शुक्रवार, 3 जुलै 2026
९ वी च्या पुस्तकात बदल (फोटो सौजन्य - iStock/ChatGPT)
या बदलाचा उद्देश केवळ पुस्तकाचा आकार लहान करणे हा नाही, तर विद्यार्थ्यांची भाषिक कौशल्ये, सर्जनशील विचार आणि वास्तविक जीवनाशी निगडित शिक्षण सुधारणे हा आहे. जाणून घेऊया की काय बदलले आहे, त्याचा विद्यार्थी आणि शिक्षकांवर काय परिणाम होऊ शकतो.
पुस्तकात काय बदलले आहे?
नवीन पुस्तकातून पूर्वी समाविष्ट असलेल्या अनेक कथा, कविता आणि इतर मजकूर वगळण्यात आला आहे. त्यांच्या जागी नवीन साहित्य समाविष्ट करण्यात आले आहे, जे राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (NEP) २०२० आणि नवीन राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखड्यानुसार (NCF) तयार करण्यात आले आहे. अहवालानुसार, जुन्या आवृत्तीतील एकूण २८ प्रकरणे काढून टाकण्यात आली आहेत. नवीन पुस्तकात कृती-आधारित आणि कौशल्य-आधारित शिक्षणावर अधिक भर देण्यात आला आहे.
२८ प्रकरणे का वगळण्यात आली?
NCERT नुसार, नवीन इंग्रजी पुस्तकाचा उद्देश विद्यार्थ्यांना केवळ प्रकरणे पाठ करायला लावणे हा नाही, तर त्यांना भाषेचा योग्य आणि प्रभावी वापर शिकवणे हा आहे. नवीन पुस्तक विद्यार्थ्यांची वाचन, लेखन, संभाषण आणि आकलन क्षमता सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करते. यामुळे, विद्यार्थ्यांना पाठांतराऐवजी समजून घेऊन शिकण्यास प्रोत्साहन मिळेल. अभ्यासक्रम आधुनिक, मनोरंजक आणि कृती-आधारित बनवण्यासाठी, राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी) २०२० च्या अनुषंगाने हे बदल करण्यात आले आहेत. नवीन पुस्तकात अशी सामग्री समाविष्ट आहे जी विद्यार्थ्यांना वास्तविक जीवनातील परिस्थितींशी जोडण्यास, त्यांची विचारशक्ती आणि सर्जनशीलता विकसित करण्यास मदत करेल.
विद्यार्थ्यांसाठी आणि शिक्षकांसाठी नक्की काय बदलेल?
नवीन पुस्तक लागू झाल्यानंतर, विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाची पद्धत पूर्वीपेक्षा वेगळी असेल. नवीन कथा आणि कविता वाचल्या जातील. प्रकल्प, गट कृती आणि चर्चा-आधारित शिक्षणावर अधिक भर दिला जाईल. भाषेच्या व्यावहारिक वापरावर लक्ष केंद्रित केले जाईल. परीक्षेत पाठांतराऐवजी आकलन आणि विश्लेषणाशी संबंधित प्रश्न वाढू शकतात.
तर नवीन पुस्तकानुसार शिक्षकांनाही आपली शिकवण्याची पद्धत बदलावी लागेल. आता केवळ धडे शिकवण्याऐवजी, त्यांना चर्चा, उपक्रम, प्रकल्प आणि भाषेच्या सरावाद्वारे विद्यार्थ्यांना शिकण्यासाठी प्रेरित करावे लागेल. यासाठी नवीन पाठ नियोजन आणि मूल्यमापन पद्धतींचा अवलंब करण्याची आवश्यकता भासू शकते.
परीक्षेत जुने धडे येणार का?
जर तुमच्या CBSE शाळेत २०२६-२७ सत्रापासून नवीन एनसीईआरटी (NCERT) पुस्तके लागू झाली असतील, तर परीक्षाही त्याच नवीन अभ्यासक्रमावर आधारित असेल. जुन्या आवृत्तीतून वगळलेले धडे नवीन सत्राच्या परीक्षेत समाविष्ट नसतील. अशा परिस्थितीत, विद्यार्थ्यांना १० वर्षे किंवा ५ वर्षे जुन्या नमुना प्रश्नपत्रिकांच्या मदतीने तयारी करावी लागणार नाही. नवीन अभ्यासक्रम पूर्णपणे बदललेला असेल आणि विद्यार्थ्यांना त्यावर लक्ष केंद्रित करून परीक्षेची तयारी करावी लागेल. हे स्पष्ट आहे की नववीच्या आगामी परीक्षा एनसीईआरटी (NCERT) आधारित असू शकतात.
