रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
यूपीआय ऑनलाईन पेमेंट यामुळे लोकांचे खर्च वाढले असून यामुळे खरेदी देखील वाढली आहे (फोटो - टीम नवभारत)
आमच्या शेजारी मला म्हणाले, “निशाणेबाज, कॅशलेस व्यवहार सुरू झाल्यापासून आम्ही जास्त पैसे खर्च करत आहोत. आम्हाला डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड, ई-वॉलेट आणि मोबाईल अॅप्सने पैसे खर्च करण्याची सवय झाली आहे. आम्ही आमचे घरभाडे क्रेडिट कार्डनेही भरत आहोत. परिणामी, आमची परिस्थिती तुटीच्या अर्थव्यवस्थेसारखी झाली आहे. आम्ही ऑनलाइन शतप्रतिशत खरेदी करतो आणि कॅशलेस पेमेंटचा आमच्या खिशावर परिणाम होत आहे! आम्ही इतके खरेदी करतो की बचत करण्याची आमची जबाबदारी विसरलो आहोत!”
यावर मी म्हणालो, “तुम्ही कॅशलेस आहात म्हणून निराश होऊ नका. नवीन पिढी बेफिकीरपणे खर्च करते आणि तुम्हीही तोच उत्साह दाखवत आहात. संपत्ती खर्च करायची असते. जेव्हा बोट पाण्याने भरते तेव्हा ती दोन्ही हातांनी बाहेर काढा, नाहीतर ती बुडेल. जेव्हा जास्त पैशांचा पूर येतो तेव्हा ती लवकर खर्च करणे योग्य आहे. शास्त्रे सांगतात की संपत्तीच्या तीन अवस्था असतात: एकतर ती कंजूषाची संपत्ती राहते, तिजोरीत न वापरता, किंवा ती चोरांनी चोरली जाते. तिसरी अवस्था म्हणजे ती दान करणे. राक्षस राजा बाली आणि उदार कर्ण यांनी हेच केले. कॅशलेस व्यवहारांमुळे चलनाला स्पर्श न करता खर्च करण्याची संधी मिळाली आहे.”
राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा
शेजारी म्हणाला, ‘निशाणेबाज, समाजात प्रतिष्ठा आणि स्वाभिमान राखण्यासाठी पैसे असणे महत्त्वाचे आहे. नोटांवर गांधी तत्वज्ञानाचे लक्ष्मीवंदन करत राहिले पाहिजे. पैसे कमवणे हे प्रयत्नांचे प्रतीक आहे पण कॅशलेस व्यवहारांच्या नावाखाली अनावश्यक खर्च होतो. लोक जास्त खरेदी करतात. जेव्हा रोख रक्कम वापरली जात होती तेव्हा लोक हुशारीने खर्च करायचे.’ यावर मी म्हणालो, ‘भूतकाळ विसरा. आजकाल सर्व काही सोयीचे झाले आहे. वीज-पाण्याचे बिल किंवा घर कर भरण्यासाठी लांब रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही! स्कॅन करा आणि घरातून किंवा ऑफिसमधून ऑनलाइन पेमेंट करा. जर तुम्हाला भूक लागली असेल तर काही मिनिटांत झोमॅटो, स्विगी वरून तुमचे आवडते जेवण ऑर्डर करा.’
नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा
भाज्यांपासून ते किराणा सामानापर्यंत सर्व काही ऑनलाइन खरेदी करा. ई-बँकिंगची सवय लावा आणि तुम्हाला बँकेत जाण्याची गरज भासणार नाही. जीवन खूप सोपे होईल.’ शेजारी म्हणाला, ‘शूटर, लोकशाही सुलभ करण्यासाठी ऑनलाइन मतदान लागू केले पाहिजे. तुमच्या आवडत्या उमेदवाराचा QR कोड स्कॅन करून आणि OTP क्रमांक टाकून तुम्ही घरबसल्या मतदान करू शकता. यामुळे निवडणूक खर्च वाचेल. मोठ्या रॅली काढण्याऐवजी, नेत्यांनी ऑनलाइन प्रचार करावा आणि मतदारांना ऑनलाइन मोफत भेटवस्तू पाठवाव्यात.’
लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
