रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
पुरुषांपेक्षा स्त्रिया जास्त का रडतात? यामागील विज्ञान जाणून तुम्हालाही आश्चर्य वाटेल ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
तुम्ही कधी तरी ऐकलं असेल, “तुम्ही स्त्रीसारखे रडत आहात का?” हे एक चेष्टेचं वाक्य असू शकतं, पण यामागे एक गहन वैज्ञानिक कारण आहे. असे मानले जाते की स्त्रिया पुरुषांपेक्षा जास्त रडतात, आणि त्यांचे अश्रू अधिक लवकर येतात. पुरुषांच्या तुलनेत स्त्रिया अधिक भावनिक असतात का? हा प्रश्न अनेकांच्या मनात उभा राहतो. यामागे कोणते रसायन काम करतं, आणि हे खरे कारण काय आहे? हे जाणून घेण्यासाठी वाचा हा लेख सविस्तर.
पुरुषांपेक्षा स्त्रिया जास्त रडतात का?
पुरुष रडत नाहीत असे नाही, पण महिलांपेक्षा त्यांचे अश्रू लवकर आणि अधिक येत नाहीत. असे म्हणता येईल की, पुरुष रडताना त्यांच्या भावनांचे नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न करतात, पण महिलांचे अश्रू सहजपणे ओघळतात. परंतु यावर संशोधनाने काही ठोस कारणे दिली आहेत. 2011 मध्ये एका संशोधनात पुरुष आणि स्त्रियांच्या रडण्याच्या वेगवेगळ्या पैलूंवर तपास केला गेला. या संशोधनात असे आढळले की महिलांमध्ये वर्षभरात 30 ते 64 वेळा किंवा त्याहून अधिक वेळा अश्रू वाहण्याची प्रवृत्ती असते. दुसरीकडे, पुरुष वर्षात 5 ते 7 वेळा रडतात. महिलांचे अश्रू सार्वजनिक ठिकाणी सहजपणे येतात, परंतु पुरुष एकटे रडायला अधिक पसंत करतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : लॉटरी जिंकल्याने मंजू रातोरात झाला करोडपती; UAE च्या बिग तिकीट ड्रॉमध्ये ‘या’ भारतीयाचे नशीब फळफळले
हार्मोन्सची भूमिका
संशोधनानुसार, शरीरातील हार्मोन्स रडण्यामागे मुख्य कारणीभूत ठरतात. पुरुष आणि स्त्रियांच्या हार्मोन्समध्ये मोठा फरक आहे, आणि याच फरकामुळे रडण्याची प्रवृत्ती देखील वेगळी असते. पुरुषांमध्ये एक महत्त्वाचे हार्मोन टेस्टोस्टेरॉन असतो, ज्यामुळे त्यांना शक्तिशाली आणि मजबूत बनवण्याचे काम होते. यामुळे पुरुषांचे भावनिक नियंत्रण अधिक होते, आणि त्यांना भावनिक प्रतिक्रिया देणे कठीण होते. टेस्टोस्टेरॉन पुरुषांना रडण्यापासून रोखते, तसेच त्यांची भावनिक बुद्धिमत्ता देखील कमी करते. यामुळे त्यांच्यावर भावनांचा ताण असला तरी, अश्रू त्यांना सहजपणे येत नाहीत.
प्रोलॅक्टन हार्मोन
हॉलंडमधील एका संशोधनात असे निदर्शनास आले की पुरुषांमध्ये प्रोलॅक्टन हार्मोन कमी प्रमाणात असतो, ज्यामुळे ते भावनिक आणि संवेदनशील बनू शकत नाहीत. प्रोलॅक्टन हार्मोन स्त्रियांच्या शरीरात जास्त प्रमाणात असतो आणि यामुळे महिलांचे भावनिक स्वभाव अधिक तीव्र होतात. प्रोलॅक्टन या संप्रेरकामुळे महिलांना भावनिकदृष्ट्या व्यक्त होण्यासाठी प्रेरणा मिळते, ज्यामुळे ते अधिक रडतात आणि त्यांची भावनात्मक प्रतिक्रिया देखील अधिक असते. याच कारणामुळे स्त्रिया पुरुषांपेक्षा जास्त रडतात आणि भावूक होतात.
भावनिक बुद्धिमत्ता आणि अश्रू वाहणे
सामान्यत: पुरुषांमध्ये अश्रू वाहण्याचे प्रमाण कमी असते, कारण त्यांची भावनिक बुद्धिमत्ता (Emotional Intelligence) दडपलेली असते. टेस्टोस्टेरॉन हार्मोन यामध्ये मुख्य भूमिका बजावतो. महिलांमध्ये प्रोलॅक्टन आणि ऑक्सिटोसिन सारख्या हार्मोन्समुळे भावनिक संवाद साधण्याची क्षमता वाढते, त्यामुळे महिलांचे अश्रू अधिक लवकर आणि सहजपणे येतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर रशियाचा मोठा दावा; म्हणाला, आमचे Su-57 अमेरिकन F-35 फायटर जेटपेक्षा अधिक शक्तिशाली
निष्कर्ष
पुरुष आणि स्त्रिया या दोहोंच्या शरीरातील हार्मोन्सच्या असमानतेमुळे रडण्याची प्रवृत्ती वेगळी असते. स्त्रियांमध्ये प्रोलॅक्टन आणि ऑक्सिटोसिन हार्मोन्सचा प्रभाव जास्त असतो, ज्यामुळे त्यांना भावनात्मकपणे व्यक्त होणे सोपे जाते आणि अश्रू वाहणे लवकर होते. त्याच वेळी, पुरुषांच्या शरीरात टेस्टोस्टेरॉन हार्मोन्सचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे त्यांना भावनिकदृष्ट्या कठोर राहणे आणि अश्रू वाहणे थांबवणे सोपे होते. यामध्ये हार्मोन्सच्या भूमिका महत्त्वपूर्ण आहेत, आणि यावरूनच आम्हाला हे लक्षात येते की रडणे एक शारीरिक आणि जैविक प्रक्रिया आहे, ज्याचा थेट संबंध आपल्यामधील हार्मोन्सशी आहे.
