रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
ट्यूमर मॅपिंग ठरू शकणार गेमचेंजर! रचनेचा सखोल अभ्यास उपचार निवड अधिक अचूक करणार
कॅन्सर उपचार क्षेत्रात आशेचा किरण दाखवणारे एक महत्त्वपूर्ण संशोधन समोर आले आहे. ट्यूमरच्या केवळ जनुकांवर नव्हे, तर त्याच्या संपूर्ण रचनेवर आधारित उपचार पद्धती विकसित करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. अमेरिकेतील भारतीय संशोधक यजस शहा आणि त्यांच्या टीमने केलेल्या या अभ्यासामुळे कॅन्सर समजून घेण्याची पद्धतच बदलण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.विशेष म्हणजे, त्यांनी हे संशोधन टेम्पस एआयमध्ये काम करत असताना पूर्ण केले आहे. या संशोधनात ‘स्पेशियल ट्रान्सक्रिप्टोमिक्स’ या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून ट्यूमरमधील पेशींची मांडणी, त्यांचे स्थान आणि परस्पर संबंध यांचा तपशीलवार नकाशा तयार करण्यात आला. त्यामुळे ट्यूमर हा एकसंध नसून वेगवेगळ्या ‘झोन’मध्ये विभागलेला असतो, हे स्पष्ट झाले आहे. या प्रत्येक भागाचा कॅन्सरच्या वाढीवर आणि उपचारांच्या परिणामकारकतेवर थेट प्रभाव पडतो.(फोटो सौजन्य – istock)
भारतात अनेक रुग्ण कॅन्सरच्या उशिरा टप्प्यावर निदानासाठी येतात. अशावेळी उपचार अधिक गुंतागुतीचे आणि खर्चिक ठरतात, या नव्या तंत्रज्ञानामुळे वैयक्तिक उपचार शक्य होणार, तसेच संसाधनांचा योग्य वापर होईल, तर सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेवरील ताण कमी होऊ शकतो. हे संशोधन अद्याप प्रारंभिक टप्प्यात असले तरी कॅन्सर उपचारात मोठा बदल घडवण्याची क्षमता त्यात आहे. भविष्यात कॅन्सरचे निदान आणि उपचार हे केवळ जनुकांवर आधारित न राहता, ट्यूमरच्या सपूर्ण रचनेचा विचार करून अधिक अचूक पद्धतीने केले जातील, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे. कॅन्सरविरोधातील लढ्यात हा शोध खरोखरच ‘गेमचेंजर’ ठरू शकतो.
आतापर्यंत कॅन्सरचा अभ्यास मुख्यतः जनुकांवर आधारित होता. मात्र, या संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, ट्यूमरमध्ये काही भागात कॅन्सर पेशी जास्त असतात.काही भागात रोगप्रतिकारक पेशी असल्या तरी त्यानिष्क्रय असतात. काही भागात दोन्हींचे मिश्रण असते. यामुळेच अनेकदा उपचार अपेक्षेप्रमाणे काम करत नाहीत.ट्यूमरचा हा ‘नकाशा’ समजल्यास उपचार अधिक परिणामकारक होऊ शकतात.
आज अनेक कॅन्सर रुग्णांना एकच उपचार सर्वांसाठी या पद्धतीमुळे अपेक्षित परिणाम मिळत नाहीत. नव्या संशोधनामुळे आता प्रत्येक रुग्णासाठी वेगळा आणि अचूक उपचार ठरवणे शक्य होणार आहे.
Ans: ट्यूमर मॅपिंग ही अशी आधुनिक तंत्रज्ञान प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये ट्यूमरची रचना, पेशींचे स्वरूप आणि त्यातील बदलांचा सखोल अभ्यास केला जातो.
Ans: यामुळे डॉक्टरांना कॅन्सरचा प्रकार आणि त्याची वाढ समजण्यास मदत होते, त्यामुळे अधिक अचूक उपचार निवडणे शक्य होते.
Ans: रुग्णाच्या ट्यूमरनुसार वैयक्तिक उपचार योजना तयार करता येते. त्यामुळे उपचारांचा परिणाम अधिक प्रभावी होण्याची शक्यता वाढते.
