम्राट चौधरी यांचे नाव आधीच होते चर्चेत
अगदी सुरुवातीपासूनच बिहारमधील सत्ता वर्तुळात सम्राट चौधरी यांच्या नावाची चर्चा होती. त्यांची राजकीय चातुर्य आणि डावपेचांचे कौशल्य पाहता, भाजपचे केंद्रीय नेतृत्व त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करू शकले नाही. त्यांच्यामध्ये मित्रपक्ष जेडीयूमध्ये फूट पाडून भाजपला अधिक मजबूत करण्याची क्षमता आहे. सध्या जेडीयूकडे ८५ आमदार आहेत. ज्याप्रमाणे भाजपने महाराष्ट्रात शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये फूट पाडली, त्याचप्रमाणे ते बिहारमध्ये जेडीयूविरोधातही तेच डावपेच वापरू शकतात. रवी शंकर प्रसाद किंवा राजीव प्रताप रुडी यांच्यासारख्या बिहारमधील ज्येष्ठ भाजप नेत्यांऐवजी, विशिष्ट हेतूंसाठी अहंकारी सम्राट चौधरी यांना मुख्यमंत्री म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे. कमी शिकलेले असूनही, सम्राट हे सत्तापालट आणि उलथापालथीच्या राजकारणात पारंगत आहेत.
हे सुद्धा वाचा: अमेरिका-इराणमधील चर्चा ठरल्या निष्फळ, तणाव वाढला; होर्मुझ नाकेबंदीचा सर्वांना बसणार फटका
नितीश कुमार यांना काय मिळाले?
या संपूर्ण घटनेतून नितीश कुमार यांना काय फायदा झाला याचा विचार करा. मोदींना पंतप्रधान बनवण्यासाठी बहुमत मिळवण्यात नितीश कुमार आणि चंद्रबाबू नायडू यांनी त्यांच्या पक्षाच्या खासदारांना पाठिंबा दिला होता. आता, नितीश हे राज्यसभेच्या २५० सदस्यांपैकी केवळ एक सदस्य उरले आहेत. राज्याला त्यांचे मार्गदर्शन मिळत राहील, हे सांगणे आता केवळ एक औपचारिकता बनली आहे. मुख्यमंत्रीपदाच्या राजीनाम्याच्या बदल्यात त्यांचा मुलगा, निशांत कुमार, याला बिहारचा उपमुख्यमंत्री म्हणून नियुक्त केले जाईल, असे कोणतेही संकेत नाहीत. हे मान्य केले पाहिजे की भाजपने बिहारमध्ये यशस्वीपणे सत्ता मिळवली. विधानसभा निवडणुकीत त्यांच्याकडे एकही प्रबळ उमेदवार नव्हता, त्यामुळे त्यांनी नितीश कुमार यांना पुढे केले. निवडणुकीतील विजयानंतर, नितीश यांचे काम पूर्ण होताच त्यांना पदावरून दूर करून दिल्लीला पाठवण्यात आले.
लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
