(फोटो सौजन्य: istock)
आजच्या डिजिटल युगात आपला मोबाईल फोन हा आपल्या जीवनाचा एक अविभाज्य भाग बनला आहे. कॉलवर बोलणे असो असो किंवा संदेश पाठवणे असो अथवा इंटरनेट वापरणे असो, मोबाईल नंबर ही आपली एक ओळख बनली आहे, पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की भारतातील प्रत्येक मोबाईल नंबरच्या आधी +91 का असते? हा केवळ एक कोड नाही, तर त्यामागे एक मनोरंजक इतिहास देखील आहे जो अनेकांना ठाऊक नाही. जागतिक संपर्क प्रणालीबद्दल एक मनोरंजक तथ्य आहे. यामागील एक रंजक कथा आज आपण या लेखात जाणून घेणार आहोत.
इंटरनॅशनल टेलिकम्युनिकेशन युनियन (ITU) आणि देश कोड
+91 हा भारताचा देश कोड आहे, जो आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताला एक वेगळी ओळख देतो. हा कोड इंटरनॅशनल टेलिकम्युनिकेशन युनियन (ITU) द्वारे निर्धारित केला जातो. ITU ही संयुक्त राष्ट्रांची एक विशेष एजन्सी आहे, जी जगभरातील दूरसंचार आणि माहिती तंत्रज्ञानाशी संबंधित मानके ठरवते. याचा मूळ उद्देश देशातील संचार व्यवस्था जगभरात सुरळीत आणि पद्धतशीरपणे चालवणे हे आहे.
जेव्हा तुम्ही आंतरराष्ट्रीय फोन कॉल डायल करता तेव्हा त्या नंबरवर देशाचा कोड जोडला जातो. हा कोड तुम्ही कोणत्या देशात कॉल केला आहे ते सांगतो. उदाहरणार्थ, तुम्ही भारतातील एखाद्याला कॉल करत असल्यास, तुमच्या फोन नंबरसह +91 कोड लावणे आवश्यक आहे. त्याचप्रमाणे आम्ही तुम्हाला सांगतो की इतर देशाचेही आपले असे वेगळे युनिक कोड्स आहेत जे फोन नंबर आधी लावले जातात. जसे की युनायटेड स्टेट्सचा देश कोड +1 हा आहे, युनायटेड किंगडमचा +44 आहे आणि चीनचा +86 आहे.
Budget 2025: मोबाइलवर सरकारचा मास्टर स्ट्रोक, चीनचे वर्चस्व कमी करण्यासाठी नवीन प्लॅन तयार
+91 चे महत्त्व
+91 चा अर्थ, हा क्रमांक भारताशी संबंधित आहे. हा कोड आंतरराष्ट्रीय कॉलिंगसाठी आवश्यक आहे, कारण तो टेलीकम्युनिकेशन नेटवर्कला कॉल कोणत्या देशात रूट केला आहे ते सांगते. देशाच्या कोडशिवाय, आंतरराष्ट्रीय कॉल करणे शक्य नाही. उदाहरणार्थ, जर एखाद्याला यूएसमधून भारतात कॉल करायचा असेल, तर त्यांनी भारतीय नंबरवर +91 जोडणे आवश्यक आहे. हे टेलिकम्युनिकेशन सिस्टीमला सांगते की कॉल भारतात रूट करावा लागेल.
कोडचा इतिहास
देश कोडची सुरुवात 1960 च्या दशकात झाली, जेव्हा आंतरराष्ट्रीय कॉलिंग सुव्यवस्थित करण्याची गरज भासू लागली. त्या वेळी, जगभरात दूरसंचार नेटवर्क झपाट्याने वाढत होते आणि विविध देशांमधील कॉलिंग सुरळीत करण्यासाठी एक मानक प्रणाली आवश्यक होती. आयटीयूने यासाठी देश कोडची प्रणाली विकसित केली, ज्यामध्ये प्रत्येक देशाला वेगळा कोड देण्यात आला. भारताला +91 हा कोड देण्यात आला.
भारतात टेलीकम्युनिकेशनचा इतिहास
भारतातील दूरसंचाराचा इतिहास खूप जुना आहे. 19व्या शतकात ब्रिटीश राजवटीत भारतात टेलिग्राफ आणि टेलिफोनची सुरुवात झाली. स्वातंत्र्यानंतर भारताने आपले दूरसंचार नेटवर्क मजबूत करण्यावर भर दिला. 1980 आणि 1990 च्या दशकात मोबाईल फोन्सच्या परिचयासह संचार क्रांती आली. आज भारत जगातील सर्वात मोठ्या दूरसंचार बाजारपेठांपैकी एक आहे आणि कोड +91 ही त्याची ओळख बनली आहे.
कसा करावा +91 चा वापर?
जेव्हा तुम्ही एखाद्या आंतरराष्ट्रीय क्रमांकावर कॉल करता तेव्हा तुम्हाला प्रथम तुमच्या देशाचा एक्झिट कोड डायल करावा लागतो. भारतात हा कोड 00 आहे. त्यानंतर तुम्ही देश कोड डायल करा, जो भारतासाठी +91 आहे. उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला भारतातील 9876543210 क्रमांकावर कॉल करायचा असेल तर तुम्हाला 00 91 9876543210 डायल करावा लागेल.
+91 चे भविष्य?
भारतातील दूरसंचार क्षेत्राचे भविष्य उज्ज्वल आहे. 5G तंत्रज्ञानाची ओळख करून, भारत डिजिटल क्रांतीच्या नवीन उंचीला स्पर्श करत आहे. +91 हा कोड केवळ भारताची ओळखच नाही, तर देशाच्या वेगाने वाढणाऱ्या डिजिटल पायाभूत सुविधांचेही प्रतीक आहे. आगामी काळात, जेव्हा भारत तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने अधिक प्रगत होईल, तेव्हा +91 चे महत्त्व आणखीन वाढेल.
