(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
भारतातील पाच सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध ‘रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट्स’ (REITs) नी, मिळून ३१ मार्च २०२६ रोजी संपलेल्या चौथ्या तिमाही दरम्यान, एकत्रितपणे ४.२५ लाखांहून अधिक युनिटधारकांना ₹२,५६६ कोटींहून अधिक रक्कम वितरित केली. संपूर्ण आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी, या REITs द्वारे करण्यात आलेले एकूण वितरण ₹८,९०० कोटींहून अधिक होते.
पाच सूचीबद्ध REITs मध्ये ब्रुकफिल्ड इंडिया रिअल इस्टेट ट्रस्ट, एम्बसि ऑफिस पार्क REIT, नॉलेज रिअल्टी ट्रस्ट, माईंडस्पेस बिझनेस पार्क्स REIT आणि नेक्सस सिलेक्ट ट्रस्ट यांचा समावेश आहेत.आर्थिक वर्ष २६ च्या चौथ्या तिमाहीच्या अखेरीस, भारतीय REIT बाजाराचे एकूण स्थूल मालमत्ता मूल्य (Gross Asset Value) ₹२ लाख ७२ हजार कोटींच्या वर होते. २२ मे २०२६ पर्यंत, REIT क्षेत्राचे Market Capitalisation ₹१ लाख ७० हजार कोटींहून अधिक होते.
एकत्रितपणे, हे पाच REITs संपूर्ण भारतभर १८७ दशलक्ष चौरस फुटांहून अधिक क्षेत्रफळावर पसरलेल्या ‘ग्रेड A’ दर्जाच्या कार्यालयीन आणि किरकोळ (retail) रिअल इस्टेट मालमत्तेचा पोर्टफोलिओ सांभाळतात.
स्थापनेपासून आतापर्यंत, त्यांनी युनिटधारकांना एकत्रितपणे ₹३१,७०० कोटींहून अधिक रक्कम वितरित केली आहे. ही बाब भारतातील भांडवली बाजाराच्या परिसंस्थेमध्ये त्यांचे वाढते महत्त्व अधोरेखित करते. ब्रुकफील्ड इंडिया रिअल इस्टेट ट्रस्टचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) तसेच ‘इंडियन REITs असोसिएशन’चे अध्यक्ष श्री. आलोक अग्रवाल यांच्या मते, “भारतीय REIT उद्योगासाठी हे आणखी एक महत्त्वपूर्ण वर्ष ठरले आहे. या वर्षाची वैशिष्ट्ये म्हणजे वितरणातील (distributions) वेगाने झालेली वाढ, उच्च-गुणवत्तेच्या रिअल इस्टेट पोर्टफोलिओचा विस्तार आणि गुंतवणूकदारांचा वाढता सहभाग ही होत. यामुळे क्षेत्राने आणखी प्रगती साधली असून, एका नवीन REIT च्या समावेशामुळे आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) मध्ये सूचीबद्ध (listed) REITs ची एकूण संख्या पाचवर पोहोचली आहे. हे या प्लाटफॉर्मवर वाढता विश्वास दर्शवते.
आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये झालेली ८,९०० कोटी रुपयांहून अधिकची एकूण वितरण रक्कम, ५० टक्क्यांहून अधिकची दमदार वार्षिक वाढ दर्शवते. ही लक्षणीय वाढ मालमत्तेची लवचिकता, भक्कम व्यवस्थापकीयकामगिरी आणि युनिटधारकांना स्थिर परतावा प्रदान करण्याची या क्षेत्राची क्षमता अधोरेखित करते. भारताची व्यावसायिक रिअल इस्टेट बाजारपेठ सतत विकसित होत आहे.पारदर्शक आणि व्यावसायिकरित्या व्यवस्थापित मालमत्तेच्या शोधात असलेल्या गुंतवणूकदारांसाठी REITs महत्त्वाचे ठरत आहेत. उत्पन्न-निर्मिती करणाऱ्या मालमत्तेमुळे स्थानिक आणि जागतिक गुंतवणूकदारांचा REITs कडे कल वाढत आहे. त्यामुळे REITs हे गुंतवणुकीचे एक पसंतीचे माध्यम म्हणून सातत्याने उदयास येत आहेत.भारतीय REIT परिसंस्थेच्या दीर्घकालीन वाढीच्या क्षमतेबद्दल आणि भारताच्या आर्थिक बाजारपेठांमध्ये ती बजावत असलेल्या विस्तारणाऱ्या भूमिकेबद्दल आम्हाला पूर्ण विश्वास आहे.”
‘इंडियन REITs असोसिएशन’ (IRA) ही एक ना-नफा तत्त्वावर चालणारी उद्योग संस्था आहे. भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळाच्या (SEBI) मार्गदर्शनाखाली स्थापन झालेली ही संस्था, भारतातील ‘रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट’ (REIT) क्षेत्राची वाढ आणि विकास साधण्यासाठी कटिबद्ध आहे. ब्रुकफील्ड इंडिया रिअल इस्टेट ट्रस्ट, एम्बेसी ऑफिस पार्क्स REIT, माइंडस्पेस बिझनेस पार्क्स REIT, नॉलेज रिअल्टी ट्रस्ट आणि नेक्सस सिलेक्ट ट्रस्ट हे या असोसिएशनचे सदस्य आहेत
