मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
हिमाचल प्रदेशातील कुल्लूपासून ४५ किमी अंतरावर असलेल्या मणिकरणमध्ये भगवान शिवाचे हे अनोखे मंदिर आहे. ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
हिमाचल प्रदेशातील मणिकरणमध्ये असलेले भगवान शिवाचे मंदिर आजही एक गूढ रहस्य आहे. येथे कठीण थंडीमध्येही पाणी सतत उकळत राहते. यामागील वैज्ञानिक कारण अद्याप स्पष्ट झाले नसले तरी हिंदू धर्मातील पुराणकथांमध्ये याला महादेवाच्या कोपाशी जोडले जाते.
भगवान शिवाचे रहस्यमय मंदिर कोठे आहे?
हिमाचल प्रदेशातील कुल्लूपासून सुमारे 45 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या मणिकरणमध्ये हे प्राचीन मंदिर स्थित आहे. हे केवळ हिंदू धर्मासाठीच नव्हे तर शीख धर्मीयांसाठीही एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ आहे. मणिकरणमधून वाहणाऱ्या पवित्र पार्वती नदीच्या एका बाजूला भगवान शिवाचे मंदिर असून, दुसऱ्या बाजूला ऐतिहासिक गुरुद्वारा मणिकरण साहिब स्थित आहे. या मंदिराचे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे पाणी नेहमी उकळत राहते. हे पाणी इतके उष्ण आहे की त्यात प्रसाद म्हणून अन्न शिजवले जाते. असे मानले जाते की या गरम पाण्यात स्नान केल्याने त्वचारोग आणि इतर शारीरिक तक्रारी दूर होतात. यामागचे कारण आजतागायत कोणालाही समजू शकलेले नाही.
हे देखील वाचा : Mahashivratri 2025 : महाशिवरात्रीनिमित्त वाचा हिमाचलमधील रहस्यमयी ‘बिजली महादेव मंदिरा’ची एक अद्भुत आख्यायिका
मणिकरण मंदिराशी संबंधित पौराणिक कथा
भगवान शिवाला शांत आणि करुणामय स्वरूपात “भोलेनाथ” म्हणून ओळखले जाते. मात्र, त्यांना क्रोध आल्यास कोणीही त्यांच्या कोपापासून वाचू शकत नाही. मणिकरणमधील या गरम पाण्याच्या झऱ्यांमागेही भगवान शंकराच्या कोपाची कथा सांगितली जाते. एकदा देवी पार्वती आणि भगवान शिव मणिकरणमध्ये वास करत होते. खेळता खेळता माता पार्वतीच्या कर्णफुलातील एक मौल्यवान रत्न नदीत पडले आणि प्रवाहासोबत पाताळात गेले. माता पार्वतीच्या दु:खामुळे भगवान शिवाने आपल्या गणांना ते रत्न शोधून आणण्याचे आदेश दिले. परंतु कितीही प्रयत्न करूनही गणांना ते रत्न सापडले नाही.
भगवान शंकराचा कोप आणि उकळते पाणी
रत्न मिळाले नाही म्हणून भगवान शंकर अत्यंत क्रोधित झाले आणि त्यांनी आपले उग्र रूप धारण करून तिसरा डोळा उघडला. या तीव्र क्रोधामुळे संपूर्ण परिसर हादरला आणि पार्वती नदीचे पाणी उकळू लागले. हे पाणी आजतागायत उकळत असल्याचे मानले जाते. शंकराचा रौद्ररूप पाहून देवी नयना प्रकट झाल्या आणि त्यांनी शेषनागाला पार्वतीचे रत्न परत करण्यास सांगितले. शेषनागाने रत्न परत केले, परंतु त्याने जोराने गर्जना केली. यामुळे विविध प्रकारची रत्ने पृथ्वीवर पडली. त्यानंतर भगवान शिवाने सर्व रत्न दगडांमध्ये परिवर्तित करून पुन्हा नदीत फेकून दिले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nostradamus Prediction : नॉस्ट्राडेमसची ‘ही’ भविष्यवाणी आहे आणि पोप फ्रान्सिस यांच्या प्रकृतीशी संबंधित
मणिकरणचे धार्मिक आणि वैज्ञानिक महत्त्व
या पवित्र स्थळी स्नान केल्याने त्वचारोग, सांधेदुखी आणि इतर आजार बरे होतात, अशी श्रद्धा आहे. यामुळेच भारताच्या कानाकोपऱ्यातून भक्त येथे स्नान करण्यासाठी येतात. शास्त्रज्ञांच्या मते, या भागात भूपृष्ठाखालील भूगर्भीय हालचालीमुळे गरम पाण्याचे झरे निर्माण झाले असावेत. मात्र, धार्मिक श्रद्धेनुसार हे सर्व भगवान शंकराच्या कोपामुळे झाले आहे. मणिकरण मंदिराच्या अद्भुततेमुळे दरवर्षी हजारो भाविक येथे येतात आणि भगवान शिवाच्या कृपेचा लाभ घेतात. हे मंदिर केवळ श्रद्धेचे प्रतीक नसून, हिंदू आणि शीख धर्माच्या भक्तांसाठी एक आध्यात्मिक केंद्र आहे.
