रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
India-US AI Partnership: भारत-अमेरिकेचा ऐतिहासिक 'AI' भागीदारी जाहीर; ‘पॅक्स सिलिका’द्वारे एआय क्रांतीची सुरुवात
India-US AI Partnership: भारत आणि अमेरिकेने कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या क्षेत्रात ऐतिहासिक ‘अमेरिका-भारत एआय संधी भागीदारी’ ची घोषणा केली आहे. या कराराचे उद्दिष्ट दोन्ही देशांमधील तांत्रिक सहकार्याला एक नवीन आणि शक्तिशाली दिशा प्रदान करणे आहे. हा करार पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या सामायिक दृष्टिकोनातील “पॅक्स सिलिका” चौकटीचा भाग आहे. या भागीदारीचा प्राथमिक उद्देश भविष्यातील एआय आव्हानांना भीतीपेक्षा विकासाच्या महत्त्वपूर्ण संधी म्हणून पाहणे आहे.
भारत आणि अमेरिकेने संयुक्तपणे “पॅक्स सिलिका” नावाची एक नवीन तांत्रिक क्रांती सुरू केली आहे. या करारांतर्गत, दोन्ही देश विशेषतः एआयच्या भौतिक पायांवर लक्ष केंद्रित करतील, जसे की महत्त्वपूर्ण खनिजे आणि सेमीकंडक्टर उत्पादन. भविष्यातील गरजांसाठी ऊर्जा आणि संगणकीय क्षमता वाढवण्याच्या दिशेने ही भागीदारी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल मानली जाते.
दोन्ही देशांचा असा विश्वास आहे की एआय विकास विश्वासार्ह सहकार्य आणि मुक्त उद्योगाच्या तत्त्वांवर आधारित असावा. एक पारदर्शक वातावरण तयार केले जाईल जे आर्थिक सुरक्षा आणि तांत्रिक नवोपक्रमांना सतत प्रोत्साहन देऊ शकेल. या उपक्रमाद्वारे, स्टार्टअप्स आणि डेव्हलपर्सना एआय प्रणालींची चाचणी आणि विस्तार करण्यासाठी भरीव संसाधने मिळतील.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी “ट्रस्ट” उपक्रमाद्वारे त्यांचे धोरणात्मक संबंध लक्षणीयरीत्या मजबूत केले आहेत. या दृष्टिकोनाअंतर्गत, दोन्ही देश एआयला मानवतेच्या प्रगतीत मोठा हातभार लावणारी संधी म्हणून पाहतात. त्यांचा असा विश्वास आहे की मुक्त जगासाठी सर्वात मोठा धोका एआयची प्रगती नाही तर त्याचे नेतृत्व करण्यात अपयश आहे.
सहकार्याच्या या चौकटीअंतर्गत, संशोधन आणि विकास प्रकल्पांना विशेषतः प्रोत्साहन देण्यासाठी योजना आखल्या जात आहेत. याव्यतिरिक्त, दोन्ही देश कुशल कार्यबल विकसित करण्यासाठी शैक्षणिक आणि तांत्रिक प्रशिक्षण कार्यक्रमांचा विस्तार करतील. एक विश्वासार्ह सेमीकंडक्टर इकोसिस्टम तयार करणे हे देखील या एआय सहकार्याचे प्रमुख प्राधान्य आहे.
एआय क्रांतीच्या यशासाठी खाजगी क्षेत्राची सर्जनशील शक्ती सर्वात मोठी चालक किंवा इंजिन मानली जाते. दोन्ही देश सीमापार उद्यम भांडवल प्रवाह आणि पुढील पिढीच्या डेटा सेंटरमध्ये गुंतवणूक वाढवण्यासाठी एकत्र काम करतील. यामुळे पुढील पिढीच्या प्रोसेसर आणि संगणकीय संसाधनांमध्ये प्रवेश सुलभ होईल, ज्यामुळे नवीन एआय मॉडेल्सचा विकास शक्य होईल.
खाजगी कंपन्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी नियामक चौकट गुंतवणूक-अनुकूल आणि सुलभ करण्यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. यामुळे कोडर आणि प्लॅटफॉर्मना सुरक्षित एआय प्रणाली विकसित करण्याची आणि जागतिक स्तरावर त्यांची व्याप्ती वाढवण्याची संधी मिळेल. या भागीदारीचे उद्दिष्ट एआय अनुप्रयोगांच्या विकासासाठी एक सामान्य आणि मजबूत व्यासपीठ तयार करणे आहे.
