भारतातील हलवा समारंभाप्रमाणेच, 'या' देशातही एक अनोखी अर्थसंकल्पीय परंपरा; अर्थमंत्र्यांचे बूट निश्चित करतात नवीन बजेट ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Canada budget day shoe tradition history : जगभरातील लोकशाही देशांमध्ये अर्थसंकल्प (Budget) सादर करण्याची पद्धत वेगळी असली तरी, त्याभोवती असलेल्या परंपरा मात्र अतिशय रंजक असतात. भारतात बजेटच्या छपाईपूर्वी ‘हलवा समारंभ’ (Halwa Ceremony) साजरा केला जातो, ज्याचा अर्थ गोड तोंड करून कामाचा श्रीगणेशा करणे असा होतो. मात्र, भारतापासून हजारो मैल दूर असलेल्या कॅनडामध्ये (Canada) एक अशीच विचित्र पण लोकप्रिय परंपरा आहे. येथे अर्थसंकल्प सादर करण्यापूर्वी अर्थमंत्र्यांनी नवीन बूट (Shoes) खरेदी करणे अनिवार्य मानले जाते.
कॅनडामध्ये अर्थमंत्र्यांनी बजेटच्या दिवशी घातलेले बूट हे केवळ फॅशन नसून ते सरकारच्या आगामी आर्थिक धोरणांचे प्रतीक मानले जातात. जर अर्थमंत्र्यांनी मजबूत आणि स्वस्त बूट खरेदी केले, तर त्याचा अर्थ सरकार सामान्य माणसाच्या खिशाचा विचार करत आहे किंवा बचतीवर भर देत आहे. जर त्यांनी महागडे किंवा ‘मेक इन कॅनडा’ ब्रँडचे बूट घेतले, तर तो देशांतर्गत उद्योगांना चालना देण्याचा संकेत मानला जातो. २०२४ मध्ये कॅनडाच्या अर्थमंत्र्यांनी एका छोट्या महिला उद्योजिकेच्या ब्रँडचे बूट खरेदी करून ‘महिला सक्षमीकरणाचा’ संदेश दिला होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India-EU Summit 2026: युरोपची मोठी कबुली! ‘भारताशिवाय आमचा व्यापार चालूच शकत नाही’; प्रजासत्ताक दिनापूर्वी आनंदाची बातमी
ही परंपरा नक्की कधी सुरू झाली याबाबत इतिहासकारांमध्ये वेगवेगळी मते आहेत. असे म्हटले जाते की, १९५४-५५ मध्ये तत्कालीन अर्थमंत्री वॉल्टर हॅरिस यांनी बजेटच्या दिवशी नवीन बूट घातले होते, ज्याची चर्चा प्रसारमाध्यमांमध्ये रंगली होती. त्यानंतर १९६६ मध्ये मिशेल शार्प यांनी या प्रथेला अधिकृत स्वरूप दिले. तेव्हापासून कॅनडाचा कोणताही अर्थमंत्री असो, बजेटच्या आधी स्थानिक जोडा दुकानात जाऊन नवीन जोडी निवडणे आणि प्रसारमाध्यमांना त्याचे फोटो देणे हा एक मोठा इव्हेंट बनला आहे.
Ahead of #Budget2023, I’m continuing the pre-budget tradition of selecting a new pair of shoes. I chose from a Canadian retailer Simons — and I look forward to wearing them tomorrow. pic.twitter.com/GhTSGCsERf — Chrystia Freeland (@cafreeland) March 28, 2023
credit – social media and Twitter
२०२६ च्या अर्थसंकल्पासाठी कॅनडाच्या अर्थमंत्र्यांनी ‘री-सोल केलेले’ (Re-soled) किंवा जुन्याच बुटांना नवे स्वरूप देण्याची कृती केली तर ती ‘काटकसरीची’ (Austerity) लक्षणे मानली जातात. याउलट, पूर्णपणे नवीन चामड्याचे बूट हे आर्थिक सुबत्तेचे लक्षण मानले जातात. ही परंपरा इतकी लोकप्रिय आहे की, बजेटच्या काही दिवस आधीपासून कॅनडातील जनता सोशल मीडियावर अर्थमंत्र्यांच्या बुटांवरून सट्टा (Betting) देखील लावते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia Ukraine War: ‘तुमचाच पैसा, तुमचीच शांती!’ अमेरिकेतील रशियन निधीतून होणार युक्रेनची पुनर्बांधणी; पुतिन यांचा मोठा डाव
तज्ज्ञांच्या मते, अशा परंपरांमुळे गंभीर अशा अर्थसंकल्पीय प्रक्रियेला मानवी चेहरा मिळतो. यामुळे नागरिक आणि सरकार यांच्यातील दुवा अधिक घट्ट होतो. अर्थमंत्र्यांचे बूट हे त्यांच्या आर्थिक प्रवासाचे आणि देशाला कोणत्या दिशेला नेणार आहेत, याचे दृश्य स्वरूप असते. भारताप्रमाणेच कॅनडा देखील आपल्या लोकशाही मूल्यांना अशा रंजक प्रथांच्या माध्यमातून जपताना दिसतो.
Ans: ही एक जुनी परंपरा असून, नवीन बूट हे देशाच्या नवीन आर्थिक वाटचालीचे आणि सरकारच्या भविष्यातील दृष्टिकोनाचे प्रतीक मानले जातात.
Ans: अधिकृतपणे ही परंपरा १९६० च्या दशकात लोकप्रिय झाली, पण याचे मूळ १९५४-५५ मधील अर्थमंत्री वॉल्टर हॅरिस यांच्या एका साध्या घटनेत आहे.
Ans: स्वस्त किंवा मजबूत बूट 'काटकसर' दर्शवतात, तर महागडे किंवा स्थानिक ब्रँडचे बूट 'आर्थिक गुंतवणूक' आणि 'राष्ट्रवादाचे' संकेत देतात.
